De eerste week in Bagdad
Als verslaggever van NOS nieuws ga je altijd gewaarschuwd op weg naar crisisgebieden. Samengevat in een e-mail staan alle recente ervaringen van collega-journalisten, persbureau’s en crises-analisten. Dus ik wist al dat er bureaucratie zou zijn, maar mijn hemel…, Irak!
Zomaar filmen op straat is in veel Arabische landen verboden. Producer Sally Sharif is dagen bezig om toestemming op papier te krijgen van Defensie en Binnenlandse Zaken om in Bagdad te mogen filmen. Na drie dagen besluiten we ‘s ochtends bij de toegangspoort te gaan staan en niet meer weg te gaan voor we iets op papier hebben.
De jonge soldaten bij de poort praten graag met ons over voetbal. Wesley Sneijder is duidelijk de favoriet hier. Ze beginnen hun meerderen te waarschuwen dat er twee aardige Nederlanders bij de poort staan en vragen wat ze er mee aan moeten?
Relaties
Om een lang verhaal kort te maken: we dringen door tot de rechterhand van de kolonel die een handtekening moet zetten. De kolonel is er niet, maar we krijgen zijn mobiele telefoonnummer en als iemand ons lastigvalt in de stad moeten we hem maar bellen. Morgen kunnen we het papier ophalen.
Dat is precies wat je als journalist in een crisisgebied nodig hebt: een relatie met een hooggeplaatste. Ik wil niet met lege handen tegenover een agressieve agent of militair op straat komen te staan die vindt dat je niet mag filmen. Als je kunt zeggen: dan bel ik kolonel … wel even, sta je sterk.
Die middag kunnen we met een truc al enkele malen voorkomen dat we in een arrestantenhok belanden.
Maar op straat, ondanks de ‘toestemming’ van de kolonel, lukt het toch niet om militairen bij roadblocks te filmen. Iedereen haalt zijn eigen lokale commandant erbij en die vallen niet onder de kolonel, want ze werken bijvoorbeeld voor de veiligheidsdienst van Binnenlandse Zaken. “Van mij mag je overal filmen”, zegt een majoor bij een checkpoint, “maar ik moet zwart op wit toestemming hebben van generaal …”.
Staatsomroep
De volgende dag (dag 4) hebben we inderdaad het document van de kolonel. Maar opnieuw krijgen we bij checkpoints geen toestemming om te filmen. Een luitenant die een dubbelganger is van Saddam Hussein zegt na lezing van het document: “U mag inderdaad overal in Bagdad filmen, maar militaire objecten worden niet genoemd. Daar heeft u aparte toestemming voor nodig.”
We rijden naar een ander deel van Bagdad en moeten door een checkpoint dat er filmisch heel aardig uitziet. Binnen drie minuten mogen we filmen. We vertellen wat ons eerder is overkomen en de lokale commandant lacht en zegt: “Je moet ook geen toestemming vragen aan Defensie. Die staan nooit iets toe. Ik werk voor Binnenlandse Zaken. Uw brief van de kolonel is in orde.”
Trouwens, ik ben er net achter gekomen dat er een Arabische spellingsfout in de brief is geslopen. We werken voor de omroep van het “koninkrijk der Nederlanden”, maar in het Arabisch staat er dat wij werken voor de omroep van “de koningin.” De Arabieren vinden dat heel normaal en respectvol.
Vanuit de Libanese hoofdstad Beiroet schrijft Sander van Hoorn over de problematiek in het Midden-Oosten en alle opmerkelijke gebeurtenissen die hij tegenkomt.
Vanuit Jeruzalem schrijft Monique van Hoogstraten over het conflict tussen Israël en de Palestijnen en het leven in het multireligieuze land.
Reizend verslaggever voor de Arabische wereld Lex Runderkamp doet regelmatig verslag over de gebeurtenissen rondom de Arabische Lente.
Dag Lex,
Fijn om als oud collega(editor) te zien dat een bericht uit Irak ook positief gebracht kan worden, naast de gewoonlijke en onvermijdelijke hoeveelheid slachtoffers. Een goed geschreven beeldend verslag, zonder doden en gewonden, een menselijke maat, die past en ondanks die bureaucratie wel een bericht, dat wel degelijk bij het nieuws hoort.
Ga zo door, doe vooral je best voor koningin en vaderland,
Groet van Andrez de Jong
Mooi Andrez, blij dat jij de eerste reactie geeft op dit nieuwe blog
. Maar kritiek ga ik ook toelaten hoor. Groet
Hallo Lex,
Ik ben zelf voor mijn werk bijna 4 weken in Bagdad geweest, eind 2002, dus net voor de oorlog. Een mooie belevenis. Het verhaal over de bureaucratie is wel herkenbaar, maar daarnaast ook de kennis van de mensen aldaar over Nederlandse voetballers. Ik vond het opmerkelijk en grappig dat mensen die informatie hadden, zeker in die tijd. Veel succes met je werk. Groet van Jarno.
Ik ben trots op onze jongens.
Een jounlist zijn en werken in een oorlogs gebied is op zich al moedig.
Je moet van de actie willen houden en de kick die het geeft, maar vergeet nooit dat het gevaar uit iedere hoek kan komen. wees altijd allert. En geen risico films maken indien je eigen leven in het geding is. er is al genoeg materiaal voor handen.
Ps kijk eens naar ondergrondse grotten!
Is het niet gevaarlijk om rondom al dat public te mogen filmen? of wordt je gewoon gesteund door een groepje militairen?
kortom: mooi geschreven en wat een lef.ik richt me laatste tijd zelf meer op het nieuws vanuit Iran.
Groet van Aland
Aland,
Het publiek op straat is in het centrum van Bagdad buitengewoon vriendelijk, niemand uitgezonderd. In een buitenwijk die iets gevaarlijker zou zijn reden een paar militairen op afstand mee om op ons te letten. Maar ook daar werden we nieuwsgierig ontvangen en hebben we kunnen filmen.
Ik vraag mij nog steeds af of de hele invasie van Irak niet veel meer slachtoffers en destabilisering van het land heeft opgeleverd dan het regime van Saddam heeft gemaakt. Ik begreep dat het land redelijk functioneerde voor de meesten voordat het 10 jaar lang aan een strikt handelsembargo werd onderworpen.
Als ik het goed begrijp ligt de infrastructuur, energie en watervoorziening en gezondheidszorg en scholing nog steeds in as.
Alleen de olie installaties functioneren weer goed.
Of heb ik het mis?
En was Saddam in staat om binnen 15 minuten West-Europa te vernietigen ?
Zo zie je maar weer waar het goed voor is in deze bizarre wereld, misschien is het het woordje koningin, die jouw het uiteindelijke fiat verleende om het contact te kunnen leggen met de aanwezigen op je route in Bagdad. Zo hebben wij een Iraanse vriend, die jaren geleden als politiek vluchteling hier in Nederland terechtkwam en na verblijf in verschillende asielzoekers opvangcentra uiteindelijk met de handtekening van de koningin zijn definitieve verblijfsvergunning ontving. Hij koestert deze formaliteit voor eeuwig, en ziet het als een goede afloop, dat in het begin er heel angstaanjagend uitzag als in een sprookje het geval kan zijn. Het laatste woord was formeel aan de koningin.
Laten we hopen dat er betere tijden aan komen voor Bagdad, voor de hele wereld, en dat deze handreiking op journalistiek gebied een bijdrage daar in zal zijn en niets anders, good luck…
Reaktie op Dan 13-02-12
Mijn producer en tolk Salar Jaff heb ik je vraag voorgelegd: is Irak nu slechter af dan onder Saddam? Hij meent dat de invasie nodig was omdat de greep van Saddam op het land zo sterk was dat interne oppositie hem nooit had kunnen verwijderen. Saddams zoon stond al klaar op de dictatuur voort te zetten. Er was toen meer veiligheid op straat en economische orde, maar de sfeer in de samenleving was verschrikkelijk: je kon niemand vertrouwen, velen wekten voor het staatsapparaat. Je mocht allah in het openbaar noemen wat je wilde, maar als je enige kritiek had op Saddam dan verdween je gewoon. Nu is het ook slecht, maar er is in elk geval hoop op beter. Salar vergelijkt de veranderingen met een flinke wond: je snijdt je, het bloed, het gaat ontsteken, pijn, zwelling, herstel, korst, litteken en klaar. Irak is nu ergens bij pijn.