Corine de Ruiter

Forensisch psycholoog Corine de Ruiter was op 4 mei te gast. Zij reageerde op het nieuws dat de twee overvallers van de Haagse juwelier Stratmann al jaren bekend waren bij hulpverleners, maar dat zij geen grip op de jongens kregen. De Ruiter schreef dit blog in reactie op de uitzending.

Bij het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK) komt een melding binnen dat een 12-jarige jongen regelmatig met blauwe plekken op school komt. Ook spijbelt de jongen en gaat hij om met oudere jongens die in de criminaliteit zitten. Het AMK stelt een onderzoek in en vindt de situatie zo ernstig dat een onderzoek door de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) geïndiceerd is.

Alleen de RvdK heeft de bevoegdheid om de rechter te adviseren over een eventuele OnderToezichtStelling (OTS) en/of uithuisplaatsing van een kind. De RvdK moet dan vaak het onderzoek van het AMK voor een deel ‘over’ doen. Als die OTS wordt opgelegd door de rechter, dan krijgt het gezin te maken met een gezinsvoogd die toezicht houdt op de maatregelen die in de OTS-beschikking van de rechter worden vermeld. Daarnaast krijgt het gezin te maken met hulpverleningsinstanties; dat zijn er soms meerdere, voor het kind en/of de ouders. Dit is een inefficiënt en bureaucratisch systeem, waarbij het eerste doel, namelijk het bieden van adequate hulp zodat het kind weer veilig kan opgroeien, te vaak volledig uit beeld raakt.

Ik ken geen ander land waar dit op deze manier geregeld is. In Engeland is er één instantie, Children’s Services, die de verantwoordelijkheid draagt voor de veiligheid van het kind als er sprake is van kindermishandeling en/of een kind ernstige gedragsproblemen heeft. Deze organisatie doet de diagnostiek, belegt een case conference met de professionals die het gezin gaan helpen, en is verantwoordelijk voor het toezicht op de uitvoering van de hulp. De organisatie is verplicht de gezinnen in de tijd te volgen zodat de kinderen ‘in beeld’ blijven.

Ook in deze situatie, waarin de professionele verantwoordelijkheid duidelijk geregeld is, gaan er soms zaken mis. Lees het Munro Review of Child Protection. Maar de voorwaarden voor een succesvolle begeleiding van gezinnen met problemen zijn in zo’n systeem wel een stuk beter. Dr. Eileen Munro verwoordt het op p. 52 van haar rapport als volgt: “One of the strengths in the English child protection system is the extent to which the many agencies and professions work together to coordinate their work with children and families”. Dit is geregeld in de Children Act van 2004.

Kinderen langer onder toezicht stellen, zoals de directeur van Bureau Jeugdzorg Haaglanden in de Nieuwsuur uitzending van 4 mei voorstelt, is geen oplossing als de hulp niet deugt. Er moet nodig gesnoeid worden in het woud van instanties binnen de Nederlandse jeugdzorg. Daarnaast dient er geïnvesteerd te worden in de (academische opleiding) van professionals in de jeugdzorg.

Corine de Ruiter