Welkom op het liveblog Iran: 22 Bahman. 22 Bahman is volgens de Iraanse kalender 11 februari. Op die dag in 1979 stichtte ayatollah Khomeini de Islamitische Republiek. Jaarlijks vieren miljoenen Iraniërs dat. Dit jaar is de sfeer grimmig, na de omstreden herverkiezing van president Ahmadinejad van vorig jaar juni. De oppositie heeft aangekondigd te protesteren. De internationale media is verboden om de straat op te gaan. Daarom volgt de NOS de ontwikkelingen via internet.

 
20.00 uur: Terugblik op de dag
Correspondent Thomas Erdbrink over de vraag waarom er veel minder betogers waren dan verwacht.

18.34 uur: Europese Unie steunt betogers
De Europese Unie heeft een verklaring uitgebracht waarin het zich zorgen maakt over het recht van Iraniërs om hun mening vrij te uiten.  ”De vastberadenheid van de betogers in de straten van Iran laat duidelijk het verlangen zien naar democratie, mensenrechten en fundamentele vrijheden. De EU herhaalt de steun aan hen.”

17.27 uur: ‘Oppositie heeft gefaald vandaag’
Correspondent Thomas Erdbrink vanuit Teheran.

17.02 uur: Zoon Karoubi: wel grote opkomst
De zoon van oppositieleider Mehdi Karoubi, Hossein Karoubi, heeft gezegd dat er wel een hoge opkomst van anti-regeringsbetogers is geweest, “zeker gezien de zware en ongekende aanwezigheid van ordetroepen in Teheran. De aanwezigheid van de Groene Beweging was alom en dat zegt wat over de moed van de mensen.” Hij bevestigde dat zijn vader geslagen is door veiligheidstroepen eerder op de dag.

16.59 uur: ME grijpt in bij Iraanse ambassade in Den Haag
De mobiele eenheid zegt vanmiddag een bestorming van de Iraanse ambassade in Den Haag door demonstranten te hebben voorkomen. Er zijn zeven mensen gearresteerd voor opruiing en het niet opvolgen van bevelen.

16.18 uur: Zij hebben gewonnen, wij hebben verloren
Het lijkt erop dat de oppositieaanhangers simpelweg in aantallen zijn overtroffen door regeringsgetrouwen. Eén betoger zei tegen persbureau AP dat zij een demonstratie wilde bijwonen, maar al snel raakte ze teleurgesteld. “We waren met 300 mensen, maximaal 500, tegenover 10.000 anderen. Dat betekent dat zij hebben gewonnen en wij hebben verloren. Zij hebben ons verslagen. Zij waren in staat om veel mensen op de been te krijgen. Maar dat betekent niet dat we voorgoed zijn verslagen. Het is een nederlaag voor vandaag. We hebben tijd nodig om ons te hergroeperen.”

Een andere betoger hield vol dat de oppositie wel massaal de straat op was gegaan. “Het probleem was dat we niet in staat waren om op één plaats samen te komen omdat de ordetroepen zeer gewelddadig waren. Veel mensen waren bang. Het idee voor vandaag was niet om te winnen of te verliezen. Maar zeker is dat het vandaag geen goede dag was.”

16.11 uur: Demonstrant krijgt klappen
De veiligheidstroepen waren massaal aanwezig in Teheran. Ze schrokken er niet voor terug om rake klappen uit te delen. Toch lijkt het (vooralsnog) met het geweld te zijn meegevallen.

15.41 uur: Teleurstelling voor oppositie
Correspondent Thomas Erdbrink vanuit Teheran. De oppositie is niet in grote getale de straat opgegaan. Hoe  veel mensen er precies zijn komen opdagen is niet bekend, maar waren niet de miljoen waarop was gerekend. Waarschijnlijk speelde angst voor de ordetroepen een rol bij de lage opkomst. De regering zal de lage opkomst de komende tijd zeker gaan gebruiken om te zeggen dat de oppositie nu een nederlaag heeft geleden. Een deel van de oppositie zal mogelijk radicaliseren. Beluister de analyse.

14.50 uur: Ook elders protesten
Niet alleen in Teheran zijn protesten. Ook in steden als Mashad, Isfahan, Shiraz en Tabriz, melden diverse twitteraars.

14.37 uur: Posters met Khomeini en Khamenei verscheurd
Ergens in Teheran verscheuren oppositieaanhangers posters van de leider van de revolutie, ayatollah Khomeini en de huidige opperste geestelijk leider, ayatollah Khamenei. Het  is een groot taboe om posters met de beeltenis van religieuze leiders te verscheuren.

14.09 uur: Regeringsaanhangers worden verwend
Aanhangers van het regime zijn met tienduizenden uit het hele land met bussen naar Teheran gebracht. Voor hen zijn in de hele stad tentjes neergezet waar zij kunnen eten en drinken.

13.52 uur: Officiële regeringsverklaring
Correspondent Nicole le Fever meldt dat de Iraanse tv een officiële verklaring van de regering heeft uitgezonden: “Miljoenen Iraniers zijn in het hele land de straat opgegaan om de 31ste verjaardag te vieren van de Islamitische Revolutie. Op deze dag in 1979, bracht de Iraanse staat Het door de VS gesteunde Pahlavi regime ten val, het einde van de monarchie in Iran. De Islamitische Revolutie -onder aanvoering van zijn aartsvader wijlen Imam Khomeini- bracht een nieuw politiek systeem gebaseerd op Islam en democratie.

Grote demonstraties werden in het hele land gehouden om deze dag te markeren. In de hoofdstad Teheran marcheerde een uitzonderlijk groot aantal mensen uit alle lagen van de bevolking door de hoofdstad en verzamelden op het Azadiplein (Vrijheidsplein) om deel te nemen aan de festiviteiten. Ze droegen spandoeken waar ze de vijanden van de staat veroordeelden.

Ondertussen wordt gezegd dat de voorzitter van de Raad van experts Akbar Hashemi Rafsanjani en voormalig president Mohammed Khatami bijeenkomsten in Teheran bijwoonden. Een paar honderd aanhangers van de verslagen presidentskandidaten kwamen ook in Teheran bijeen. Volgelingen van Mir Hoessein Mousavi en Mehdi Karroubi verzamelden in West-Teheran.

De politie heeft de extra veiligheidsmaatregelen genomen om ordeverstoringen tegen te gaan. Mehdi Karroubi werd gezien tussen de demonstranten.

Iraans Raad voor de coordinatie en Islamitische zaken heeft een verklaring afgelegd uit naam van de Iraanse demonstranten, om hun standpunt aan de wereld kenbaar te maken.

Daar stelt het dat de Iraanse natie zijn trouw aan de idealen van Imam Khomeini en de geestelijk leider van de Islamitische Republiek Ayatollah Seyyed Ali Khamenei vernieuwt. Het verdedigen van het Islamitische establishment en het steunen van de hoogste leiding is noodzakelijk en is de bron van nationale eenheid.

De resolutie voegt daaraan toe dat de Iraanse staat gelooft in zijn recht op vreedzame nucleaire technologie. Het veroordeelt hen die de resultaten van de presidentiële verkiezingen in twijfel trekken en voor onrust in het land zorgen. Zij die misleid zijn worden opgeroepen de wil van de meerderheid te erkennen en terug te keren naar de juiste weg. De autoriteiten worden opgeroepen hard op te treden tegen relschoppers en de wortels van corruptie eens en voor altijd weg te halen.”

13.42 uur: Eerste indrukken
Veel is nog onduidelijk. Onderstaande video geeft een indruk van een boze menigte. Er wordt met stenen gegooid, maar niet duidelijk is naar wie. Verder wordt er ’Dood aan de dictator’ geroepen. 

13.33 uur: Google bevestigt: weinig verkeer
Google bevestigt dat G-mail in Iran plat ligt. De autoriteiten hadden al aangekondigd dat het internetverkeer vandaag vrijwel lam zou worden gelegd. Ook onze correspondent Thomas Erdbrink klaagde enkele dagen geleden al over trager wordend internet. Toch komen er sporadisch berichten en video’s naar buiten vanuit Iran. Meestal gebruiken Iraniërs proxy-servers.

13.01 uur: Veel ordetroepen in Teheran
In Teheran zijn duizenden ordetroepen van politie en de Baseej-milities op de been. Er zouden al gevechten zijn geweest, maar de berichten daarover zijn nog onduidelijk.

12.45 uur: Dreigende sms’jes
De website van Kaleme meldt dat oppositieaanhangers de afgelopen dagen sms’jes hebben ontvangen van de Iraanse geheime dienst. Boodschap: “11 februari wordt de dag van de vernietiging van de betogers” Geheime dienst.

12.26 uur: Betogers op straat
Het lijkt erop dat aanhangers van de oppositie de straat op zijn gegaan, ondanks waarschuwingen van de autoriteiten om niet te protesteren. Wel zijn ze verspreid in Teheran, melden twitteraars. Er wordt opgeroepen om samen te blijven, maar veiligheidstroepen jagen de menigtes telkens uit elkaar. Het is volstrekt onduidelijk hoeveel mensen er de straat op zijn gegaan. Veiligheidstroepen hielden enkele dagen geleden rekening met drie miljoen betogers.

10.57 uur: Eerste video’s verschijnen
De eerste YouTube-video’s van protesten verschijnen. Ze laten demonstranten zien die leuzen roepen tegen de Baseej-milities.

10.13 uur: Oppositieleiders aangevallen
Correspondent Nicole le Fever uit Amman: “De autoriteiten houden zich aan hun woord. Ze kondigden aan niet toe te staan dat de heugelijke viering van het ontstaan van de republiek misbruikt zou worden door criticasters van het systeem. Een aantal vooraanstaande hervormers die aangekondigden deze dag aan te grijpen om hun stem te laten horen, zijn door ordetroepen gehinderd of tegengehouden, melden bronnen uit het oppositiekamp. De autoriteiten doen er alles aan om mensen tegen te houden te demonstreren. De auto van Karoubi, één van de hervormingsgezinde presidentskandidaten, is aangevallen door veiligheidsmensen op weg naar de bijeenkomst, zo meldt de zoon van Karoubi.

Ook oud-president Khatami zou zijn aangevallen. Diens broer Reza Khatami is samen met zijn vrouw Zahra Eshraghi gearresteerd. Eshraghi is kleindochter van de vader van de islamitische revolutie, Ayatollah Khomeini.

Wie wel worden toegelaten om de belangrijkste dag van Iran te vieren, zijn de aanhangers van Ahmedinejad. In grote getale luisteren ze naar hun leider en vieren de verworvenheden van de revolutie.

Net als bij vorige gelegenheden, zijn de mogelijkheden om gebruik te maken van internet en sms beperkt. Dit om zoveel mogelijk te voorkomen dat actievoerders contact met elkaar onderhouden en beelden de wereld over gaan.”

09.47 uur: Schoten gehoord
De politie heeft donderdag in het centrum van de Iraanse hoofdstad Teheran op aanhangers van oppositieleider Mir Hossein Mousavi geschoten. Dat staat op een website van tegenstanders van de behoudende regering van president Mahmoud Ahmadinejad. Er is ook traangas op betogers afgevuurd, aldus de website de Groene Stem.

09.23 uur: Ahmadinejad spreekt menigte toe
Terwijl Iran gisteren is begonnen met de verrijking van uranium tot 20 procent, vertelt president Ahmadinejad dat het land in staat is om uraniun tot 80 procent te verrijken, het niveau om een kernbom te produceren. Ahmadinejad deed zijn uitspraak op het Azadi-plein in Teheran, waar tienduizenden mensen bijeen zijn gekomen voor de 31ste verjaardag van de islamitische revolutie. Hij benadrukte nog eens dat Iran geen plannen heeft om een kernwapen te maken met het verrijkte uranium.

08.00 uur: Vandaag geen feestdag
Correspondent Thomas Erdbrink vanuit Teheran. Hij is op het Azadi-plein, waar president Ahmadinejad de Iraniërs zal toespreken. Normaal is het een feestdag voor de Iraniërs die dan in het hele land met miljoenen de straat op gaan. Maar deze keer is het anders. De oppositie tegen Ahmadinejad heeft aangekondigd te protesteren. De autoriteiten hebben gezegd dat niet toe te staan. Beluister bijdrage van Thomas Erdbrink:

Woensdag 10 februari

21.45 uur: Leuzen in nachtelijk Teheran
Inwoners van Teheran zijn aan de vooravond van de herdenking van de stichting van de Islamitische Republiek al begonnen met het zingen van de traditionele protestleus Allah is groot, meestal van het dak van hun huis. Tijdens de revolutie van 1979 gebeurde dat ook veelvuldig.

20.10 uur: Veiligheidsmaatregelen opgevoerd
De veiligheidsdiensten van de politie en de baseej, de vrijwillige burgerordetroepen, verzamelen zich in centraal Teheran en rondom het Azadi-plein (Vrijheidsplein), het centrale plein in de Iraanse hoofdstad. Daar geeft president Ahmadinejad morgen zijn toespraak tot het Iraanse volk naar aanleiding van de stichting van de Islamitische Republiek. Traditiegetrouw zijn daarbij tienduizenden mensen aanwezig. Volgens berichten in de media zouden er zeker 12.000 baseej-militieleden naar Teheran zijn gekomen voor wat ongetwijfeld een gespannen dag gaat worden.

Oppositieleiders Mir Hossein Mousavi en Mehdi Karoubi hebben hun aanhang opgeroepen om vreedzaam te protesteren op de nationale feestdag. Mousavi hoopt dat zijn aanhang leuzen roept als ‘Dood aan niemand, lang leve iedereen’, dit ter onderscheid van ‘ Dood aan Amerika’ en ‘ Dood aan Israël’ dat sinds 1979 traditioneel tot het Iraanse politieke vocabulair behoort.

18.45 uur: Grafitti als communicatiemiddel
Met de vrije pers en de elektronische communicatiemiddelen als internet en mobiele telefoons geslotendeels afgesloten, vallen Iraanse jongeren terug op een aloude – nogal Amerikaanse – vorm van communiceren: grafitti.