Zomaar filmen op straat is in veel Arabische landen verboden. Producer Sally Sharif is dagen bezig om toestemming op papier te krijgen van Defensie en Binnenlandse Zaken om in Bagdad te mogen filmen. Na drie dagen besluiten we ‘s ochtends bij de toegangspoort te gaan staan en niet meer weg te gaan voor we iets op papier hebben.

De jonge soldaten bij de poort praten graag met ons over voetbal. Wesley Sneijder is duidelijk de favoriet hier. Ze beginnen hun meerderen te waarschuwen dat er twee aardige Nederlanders bij de poort staan en vragen wat ze er mee aan moeten?

Relaties

Om een lang verhaal kort te maken: we dringen door tot de rechterhand van de kolonel die een handtekening moet zetten. De kolonel is er niet, maar we krijgen zijn mobiele telefoonnummer en als iemand ons lastigvalt in de stad moeten we hem maar bellen. Morgen kunnen we het papier ophalen.

Dat is precies wat je als journalist in een crisisgebied nodig hebt: een relatie met een hooggeplaatste. Ik wil niet met lege handen tegenover een agressieve agent of militair op straat komen te staan die vindt dat je niet mag filmen. Als je kunt zeggen: dan bel ik kolonel … wel even, sta je sterk.

Die middag kunnen we met een truc al enkele malen voorkomen dat we in een arrestantenhok belanden.

Maar op straat, ondanks de ‘toestemming’ van de kolonel, lukt het toch niet om militairen bij roadblocks te filmen. Iedereen haalt zijn eigen lokale commandant erbij en die vallen niet onder de kolonel, want ze werken bijvoorbeeld voor de veiligheidsdienst van Binnenlandse Zaken. “Van mij mag je overal filmen”, zegt een majoor bij een checkpoint, “maar ik moet zwart op wit toestemming hebben van generaal …”.

Staatsomroep

De volgende dag (dag 4) hebben we inderdaad het document van de kolonel. Maar opnieuw krijgen we bij checkpoints geen toestemming om te filmen. Een luitenant die een dubbelganger is van Saddam Hussein zegt na lezing van het document: “U mag inderdaad overal in Bagdad filmen, maar militaire objecten worden niet genoemd. Daar heeft u aparte toestemming voor nodig.”

We rijden naar een ander deel van Bagdad en moeten door een checkpoint dat er filmisch heel aardig uitziet. Binnen drie minuten mogen we filmen. We vertellen wat ons eerder is overkomen en de lokale commandant lacht en zegt: “Je moet ook geen toestemming vragen aan Defensie. Die staan nooit iets toe. Ik werk voor Binnenlandse Zaken. Uw brief van de kolonel is in orde.”

Trouwens, ik ben er net achter gekomen dat er een Arabische spellingsfout in de brief is geslopen. We werken voor de omroep van het “koninkrijk der Nederlanden”, maar in het Arabisch staat er dat wij werken voor de omroep van “de koningin.” De Arabieren vinden dat heel normaal en respectvol.

Ooit was het Orumiyeh Meer met bijna 6000 vierkante kilometer oppervlakte het derde zoutmeer van de wereld. In het meer liggen 102 eilandjes, op een waarvan de kleinzoon van Dzjengis Khan begraven ligt. In de afgelopen vijftien jaar is echter het waterniveau met zes meter gedaald en het meer is gehalveerd. Volgens Iraanse deskundigen ligt een groot deel van de oorzaak bij de extreme droogtes van het afgelopen decennium, maar ook menselijke factoren hebben een desastreus effect gehad. Door het aanleggen van dammen en het herkanaliseren van rivieren voor de industrie en het landbouw stroomt er steeds minder water naar het meer.

Als deze trend zich doorzet zal het meer binnen enkele jaren zo goed als opdrogen, net als het Aralmeer in Centraal Azië, en veranderen in een enorme zoutwoestijn. Naar schatting 5 tot 13 miljoen mensen uit de omgeving zouden moeten emigreren en zoutstormen zouden tot in de hoofdstad Teheran overlast veroorzaken.

De gevolgen voor de flora en fauna van het meer zijn nu al dramatisch doordat veel soorten uitsterven door het toenemende zoutgehalte dat inmiddels hoger is dan dat van de Rode Zee. De pekelkreeftjes zijn aan het verdwijnen en daarmee ook de flamingo’s en de andere trekvogels die tot een paar jaar terug aan de oevers neerstreken.

Het goede nieuws is dat veel burgers en milieuorganisaties met protesten, petities en publicaties flink campagne voeren om het meer te redden. Dat gaat echter niet zonder slag of stoot. Toen afgelopen maart enkele honderden mensen in Tabriz protesteerden, werden ze door de ordediensten uit elkaar geslagen en tientallen werden gearresteerd. Onder druk van de aanblijvende protesten dienden vertegenwoordigers van de betreffende provincies in het parlement een voorstel in om een noodfonds op te richten en noodmaatregelen te nemen. Op 16 augustus weigerde echter een meerderheid van het parlement om hiermee in te stemmen. Zoals te verwachten viel leidde dat tot grote woede onder de bevolking van de oostelijke en westelijke Azerbeidzjan provincies die zich gediscrimineerd voelen.

Om nieuwe protesten te voorkomen werden op 24 augustus dertig mensen gearresteerd, maar dat kon niet voorkomen dat de volgende dag bij een voetbalwedstrijd leuzen geroepen werden tegen het parlement en voor het redden van het meer. De website van een milieuorganisatie ging voor enkele weken uit de lucht en daarna waren op eens alle aan het meer gerelateerde artikelen verdwenen.

De hevige reactie van de autoriteiten heeft alles te maken met hun perversiteit voor een herhaling van de enorme protesten die twee jaar terug na de presidentsverkiezingen uitbarstten. Zoals een kopstuk uit de Groene Beweging het verwoordde: ‘Een regering die in een legitimiteitscrisis verkeert heeft angst voor alles. Voor het plezier van de jeugd, voor picknickende gezinnen na het vasten en ziet zelfs het water van het Orumiyeh Meer als een veiligheidskwestie.’

De prominente rol van vrouwen is één van de grote paradoxen van Iran. Voor geen enkele groep waren de gevolgen van de revolutie van 1979 zo tegenstrijdig als voor vrouwen. Terwijl de ene deur voor ze open ging, werden andere in hun gezicht dicht gegooid. Vrouwen hadden massaal deelgenomen aan de revolutie, maar na de overwinning van de religieuze conservatieven rond Khomeini werden veel vrouwen uit de arbeidsmarkt en het publieke leven gedrukt  om hun rol als ‘moeder’ en ‘huisvrouw’ te vervullen.

Makkelijker
Maar tegelijk werd het voor heel veel vrouwen uit religieuze milieus en het platteland makkelijker om aan het sociale leven deel te nemen. Bovendien werd de  tijdens de oorlog met Irak (1980-1988) hun sociale rol in door de politieke leiders benadrukt omdat veel mannen aan het front aan het vechten waren.

In de  jaren negentig begonnen steeds meer vrouwen zich bewust te worden van hun tegenstrijdige positie. Na de revolutie waren vrouwen ontmoedigd om te werken, maar steeds meer van hen ging de arbeidsmarkt op. In 1996 had bijna 13 procent een baan, net als in 1976. Met de uitbreiding van het onderwijssysteem studeerden niet alleen meer vrouwen af, maar hun deelname overtrof die van de mannen. In 2001 bestond de helft van de universitaire studenten uit vrouwen, daarna bleef hun aandeel stijgen tot 62 procent in 2008.

Tegelijk ondervonden vrouwen een hoge mate van discriminatie. Een aantal beroepen zoals die van rechter was voor hen verboden. Shirin Ebadi, die in 2003 de Nobelprijs voor Vrede kreeg, werd in 1979 als rechter ontslagen. Ongelijke behandeling trof vrouwen ook in het gezin, op de arbeidsmarkt en in de rechtspraak. Het feit dat in 2003 hun gemiddelde inkomen 38 procent van dat van mannen bedroeg, zegt al genoeg over hun achtergestelde positie. Ook op straat werden vrouwen lastiggevallen als ze zich niet ‘zedelijk’ gedroegen.

Ondanks al deze tegenslagen hebben vrouwen in Iran een enorme kracht getoond door simpelweg te volharden en zich niet uit het publieke leven weg te laten drukken. Ze hebben hard gevochten om hun ambities en rechten te realiseren. Ondanks alle obstakels slaagden ze in toenemende erin om te studeren, te werken, tijdschriften te publiceren, NGO’s op te richten en diverse campagnes te leiden.

Bruisende beweging
Eén van hun belangrijkste successen was het creëren van een grote en bruisende beweging voor vrouwenrechten waarin feministen met religieuze en seculiere ideeën begonnen samen te werkten. De hoofdredacteur van het religieus georiënteerde blad Zanan (Vrouwen) schreef hierover: ‘Omdat vrouwenrechten in Iran zo’n complexe kwestie zijn, moeten we beginnen bij wat ons bindt en vanuit daar samenwerken tot we bij de meningsverschillen uitkomen.’ Door het creëren van een groot netwerk van activisten en organisaties en het bevorderen van tolerantie en samenwerking, leverden ze een grote bijdrage aan het ontstaan van een infrastructuur en cultuur die de opkomst van de Groene Beweging heeft mogelijk gemaakt.

Mede door de druk van de campagnes van de vrouwenbeweging lanceerde president Khatami in 1997 zijn politieke hervormingen. Ook in de afgelopen jaren hebben vrouwen in Iran een grote rol gespeeld, via bijvoorbeeld campagnes zoals de One Million Signitures voor vrouwenrechten. In de afgelopen jaren liepen ze voorop om democratische veranderingen te eisen en hebben vaak daarvoor een hoge prijs betaald. Vooraanstaande activisten zoals Shahla Sherkat, Noushin Ahmadi Khorasani, Parvin Ardalan, Shadi Sadr hebben gevangenisstraffen uitgezeten of hebben hun land moeten verlaten, maar alles wijst erop dat de toekomst van Iran in grote mate bepaald zal worden door wat vrouwen zoals zij zullen doen voor gelijke rechten.

Dit jaar begint de periode van aangescherpte controles op 15 juni en dat is geen toeval. Op diezelfde dag vonden twee jaar geleden de grootse protesten plaats sinds de revolutie van 1979. Bijna drie miljoen mensen gingen in Teheran de straat op tegen verkiezingsfraude. Ze riepen ‘waar is mijn stem?’ en droegen veel groen bij zich – de kleur die hun beweging symboliseert. Met veel politie op straat hoopt de regering van president Ahmadinejad te voorkomen dat er nieuwe protesten uitbreken.

Toch hebben veel activisten en organisaties opgeroepen om op 12 juni, de dag waarop twee jaar geleden de presidentsverkiezingen plaats vonden, stille demonstraties te houden. Het is de vraag hoeveel mensen daaraan gehoor zullen geven, want de angst voor repressie zit diep. Tijdens de vorige protesten zijn er telkens enkele doden gevallen en honderden mensen gearresteerd. Velen van hen zijn geslagen en gefolterd. Honderden kritische journalisten, politici en activisten zitten vast en de symbolische oppositieleiders Mousavi en Karrubi hebben huisarrest.

Niet het einde
Het is dus niet vreemd dat sinds begin vorig jaar het aantal straatprotesten is afgenomen. Maar dat is niet het einde van de protestbeweging zoals de Iraanse regering beweert. De onderliggende onvrede is niet weg en komt op verschillende manieren tot uiting. De verergerende economische situatie leidt bijvoorbeeld steeds vaker tot stakingen. En velen wachten een gunstig moment af om weer massaal van zich te laten horen, ook op straat. Bovendien hebben de revoluties in de Arabische landen opnieuw de hoop aangewakkerd dat politieke veranderingen daadwerkelijk mogelijk zijn.

Ondertussen begint het front van de tegenstanders van de protestbeweging flinke scheuren te vertonen. Na de presidentsverkiezingen koos de opperste leider Khamenei de kant van Ahmadinejad, net als andere conservatieve krachten en de commandanten van de Revolutionaire Garde.

Maar Ahmadinejad wordt de afgelopen tijd steeds vaker aangevallen door zijn vroegere medestanders onder de geestelijken en in het parlement. Zijn politieke groep wordt als ‘afwijkend’ neergezet en zijn adviseurs worden zelfs van ‘tovenarij’ beschuldigd en hij wordt zelf verdacht van poging tot het kopen van stemmen. Het lijkt erop dat met het naderen van de parlementsverkiezingen binnen het conservatieve kamp de messen worden geslepen. 

Shakespeariaanse tragedie
In een artikel in de Groene Amsterdammer schreef ik twee jaar geleden dat ‘parallel aan het drama dat zich deze dagen in de straten van Iran voltrekt, er in het paleis van de macht een Shakespeariaanse tragedie aan de gang is met de bijbehorende intriges, jaloezie, waanideeën, woede-uitbarstingen, machtswellust en waarschijnlijk een fatale afloop voor de protagonisten’.

In de komende periode zal ik op dit weblog berichten over wat zich op straat en in het paleis van de macht afspeelt, met veel aandacht voor sociale, culturele, politieke en economische ontwikkelingen. Maar ook internationale kwesties zoals het conflict rondom de ontwikkeling van kernenergie en de rol van Iran in de regio zullen aan bod komen.

Peyman Jafari is als politicoloog verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en het Internationaal Instituut voor Sociale geschiedenis. Hij promoveert op de relatie tussen de politieke veranderingen en de sociaal-economische structuren in Iran.

Zodra de buurtwachten erachter kwamen dat ik een demonstrant was, scholden ze me uit. Ook vrienden van me… die waren het ergst. Ik liep mijn eigen appartement voorbij en ging rechtstreeks naar het huis mijn moeder. Daar huilde ik mijzelf in slaap.

De tweede keer dat ik moest huilen was op 11 februari, toen ik hoorde dat Mubarak was vertrokken. Ik stond in een enorme demonstratie bij het televisiegebouw. Dat gebouw is vijf minuten van het Tahrirplein, maar we hadden geen toegang tot internet. ‘Hij is weg! Hij is weg!’, riepen mensen die van het Tahriplein kwamen gerend. Hij is weg! Ineens stond ik met mijn gezicht in de enorme baard van een mede-demonstrant. We sprongen en dansten in elkaars armen. Mubarak was vertrokken. En ik huilde, want ik voelde me verbonden met elke Egyptenaar. 

De  laatste tijd haal ik er mijn schouders over op. Het doet me niet meer zoveel, wat er in Egypte gebeurt. 

De eenheid is weg. De moslimbroeder die mij omhelsde na het vertrek van Mubarak, heeft nu andere belangen. Iedereen geeft zijn eigen invulling aan de begrippen vrijheid en mensenrechten. Een vriend en mede-demonstrant die mij wegtrok uit een traangasaanval heeft me van Facebook verwijderd. Hij haat mijn (kritische?) houding tegenover fundamentalisten. Tolerantie is ver te zoeken en egotripperij voert de boventoon. 

Het kan me nauwelijks nog interesseren. Bij het referendum heb ik mijn lesje geleerd: mijn stem doet er niet meer toe. De meerderheid beslist, dat is hoe democratie werkt. Het zal niet veel mensen kunnen schelen dat mijn hart breekt om de nieuwe grondwet. Ik droomde van zoveel meer, dan dit. 

Maar het is nooit te laat om te werken aan een beter Egypte. En dat blijf ik doen tot iedereen die mooie toekomst van Egypte ziet. Want het zal mooi zijn, dat is zeker. 

Twee keer huilde ik tijdens de revolutie. Een keer uit wanhoop, een keer uit puur geluk. Als ik nu huil zal het uit nostalgie zijn, omdat ik op het Tahrirplein misschien wel de belangrijkste periode uit mijn leven heb doorgebracht.

Beluister ook:

Reageren? Graag in het Engels dan kan Hussein het ook lezen!

Dit zijn de woorden van Ahmad, een vriend en student geneeskunde. We zitten in mijn koffietentje in Alexandrie en met een paar vrienden bespreken we de afgelopen maanden.

‘Een nachtmerrie die een droom werd’, noemt Radwa het. Ze is optimistisch en verwacht dat Egypte nog dit jaar echt een vrij land zal zijn. Sarah is het met haar eens: I feel alive, ik kan ademen, ik heb ineens een identiteit en een droom waar ik voor wil vechten. Egypte is nu ook van mij’, zegt ze.

Een andere vriend verwoordt het zo: ‘De sfeer was zo intens, ik had geen idee dat ik zoveel durfde en zoveel aankon. De power die ik toen voelde heb ik alleen gevoeld tijdens de geboorte van mijn dochter.’

Echt iets veranderen
Ik voel me bevrijd, zegt de een, trots om Egyptenaar te zijn, zegt de ander. Want als je wíl veranderen, écht veranderen, dan kún je veranderen. Dat heb ik geleerd.

Een vriendin van me die films maakt, heeft last van zogeheten Tahrir-wee, een soort heimwee. Een ander vult aan: ‘Als ik terugdenk aan de revolutie en aan de enorme massa’s die op de been waren, voel ik me sterk. Ik ben niet langer een onverschillig mens.

De discussie wordt steeds levendiger. ‘Religieuze groepen zijn erg luidruchtig, op dit moment. Maar dat ligt niet zozeer aan hun ideologie, als wel aan hun geschiedenis. Zo werkt het nu eenmaal: haal de tape van iemands mond en hij begint automatisch te praten.’ Aldus een goede vriend. Het idee dat mensen hun leven hebben gegeven voor de toekomst van Egypte maakt hem verdrietig. Maar, zegt hij, als ik nu terugkijk, zie ik tenminste een toekomst. Dankzij hen.

Teveel doden
Terug naar Ahmad, de geneeskunde student. Vooral de doden maken hem boos, heel boos. ‘Wat er is gebeurd was niet één dode waard, laat staan honderden! En nu worden ze geëerd door de media als martelaren, de revolutie is iets commercieels geworden.’ Hij zucht. ‘Laat ons toch gewoon rouwen om onze doden.’

Een heel ander geluid komt van Amgad: ‘Mubarak had nooit op deze manier moeten vertrekken’, vindt hij. Niet omdat Mubarak nou zo’n leuk mens was. Maar het is onmogelijk iets te herstellen wat door anderen kapot is gemaakt. Hij had de tijd moeten krijgen om het weer goed te maken.’

Dan mengt Adham zich in het gesprek. Tot nu toe hield hij zich stil. ‘Natuurlijk maak ik me zorgen om de situatie in Egypte’, zegt hij. ‘Maar ontwikkeling kan alleen als je risico’s durft te nemen. Een stilstaande auto maakt misschien weinig brokken, maar komt ook nergens’, aldus mijn wijze vriend Adham.

Reageren? Graag in het Engels dan kan Hussein het ook lezen!

‘Ik weet nog niet of het goed komt met Egypte, Hussein’, zegt ze me. ‘We zitten nog in de naweeen van de revolutie. Ik ben bang dat dit gevoel van vrijheid slechts een illusie is. We hebben nog geen systeem dat vrijheid garandeert, de vrijheid die we nu ervaren hebben we met een revolultie afgedwongen. En afgedwongen vrijheid, is geen vrijheid.

Zodra ik mijn recorder aan zet, barst ze los. Alsof ze dertig jaar op dit moment heeft zitten wachten.

Voor een juichstemming is nog het te vroeg, vindt ze. We hebben nog geen objectieve manier om goede ministers en regenten te recruiteren. Op dit moment kunnen we het land verdelen in goede mensen die de revolutie ondersteunden, en slechte mensen die tegen waren. Daar een regering uit samenstellen zal niet eenvoudig zijn, verwacht ze.

‘We zijn veertig jaar onderdrukt geweest en de bevolking wantrouwt de politiek. De arrestatie van Mubarak doet daar maar weinig aan af.’

En ook na de revolutie zijn corruptie, steekpenningen en het kennen van mensen onontbeerlijk om iets vooral elkaar te krijgen. Nee, Egypte is er nog niet, zucht mijn moeder.

Islamitische staat
Ik vertelde al eerder in deze blog dat mijn moeder zeer religieus is. Aan de keukentafel vraag ik haar hoe ze denkt over een islamitische staat. Vroeger al leerde ze mij dat dát haar grote droom was.

Nu zegt ze: ‘Het is ingewikkeld. Iedereen interpreteert islam anders en daardoor kan het nu niet. Ik was een aanhanger van de Moslim Broederschap. Maar ik heb gezien hoe zij het referendum manipuleerden. Ze islamiseerden het proces, alleen maar voor politiek gewin.

Dat is geen antwoord, zeg ik. De vraag was, of je nog steeds een islamtische democratie wil?

Niet lezen, wel stemmen‘Ja’, zegt ze ferm. ‘Maar… ik zie het niet gebeuren. De moslimbroederschap rekent op een grote groep Egyptenaren die ongeletterd zijn en onwetend over machtsstructuren. Dankzij die groep klimt de moslimbroederschap naar de macht. Iemand die niet eens zijn eigen naam kan schrijven, kan toch geen afgewogen keuze maken bij het stemmen?!’

De eerste tien jaar van Mubarak waren zo erg nog niet. Maar in 1990 werd duidelijk waar hij heen wilde. Hij handelde in wapens en zijn fortuin groeide langzaam. Ineens werden overal paleizen en kastelen gebouwd. Van mijn belastingeld! Ondertussen gingen de belastingen omhoog en werden levensmiddelen duurder. Ook al gaf Mubarak regelmatig toespraken, waarin hij beloofde dat dat juist niet zou gebeuren. Toen zijn zoon Gamal in beeld kwam, realiseerde ik me ineens waar Egypte naartoe ging’, vertelt mijn moeder.

‘Hij gaf het bevel om op demonstranten te schieten. Het bloed van de demonstranten heeft alles veranderd… en het was het bloed dat Mubarak uiteindelijk de kop heeft gekost.’ Zonder de revolutie zou hij nooit zijn opgestapt.

Reageren? Graag in het Engels dan kan Hussein het ook lezen!

Opvallend is dat alle Egyptenaren die terugkwamen, zich aansloten bij de demonstranten. Niemand koos de kant van Mubarak. Ik denk dat dat komt doordat ze het nieuws van verschillende kanten kunnen volgen, in het land waar ze wonen. Daarbij: zij wonen in landen met vrijheid, gelijkheid en een sociaal vangnet. Dan valt het deste meer op dat al die zaken niet bestaan in Egypte.

Al die miljoenen Egyptenaren in het buitenland mochten niet stemmen. Alle referenda, alle verkiezingen, hun stem werd niet gehoord. Niet voor niets werd er na de revolutie gedemonstreerd bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. Al die mensen die terug waren gekomen, wilden stemmen in het referendum over de grondwet. En dat mocht niet. Weer werd hun stem niet gehoord.

De revolutie verandert Egypte niet ineens. Maar het land staat niet stil. Met kleine stapjes gaan we de goede kant op. Onze premier heeft Egyptenaren in het buitenland nu het recht gegeven te stemmen. De onrust onder betogers, dat veranderingen te langzaam komen, is weer even gekalmeerd. Op het Tahrirplein is het nu al drie vrijdagen rustig, de langste periode sinds het begin van de revolutie.

Na de revolutie bleef het lang stil vanuit de regering. Er kwam wel een referendum over een nieuwe grondwet, maar de veranderingen zijn niet zoals ik gehoopt had.

Maar toch, langzaam aan krijg ik weer een beetje vertrouwen in mijn land. Hosni Mubarak is gearresteerd en Egyptenaren in het buitenland krijgen stemrecht. Misschien tel ik dan toch mee als Egyptische burger. Wordt er toch naar me geluisterd.

Beluister ook de column:

Wilt u reageren? Graag in het Engels, dan kan Hussein het ook lezen!

Vorig jaar kreeg ik van vrienden een klappertjespistool voor mijn verjaardag. Als ik de trekker overhaal klinkt het alsof er echt geschoten wordt. Maar sinds de revolutie hoef ik maar naar het pistool te kijken, en mijn moeder stopt me. Buren zouden in paniek kunnen raken van het geluid. En dat wil ik natuurlijk niet. Er wordt al zoveel geschoten en het is niet van echt te onderscheiden.

Herkenbaar

Ik ben geen meisje van veertien dat moest onderduiken, verre van dat. En toch herkende ik veel van de dingen die Anne Frank beschreef in haar dagboek. Ook ik ben leefde in een samenleving die mensen onderdrukt. Dankzij Mubarak groeide ik op zonder een gevoel van veiligheid, zonder eenheid, zonder rolmodellen en soms zelfs zonder hoop. En vanaf de eerste dag van de revolutie, hoopte ik dat Mubarak daarvoor een hoge prijs zou betalen.

De avond vóór het aftreden van Mubarak was de zwartste avond van de revolutie. En de week voor de arresTATIEie van Mubarak was de zwartste week SINDS de revolutie. De straten kookten van woede. Mensen waren woest op het militaire regime en de premier. Iedereen dacht dat zij alleen maar bezig waren Mubarak en zijn zoons terug te plaatsen in het hart van de macht.

Mijn hart zakte in mijn schoenen, toen hij twee dagen voor zijn arrestatie een toespraak gaf op televisie. Hij noemde het een officiele verklaring. Alsof hij nog steeds de baas was van Egypte.

Liegen en bedriegen
Mijn probleem met Mubarak is persoonlijk. Mijn hele leven heb ik geleerd dat liegen en bedriegen normaal zijn. Dat omkopen en het veroordelen van anderen goede eigenschappen zijn. Dat vervolging van andersdenkenden erbij hoort.

Dankzij de arrestatie van Mubarak heb ik de controle teruggekregen. Het symboliseert het begin van het nieuwe Egypte en een nieuwe Hussein. Nu kan ik beginnen met het afschudden van alle slechte eigenschappen die wij ons leven lang mee hebben kregen… Nu Mubarak is gearresteerd kunnen we eindelijk streven naar een eerbaar en fatsoenlijk leven.

Wilt u reageren? Graag in het Engels, dan kan Hussein het ook lezen!

Islamieten, islamieten, islamieten…
Egypte was lange tijd een belangrijke plaats voor fundamentalistisch-islamitische organisaties. En dan heb ik het niet over de Moslimbroederschap. Die staat bekend om hun midde-of-the-road ideologie. Ik heb het over Salaf, Jihad, Takfeer en andere organisaties. Ze waren er altijd al, maar werden onderdrukt.

Sinds de onrust in Egypte begon, streven zij hun fundamentalistische agenda luidruchtig na.

Ineens lijken deze clubs het voor het zeggen te hebben in veel moskeeen in Egypte. Voor de gemiddelde Egyptenaar is een preek in de moskee, het woord van Allah. En dat woord moet strikt worden nageleefd.

Angstaanjagend
Niet iedereen is enthousiast over deze ontwikkeling. Mijn moeder is altijd een conservatieve moslim geweest. Ik groeide dus op een zeer religieuze omgeving. De Koran was het enige woord en een Islamitische staat de ultieme droom. Maar de huidige gebeurtenissen vindt ze angstaanjagend. Ze belt me dagelijks om te vragen waarom ‘ik en mijn liberale vrienden hier niets aan doen’. Ik ben opgelucht dat ze in deze radicaliserende omgeving juist minder extreem wordt. Maar de ontwikkeling baart me zorgen.

Vroeger was ik zelf ook een fundamentalist. Ik schaam me er nog steeds voor, dat ik mijn zusje probeerde te dwingen een sluier te dragen. Ze was toen 14.

Maar wat kun je verwachten van simpele mensen die jarenlang onderdrukt zijn? Vervolgd… alleen omdat ze vijf keer per dag bidden. Alleen maar omdat ze een lange baard hebben.

Het was een vroege ochtend, een jaar of tien geleden. In de moskee naast ons huis bad ik de Fajr, het ochtendgebed. De inlichtingendienst van de politie omsingelde mijn moskee. Agenten liepen de gebedsruimte in, met hun schoenen nog aan. Ik sprong op en vluchtte door de achteruitgang. De mensen die bleven bidden, werden stuk voor stuk gearresteerd.

Extremisme
Helaas worden mensen door onderdrukking juist extremistischer. Veel moslims zijn lang onderdrukt in Egypte en de geest lijkt uit de fles. De moordenaar van oud-president Sadat kwam kort na de revolutie vrij… Na 30 jaar gevangenschap. Hij heeft iemand vermoord, maar extremisten noemen hem de Mandela van Egypte. Deze moordenaar wil de islamitische wet – de Sharia – invoeren, handen afhakken na diefstal en steniging na overspel. Onthoofding voor wie een moord heeft gepleegd.

Ik ben bang en ik kan alleen maar hopen dat Egypte geen theocratie wordt.

Dan is het slechts een kwestie van tijd voor een nieuwe revolutie losbarst.

Lees hier eerdere blogs van Hussein.

Wilt u reageren? Graag in het Engels, dan kan Hussein uw reactie lezen!