Heldenmoed op Moederdag
Op weg naar 1 van de Palestijnse vluchtelingenkampen van Jordanië. Door de rijke villawijk waar ambassades, diplomaten en de rijken van het land te vinden zijn. De winkels met bonbons, Dior en drank laten we achter ons. Achter de heuvel verandert het straatbeeld. De auto’s zijn hier ouder en kleiner, de huizen staan dichter op elkaar, de merknamen op producten in de winkels zijn verdwenen en de vrouwen bedekt.
Kamp
We zijn in Wehdat, 1 van de kampen waar Palestijnse vluchtelingen al decennia lang wonen. Sommigen kwamen in 1948, na de stichting van de staat Israel. Anderen in 1967 toen het Israëlische leger tijdens de zesdaagse oorlog een groot deel van Palestijns grondgebied bezette. In de kampen leven de dromen. Vooral de ouderen koesteren roestige sleutels als hun grootste schat. Sleutels van huizen die in veel gevallen niet meer bestaan, in dorpen die nu een andere naam dragen. Veel jongeren zijn realistischer. Ze dromen wel, maar weten dat de kans op terugkeer niet groot is.
Moederdag
Het zaaltje stroomt langzaam vol. Dames met hoofddoek of niqaab, mannen met gegroefde gezichten en geblokte sjaals om hun hoofd. Vandaag wordt in deze door de Jordaanse overheid ter beschikking gestelde zaal de moeder en de Arabische strijder geëerd. Het is Moederdag. Een dag van belang in de regio. Op een tafel voor het podium liggen 68 pakjes, in glimmend papier met paarse strikken.
De slag bij Karameh
Het is ook de dag van de slag bij Karameh. In 1968 had Israel genoeg van de constante aanvallen van leden van de PLO op Israëlische doelen. Vergeldingsacties op Jordaans grondgebied stopten de Palestijnen niet. Op 21 maart 1968 besloot het Israëlische leger de grens over te gaan om de PLO op de Oostelijke Jordaanoever in Karameh persoonlijk aan te pakken.
De Jordaanse koning voelde er weinig voor de Palestijnen te beschermen. De strijd tussen de PLO en Israel vormde een bedreiging voor de stabiliteit in zijn land. Maar een aantal Jordaanse legerleiders dacht er anders over. Zij bevochten de Israëliërs, samen met de Palestijnen in de slag bij Karameh. Het Israëlische leger slaagde in zijn opzet. De PLO-leiding sloeg op de vlucht. Maar de Israëliërs moesten ook verliezen incasseren. Het maakte indruk in de hele Arabische wereld, Arabisch succes tegen de Israëlische vijand. De koning haastte zich het succes te annexeren. Arafat, die de slag niet meemaakte omdat hij al oostwaarts was gevlucht, ook. Het zette de Palestijnen als volk dat vocht voor hun land op de kaart. Arafats naam was gevestigd.
(In de jaren die volgden namen de PLO en andere Palestijnse organisaties de macht in een groot deel van het land over. Het Jordaanse leger keerde zich tegen de Palestijnen. Naar schatting duizenden werden gedood, de leiding van de PLO vluchtte naar Libanon. )
Ontzag
De bijeenkomst begint met het zingen van het Jordaanse volkslied. Iedereen staat op. Maar geen van de aanwezigen zingt mee. Jordanië is niet hun vaderland, de koning is hun gastheer niet hun vader.
1 van de Jordaanse legerleiders die de bevelen van zijn koning negeerde en de Palestijnen verdedigde tijdens de slag bij Karameh, spreekt vanavond de Palestijnen toe. Hij wordt toegejuicht als een held. De zaal hangt vol met portretten van de oude, de huidige en de nieuwe koning van Jordanië. Maar voor deze oude strijder heeft men meer ontzag. Beleefd luisteren ze naar zijn speech waar geen einde aan lijkt te komen.
Ik sta voor het podium met mijn camera. Min ween habibti? Waar kom je vandaan mijn schat. Aha uit Holland. Moeder? Mabruuk, gefeliciteerd. De hartelijkheden over en weer pal voor zijn neus, brengen de generaal niet van zijn stuk. Hij gooit er nog een gedicht tegenaan. Het publiek klapt. Mijn verzameling consumpties neemt toe. Flesjes water, cola, sinas. Wat ik maar wil. Een schaal met eten gaat rond. Nu wordt het echt gezellig. Goedkeurend kijken de dames toe hoe de buitenlandse gaste met camera de zoetigheid naar binnen werkt.
Um Mohammed
“Het Palestijnse volk zal zegevieren” meldt de generaal. “Ik rond zo af”, zegt hij. “Maar eerst wil ik nog zeggen….”. De moeder van mijn collega Mohammed komt de zaal binnen. De camera moet maar even uit. Want natuurlijk moet ik kennis maken. Struikelend over voeten bereik ik Um Mohammed, de meeste vrouwen dragen de naam van hun oudste zoon. 1 zoen links, dan naar de rechterwang waar al naar gelang de hartelijkheid van de begroeting een serie kussen op worden geplant. We blijven lang hangen bij de rechterwang, Um Mohammed en ik, om onze kennismaking te vieren en ons respect voor elkaar uit te drukken.
Terug naar de generaal. Hij is klaar, de morele overwinning van de Palestijnen is gevierd. Nu zijn de moeders aan de beurt. Ik vertrek voordat ik het podium moet betreden om mijn cadeautje in ontvangst te nemen. Ik ben al veel te laat voor een afspraak met familie en vrienden in een restaurant in het centrum. Nadat ik beloofd heb terug te komen, hebben de aanwezigen begrip voor het feit dat ik mijn eigen familie niet kan laten wachten op deze heugelijke dag.
Voor de deur van het restaurant, kom ik een bekende tegen. Gefeliciteerd met Moederdag, zeggen we gelijktijdig. We geven elkaar netjes een hand en wensen elkaar een mooie avond toe. Dat haalt het toch niet bij de zoenen van Um Mohammed.
Vanuit de Libanese hoofdstad Beiroet schrijft Sander van Hoorn over de problematiek in het Midden-Oosten en alle opmerkelijke gebeurtenissen die hij tegenkomt.
Vanuit Jeruzalem schrijft Monique van Hoogstraten over het conflict tussen Israël en de Palestijnen en het leven in het multireligieuze land.
Reizend verslaggever voor de Arabische wereld Lex Runderkamp doet regelmatig verslag over de gebeurtenissen rondom de Arabische Lente.
Na de verwoesting van de Tempel in Jeruzalem in de 1e eeuw n. Chr. werd het thuisland der Joden steeds door buitenlandse vorsten bestuurd. Het werd afwisselend beheerd door Romeinen, Arabieren, Mamlukken, Kruisvaarders, Ottomanen en Britten, maar iedereen wist waar aanduidingen als ‘Palestina’ en ‘Het Heilige Land’ werkelijk naar verwezen. Niemand waagde het de geschiedenis en het bestaan van het Joodse volk te loochenen. Nicole le Fevers uitdrukking ‘Palestijns grondgebied’ is daarom net zo onzinnig – en intens vijandig jegens de Joden – als de term ‘Gelderlands grondgebied’ dat zou zijn jegens het soevereine Nederland.
Wie er trots op is geen eigen identiteit te bezitten en wie zijn nageslacht zelfs naar een door ànderen beheerde provincie vernoemt verdient geen bewondering maar medelijden. Het typeert de merendeels Mohammedaanse zogenaamde Palestijnen vooral dat zij géén apart volk zijn, dat zij géén eigen geschiedenis hebben, géén nationaal huis, en géén religie of taal die hen van hun omgeving onderscheidt. In hun hardnekkige dwaling, en daarin staan zij als Moslims niet alleen, menen zij dat het ontwikkelen van een eigen succesvolle en vreedzame identiteit overbodig is omdat de hele planeet sowieso reeds aan hún Allah toebehoort. Helpt hen en Nicole om zo spoedig mogelijk wakker te worden uit de droom!
Wat ben ik blij met een eigen NOS correspondent in het Midden Oosten! Zo krijgen we gelukkig ook nog eens warme, menselijke verhalen te horen uit een zo gepolariseerd gebied. Dat dit bitterhard nodig is en blijft, blijkt maar weer eens uit het betoog van de heer Jacobs.
U maakt enkele historische foutjes:
1. De Palestijnen vluchtten uit Palestina voor het uitroepen van de staat, en na de stemming in de VN. We leven in een tijd van bewijzen: de opnames van de radio van de Arabische Liga in 1947 liegen er niet om: alle Arabieren werden opgeroepen Palestina te verlaten om het Arabische leger vrij hand te geven om de Joden de zee in te drijven. Er zullen heus wel een aantal Palestijnen uit hun huizen zijn gedreven, maar het feit blijft dat de meerderheid gehoorzaamde aan de oproep van de Arabische Liga.
2. In 1967 “bezette” Israël geen Palestijnse gebieden, Israël werd door 14 landen tegelijk aangevallen, die de Joden wel even de zee in zouden drijven. De verhouden per soldaat was 1 op 90. Daarbij hebben Egypte, Jordanië en Syrië gebieden verloren. Heeft Frankrijk Elzas al terug gegeven aan Duitsland?
3. U vergeet nadruk te leggen dat het Palestijns vluchtelingen kamp al zoveel decennia in Jordanië (en andere landen) bestaat en dat de Jordaanse regering geen vinger uitsteekt om het de vluchtelingen makkelijker te maken.
4. De huidige chaos in de Palestijnse Autoriteit vertelt meer dan genoeg over het Palestijnse volk, wat nooit heeft bestaan, maar is ontstaan als resultaat van het conflict in het midden oosten, en over hun capaciteit zelfstandig een land te leiden: de leiding heeft bijna alle financiële hulp in hun eigen zakken gestoken, kleine groeperingen slachten elkaar af en de zogenaamde leiding kan het niet eens zijn met elkaar.
het is heel goed dat er nederlandse reporters zijn en dat zelfs in oorlogs gebieden. Ik ben anders bang dat we geen oprecht nieuws zouden krijgen van de palestijnen.