Verslaggever Rudy Bouma blogt over de training ‘Surviving Hostile Regions’.

Bang! Een schot klinkt. Onze chauffeur Waleed is in zijn been getroffen. Twee mannen met camouflagekleding en shawls voor hun mond naderen ons.

De loop van een AK-47 staart me aan terwijl een van de mannen mij driftig gebaart dat ik raam en sloten van onze 4WD moet openen. Als leider van ons team moet ik snel beslissen: vertel ik onze belagers dat we een uitnodigingsbrief hebben voor een interview met generaal Mohammed of  houd ik me beter op de vlakte tegen deze bandieten van onbekende komaf?

Ik beslis niet snel genoeg. Kort daarna zitten we allemaal op onze knieën in de modder en worden we beroofd van video-apparatuur, geld, telefoons en horloges. De dieven nemen zelfs de sleutel van de Landrover mee.

Bloedspuwende wonden
De gewelddadige beroving vindt plaats in de glooiende heuvels van Wales waar ik deelneem aan een realistische training om te leren overleven in een vijandige omgeving. Met mij een groep van zo’n 20 journalisten van onder meer de BBC, CNN, de Canadese omroep CBC, persbureau Reuters, kwaliteitskrant The Guardian en de Noorse publieke omroep NRK.We worden ook verrast door een mortieraanval,  vinden hulpverleners die een auto-ongeluk hebben gehad en de militair die ons voorgaat naar een Pakistaans drugslab stapt op een mijn. In alle gevallen moeten we razendsnel bloedspuwende wonden, geamputeerde ledematen, lekkende longen en gebroken ledematen verplegen terwijl we in ondertussen in alle chaos onze eigen veiligheid moeten waarborgen.

Echte executie overleefd
Deze AKE-cursus begint maandagochtend stukken minder spectaculair. Terwijl het landschap en de heldere hemel lonkt, worden we de eerste twee dagen van ‘s ochtends vroeg tot in de avond in hoog tempo volgepompt met informatie in een kil hotelzaaltje. Met een pak huiswerk op de koop toe.

EHBO-cursus

De cursisten vertrekken binnenkort als reporter, producer of fotograaf naar risicogebieden in Syrië, Pakistan, Jemen, Afghanistan en Mexico.
Niet iedereen is hier uit vrije wil. Een zeer ervaren Italiaanse fotograaf moet van zijn opdrachtgever, het fameuze fotopersbureau Getty. Zijn werkgever krijgt dan namelijk korting op de kostbare molestverzekering.

De fotograaf is meermalen ternauwernood ontsnapt aan de dood. In 2001 vuurden Taliban in Afghanistan van slechts twee meter afstand met een Kalasjnikov op zijn hart en lieten hem voor dood achter. Hij overleefde door een kogelwerend vest onder zijn dikke winterjas. Een foto van een collega toont zijn bewijs: een gebroken Kevlarplaat. Zelfs met deze bescherming heeft de Italiaan veel geluk gehad.

Het goede voorbeeld
De instructeur toont een filmpje van Zweedse TV-reporter die in zijn been wordt geschoten tijdens een interview in de Democratische Republiek Congo. Doordat de camera blijft draaien is te zien hoe zijn crew  – die net de AKE-training had gehad – dekking zoekt, daadkrachtig eerste hulp verleent en het daarna op een rennen zet.

Al snel volgen dia’s van totaal uiteengereten gezichten, brandwonden en andere bloederige ellende. Maar onze instructeur stelt ons ook ‘gerust’: in crisisgebieden vallen meer doden door verkeersongevallen dan door bommen en granaten.

Tandenborstel
De grote Britse en Amerikaanse media nemen steeds vaker speciale (ongewapende) veiligheidsexperts mee op riskante reizen. Voor de Nederlandse media zijn hun dagtarieven van zo’n duizend dollar per dag niet op te hoesten. Dus draagt een van hen, een oud-SAS-commando die anoniem wil blijven, deze week zijn kennis aan ons over. We leren hoe je onopvallend kunt opereren, geen routine moet tonen en mogelijke ontvoerders op een dwaalspoor kunt brengen.

Navigeren in de heuvels

Ondanks mijn ervaring voel ik me al snel een amateur; ik draag namelijk nooit een ‘grab-bag’ met liters water, GPS, een zaklamp met reservebatterijen en een fluitje met me mee. Sterker nog, ik ben zelfs m’n tandenborstel vergeten in te pakken.

Kidnap
De les over ‘kidnap en losgeld’ is deprimerend. We krijgen filmpjes te zien van gegijzelde toeristen in de Filipijnen die drie (!) jaar vastzaten, een Amerikaan die onder schot wordt gehouden door gewapende Irakezen met bivakmutsen die hem later zouden executeren en een groep Japanners die allen worden onthoofd. De laatste, meest gruwelijke scenes worden niet getoond maar het geluid spreekt boekdelen.

‘We will not forget the Dutch guy’
Op de laatste avond, als iedereen zijn ‘huiswerk’ heeft gemaakt verwachten enkelen uit onze groep een ‘verrassings-kidnap’. Het gerucht gaat dat onze instructeurs buiten het hotel in het donker zijn gesignaleerd. Ik ga op verkenning met een BBC-collega. Als onze leermeesters nergens te bekennen zijn ensceneren we spontaan onze eigen kidnap.

We verstoppen ons in de proviandkast en bellen met enige regelmaat naar de hoteltelefoon met instructies van de kidnappers, zoals ‘een onderhandelaar aanwijzen’, ‘iedereen schoenen uitdoen’, en ‘de hele groep verzamelen in het cursuslokaal’.

De laatste telefonische boodschap is dat ze ‘moeten kiezen tussen wit en rood’. Vlak daarna wandelen we met een fles witte en rode wijn het lokaal binnen. De groep journalisten kijkt ons verward aan om kort daarop uit te barsten in bulderend gelach. Niet alleen hebben we ze anderhalf uur aan het lijntje gehouden, we blijken ook roet in het eten te hebben gestrooid van een complot van collega’s die zelf een ontvoering wilden ensceneren.

De volgende dag doen de voorpagina’s van de Britse kranten ons weer terugkeren naar de harde realiteit: in Nigeria is een gegijzelde Brit omgekomen na een mislukte bevrijdingsactie door Special Forces.

Volg @RudyBouma op Twitter.