Tudou.com is de Chinese YouTube. De site is in China de grootste aanbieder van video op internet, met meer dan 10 miljoen bezoekers en meer dan 100 miljoen opgevraagde video’s per dag. De site werd precies drie jaar geleden (al voordat YouTube bestond) gelanceerd door Gary Wang en Marc van der Chijs, een Nederlandse zakenman in Shanghai. De Chinezen zijn er helemaal gek op, en Tudou is inmiddels zelfs groter dan YouTube!

Afgelopen maandag haalde Tudou in Nederland zomaar opeens de voorpagina van het gratis dagblad De Pers. Een paginagroot artikel dat vooral suggereert dat Tudou en eigenaar Marc van der Chijs zich schuldig maken aan censuur omdat filmpjes over politiek gevoelige onderwerpen (zoals Tibet) van de site verwijderd worden. Daarmee zou (volgens De Pers) Van der Chijs medeverantwoordelijk zijn voor het bedenkelijke beleid van de Chinese regering op het terrein van de persvrijheid.
Nu ik toch in Shanghai ben alle reden om een bezoek te brengen de Tudou kantoren en Van der Chijs eens te vragen hoe dat nou zit. Maar eerst het artikel:

Censuur

Aangekomen bij Tudou worden we hartelijk ontvangen door Marc van der Chijs en Gary Wang. Samen kwamen ze ruim 3 jaar geleden op het idee om Tudou te beginnen. Gary Wang heeft nu de dagelijkse leiding over het bedrijf, waar inmiddels meer dan honderd mensen werken. Marc van der Chijs is aandeelhouder en commissaris, maar is niet meer dagelijks met de site bezig. Hij reageert een beetje laconiek op de onverwachte aandacht in de Nederlandse pers, maar laat wel merken dat hij het toch wel vervelend vindt: “Heel veel mensen uit Nederland bellen en vragen me of het allemaal klopt. Of we inderdaad censuur toepassen. En waarom dan”.

De meest populaire video’s op Tudou zijn muziekvideo’s, zelfgemaakte filmpjes waarop mensen zichzelf filmen als ze een videogame spelen, karaoke video’s en fragmenten van televisieprogramma’s of films. In vergelijking met YouTube veel meer amusement en minder nieuws en informatie. Het meeste bekeken clipje (sinds juli 7,8 miljoen keer opgevraagd) is een fragment van de winnaar van de Chinese Idols.

Marc van der Chijs leidt me rond door het enorme pand waar Tudou zijn intrek heeft genomen. Het is een oud fabriekspand met graffiti op de muren en een hippe, energieke uitstraling. In verschillende ruimtes zitten jonge Chinese mensen geconcentreerd achter beeldschermen. Hier werken programmeurs, vormgevers en commerciële mensen (die moeten zorgen dat de site zo snel mogelijk winstgevend wordt). Ook is er een ruimte waar zo’n dertig mensen alle ingestuurde filmpjes bekijken voordat ze geplaatst worden. Modereren heet dat, of – als u wilt – censuur.

“We plaatsen geen filmpjes met politiek gevoelige inhoud, seksueel getinte beelden of andere zaken die in China verboden zijn,” vertelt Van der Chijs. “Als je dat censuur wilt noemen, dan klopt dat. In China staat in de wet dat het verboden is om materiaal van buitenlandse TV zenders te publiceren. Dus doen we dat ook niet”.

Als het gaat over Tibet zijn op Tudou bijvoorbeeld wel de (gekleurde) verslagen te vinden van de Chinese staatstelevisie, maar geen reportages van BBC of CNN. Wel vakantiefilmpjes van Chinezen die naar Tibet zijn geweest, maar geen kritische statements over de situatie daar.
“We hebben ook helemaal geen keus wat dat betreft,” zegt Marc van der Chijs. “Als je in China woont en werkt heb je de wet te respecteren, los van de vraag wat je van die wetten vindt. Dat geldt overigens voor alle landen ter wereld. Ik heb daar ook geen moeite mee. Ik zou het wel erg vervelend vinden als er een filmpje tussendoor zou glippen en de overheid mij zou dwingen het filmpje te verwijderen en het IP-nummer van de inzender bekend te maken. Die persoon zou daar dan problemen mee kunnen krijgen”.
Voor mensen als Van der Chijs is het dus kiezen of delen: of gehoorzaam zijn aan de wetten van het land, of vertrekken uit China. En als je inmiddels meer dan 10 jaar in China woont en een florerend bedrijf hebt opgebouwd, is de laatste optie natuurlijk niet echt realistisch. Dat begrijp ik wel.

Amusement

Overigens worden er niet veel video’s met politieke content geweigerd. De meeste filmpjes die niet door de censuur komen zijn pornografisch van aard, of gewelddadig. Filmpjes die trouwens ook op YouTube verwijderd worden.

“Onze site is sowieso veel meer gericht op amusement en minder op nieuws in informatie. Het grootste gedeelte van het aanbod bestaat uit muziekvideo’s,” vertelt Marc van der Chijs.
Dat sluit ook veel beter aan bij de manier waarop de Chinezen het internet gebruiken. Anders dan in Europa wordt internet minder als nieuwsbron gebruikt en veel meer als bron van vertier, sociale netwerken, video, muziek en spelletjes.

Na een middag rondlopen in de kantoren van Tudou kan ik niet anders dan respect hebben voor Wang en Van der Chijs. Het is een enorme prestatie om in de enorm competitieve Chinese markt (er zijn tientallen concurrenten actief) met 55% marktaandeel de grootste te zijn op het gebied van online video. Daar wordt keihard voor gewerkt en is heel veel tijd en geld in geïnvesteerd. De site leidt weliswaar nog steeds verlies, maar ook daar komt binnenkort verandering zegt Wang. Er is nu veel aandacht voor het commerciële traject en door samenwerking met belangrijke rechthebbenden van content moet Tudou meer inkomsten gaan genereren.
Voor vele grote contentpartijen zoals de muziekuitgevers, Walt Disney, Sony of Time Warner is het zeker interessant om zaken te doen met Tudou. De eerste overeenkomsten zijn inmiddels gesloten. Erg veel distributiemogelijkheden zijn er namelijk niet in de enorme Chinese markt, wetende dat alle nieuwe films en muziek toch binnen no time illegaal via de zwarte markt beschikbaar komen. Dan is het misschien maar beter om je content gewoon op Tudou te zetten en wat geld te verdienen aan de advertenties die rond die content te verkopen zijn.

Of Tudou nog lang uit de greep van Google kan blijven, die immers ook YouTube hebben opgekocht? De tijd zal het leren.

Ik bezocht Tudou samen met o.a. Vincent Everts. Hier is zijn videoverslag.