Robbeneiland

Bijna 25 jaar nadat hij werd vrijgelaten uit de Nederlandse ambassade, keert anti-apartheidstrijder Klaas de Jonge terug naar Zuid-Afrika. Verslaggevers Ellen Brans en Guido van Ophoven reizen met hem mee en ontmoeten vrienden en vijanden van de voormalige ‘terrorist’.

Door Guido van Ophoven

Stel je voor: je gaat met oud-ANC-strijder Klaas de Jonge naar Zuid-Afrika, en je belandt bij zijn makkers uit de anti-apartheidsstrijd in een township even buiten Pretoria.

Rel

Klaas de Jonge is een icoon onder de zwarte bevolking. Ruim twee  jaar lang, van juli 1985 tot september 1987, zat hij vast in de Nederlandse ambassade in Pretoria. De Jonge, die wapens smokkelde en aanslagen voorbereidde voor het ANC, werd het middelpunt van een diplomatieke rel tussen Nederland en Zuid-Afrika.

BBQ bij vrienden

Nu 25 jaar later wordt hij in het township Mamelodi onthaald als een held. In het huis van Paulina, de weduwe van een oude vriend van Klaas, wordt voor het Nederlandse gezelschap een barbecue georganiseerd.

Kilo’s worsten

In tegenstelling tot wat je misschien mag verwachten, worden de boodschappen allang niet meer in vieze stoffige, onhygiënische  winkeltjes gehaald. Nee, met de Suzuki gaat het linea recta naar het winkelcentrum. Daar zit de lokale grootgrutter.

Volop keus, en de vleesafdeling verschilt in weinig van die van de Albert Heijn, zij het dat de geslachte koeien volop in het zicht hangen achter de slagerij. Met kilo’s worsten en karbonades, een kruidenmix en bonen in tomatensaus in de achterbak, gaan we weer terug, diep het township in.

Vuilnis

De marinade

De tegenstelling kan niet groter zijn: in het tuintje van de alleraardigste mensen waar we zijn, wordt het eten klaargemaakt. Het vlees wordt gemarineerd, buiten in de zon, in teiltjes en wasbakken. De worstjes en karbonades krijgen nog wat extra aroma van de vuilnis die pal daarnaast al enige dagen staat opgestapeld.

De barbecue zelf wordt erbij gepakt. En zoals iedere padvinder weet, maak je die heel makkelijk van een oud olievat en een stuk winkelwagen als rekje. Kolen erin, een rekje erop, en ziedaar, we hebben een barbecue en het braden kan beginnen.

Mocht de kok hoge nood hebben, geen man overboord, want het toilet, of het gat in de grond, is slechts een meter verderop.

Strijd

Steeds meer vrienden, hele en halve bekenden komen het tuintje binnenlopen. Het ene blikje bier na het andere wordt opengetrokken. En binnen een mum van tijd zijn Ellen en ik, en vooral onze camera het middel om datgene gedaan te krijgen wat het ANC-bewind de afgelopen tien jaar niet is gelukt. Betere huizen, pensioenen, een uitweg uit de soms bittere armoede en vooral het gebrek aan waardering voor de strijd die vele van hen hier geleverd hebben. We moesten het maar eens vertellen!

De drankvoorraad slinkt

Naarmate de tijd verstrijkt, en drankvoorraad van Paulina slinkt, worden de verhalen van sommigen ook niet duidelijker.

Het eten is klaar: heerlijke worsten en karbonaadjes, een puree van cassave en koude bonen in tomatensaus. Een ondergaande zon, en twee laatste biertjes…