Dun ijs

Hey Erik,

Zon op de NoordpoolBij jou op de Zuidpool  is het altijd ijskoud, maar hier op de Noordpool  is het nu warm. Ik heb al een paar dagen geen lang ondergoed meer aan en vandaag loop ik al de hele dag zonder jas buiten. Je voelt de zon op je huid. Zo’n  warme dag  kan ik me niet herinneren en ik besluit het na te zoeken.  Via internet krijg ik snel en gratis toegang tot alle weersgegevens van het Noorse meteorologisch instituut (http://www.eklima.no) en mijn gevoel blijkt te kloppen. Gisteren is een temperatuur gemeten van 12.7 graden en in de tijdsreeks sinds 1990 is dat pas één keer overtroffen in de maand juli.

In de jaren dat ik hier op Spitsbergen onderzoek doe, heb ik zelf ervaren dat het hier warmer wordt. De gletsjers hier in het fjord zijn allemaal aanzienlijk kleiner geworden. Vorig jaar ben ik met verslaggeefster Marieke de Vries naar een plek geweest waar we op basis van oude foto’s de verandering konden zien (zie http://player.nos.nl/index.php/media/play/tcmid/tcm:5-399290 ).  Het ijs is daar vele honderden meters  teruggetrokken, waardoor er nieuwe vaarroutes zijn ontstaan voor mijn kleine bootje. Ik kan ook twee eilanden aanwijzen die in 1990 nog niet bestonden omdat ze onder het ijs lagen. Inmiddels hebben de eilanden namen gekregen en staan ze op de nieuwste kaarten.

Het is heerlijk om in de zon buiten te zitten, maar het is ook beangstigend. De veranderingen gaan nu zo snel. We meten de temperatuurverhoging, maar weten nog weinig van de consequenties voor de natuur. Ik zie duidelijk meer vliegjes en mugjes en ben maar begonnen met ook deze verandering vast te leggen (http://www.poolstation.nl/weblog.php?nr=372). De ganzen houden nog redelijk vast aan hun oude tijdschema, maar alle zeevogels zijn twee weken later doordat het voedselrijke koude poolwater dit jaar te ver weg is. 

Als ik op internet kijk naar de nieuwste  ijskaarten van het Noordpoolgebied, dan lijkt het erop dat dit jaar geen nieuw record wordt, maar de minimale ijsbedekking zal dit jaar tot dicht bij het minimumoppervlak van 2007 komen (zie: http://nsidc.org/arcticseaicenews ). 

Onbemand vliegtuigIntussen vliegt een onbemand vliegtuigje boven het dorp testrondjes.  Het maakt veel lawaai en vliegt een uur lang hetzelfde voorgeprogammeerde rondje, over de landingsbaan heen en over de gletsjer terug. Morgen gaat dit vliegtuigje richting Noordpool. De Amerikaanse ruimteorganisatie NASA is voor dit project verantwoordelijk en is met een groep van 16 mensen hier neergestreken. Ze doen gedetailleerde metingen aan de ijsdikte langs de randen van het pakijs. De directeur van het onderzoeksinstituut van NASA is kort op bezoek om de campagne te lanceren.

Met satellietopnamen kan NASA duidelijk veranderingen in de ijsbedekking zien. Maar van de ijsdikte is minder bekend. Die ijsdikte is erg belangrijk om voorspellingen te kunnen doen voor de toekomst. Het éénjarig dun zeeijs kan veel sneller smelten dan het dikke meerjarige ijs. Vanaf ijsbrekers en onderzeeboten zijn al  metingen van ijsdikte verzameld, die een sterke afname van de ijsdikte laten zien (zie website NASA: http://www.nasa.gov/topics/earth/features/icesat-20090707r.html). Nu moet  er opgeschaald worden naar grotere gebieden en nieuwe apparatuur getest.

Het ombemande vliegtuigjeHet onbemande vliegtuigje vliegt met een snelheid van 50 kilometer per uur op ongeveer 100 meter hoogte. Hoogtemetingen met laser en rader worden gecombineerd met camerabeelden, waardoor het verschil tussen ijs- en zeeoppervlak kan worden gemeten. Dit verschil wordt omgerekend tot ijsdikte. Dus eigenlijk beoordelen ze aan de hand van hetgeen boven water zit, hoeveel er onder water aan vast zit.

Wij mogen van de projectleider alles vragen en bekijken. Dat is bij mij niet tegen dovemansoren gezegd. Ik ben opgegroeid in de tijd van de Thunderbirds en de eerste landingen op de maan. Ik heb hier in het dorp al eerder een raketlancering van dichtbij mogen bijwonen. Ik heb weer vragen genoeg.

Het vliegtuigje is ontwikkeld voor de Amerikaanse marine. Waarvoor precies is geheim.  De Amerikanen komen hier op Spitsbergen vliegen, omdat zo’n vlucht vanaf Alaska niet mogelijk blijkt te zijn. Welke vraag ik precies stelde weet ik niet meer, maar het antwoord was dat het gehele team bestond uit burgers en dat de missie zuiver wetenschappelijk was. Dat heeft mijn fantasie geprikkeld. In hoeverre spelen hier ook andere belangen. 

Het luchtruim tussen Amerika en Rusland, richting Noordpool is vast betwist gebied.  In ieder geval niet de plek waar een laagvliegend toestel onder de radar door mag duiken. De verzamelde gegevens zijn wetenschappelijk heel interessant, maar ik weet zeker dat dit onderzoek ook vanuit economische, politieke en militaire kringen met belangstelling wordt gevolgd. Het kan nog heel wat warmer worden op de Noordpool.
Groet, Maarten

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


9 reacties op “Dun ijs”

  1. zeer intresant om te weten als het maar geen politieke oorlog word door gaan met onderzoek het is voor de geheele wereld een groot belang

  2. Laura zegt: 16-07-09 om 10:42

    Wat ik het meest onbegrijpelijk vind van de reactie van de mens op het smelten van de noordpool, is de volgende cirkel:
    Het ijs smelt vanwege het broeikas effect (eens?)
    Het broeikas effect wordt veroorzaakt door teveel CO2 in de atmosfeer (eens?)
    CO2 komt in de atmosfeer door het verbranden van olie (ja toch?)
    Door het terugtrekken van het ijs komen nieuwe oliebronnen binnen bereik.
    Vervolgens gaan we ruzie maken (en geheimzinnig doen) over wie er recht heeft op die olie. En niemand die denkt, goh zouden we die olie niet gewoon moeten laten zitten en meer tijd en geld steken in het uitvinden en uitvoeren van groene energie projecten. Voordat het verbranden van deze nieuwe oliebronnen ervoor zorgt dat de Zuidpool ook smelt.

    Maar als je dat hardop zegt ben jij niet heel slim en snap je niet welke grote(re) belangen er spelen.

  3. sander zegt: 16-07-09 om 14:34

    het zal ongetwijfeld wel weer een olie onderzoek zijn .

  4. Marcel zegt: 17-07-09 om 02:02

    Een natuurlijk fenomeen in actie.

    Hoe hard de milieufascisten ook schreeuwen, de mensheid kan klimaatsverandering niet tegenhouden. Groenland had ooit helemaal geen ijs…

  5. het is inmiddels duidelijk dat er allerlei onomkeerbare veranderingen gaande zijn! is dat voor jou als wetenschapper juist niet spannend ipv beangstigend?

  6. johbont zegt: 18-07-09 om 06:11

    wat denk jij dat de uitkomst tussen amerika en rusland (en de andere gegadigden) zal zijn?
    zal men het tijdens een conferentie kunnen oplossen of zijn de belangen (olie en dergelijke) te groot en zal men nog decennia doorgaan met dit steekspel van vlaggetjes op de bodem en laagscherende vliegtuigjes?

  7. Hallo,

    Ook ik maak me regelmatig zorgen over de temperatuursstijging op aarde. Niet voor mezelf maar voor ons nageslacht. Hierbij hoort ook mijn dochter. Gelukkig wordt er al heel wat werk verzet in de alternatieve energie. Hopelijk is de mensheid zo snugger om dat verder op te pakken en corrigeren we onszelf. Als wij het zelf niet doen dan doet moeder-natuur het wel voor ons allemaal. Ze kent geen rang of stand en voert zonder pardon haar correcties uit. Good luck to us all.

  8. @johbont Ik ben bang dat we nog steeds met wapengekletter de macht in de wereld verdelen. Wat dat betreft ben ik overtuigd dat we niet kunnen stellen dat er nooit onrust over de verdeling van de natuurlijke hulpbronnen zal ontstaan. Uiteindelijk verwacht ik dat de omliggende landen dit internationaal water zullen verdelen (eventueel met wat onrust) en de rest van de wereld zullen buitensluiten. We zitten hier niet voor niets met veel landen als een voet tussen de deur.
    Volgens internationaal recht mag er op Spitsbergen geen militaire structuren worden gebouwd. Daar wordt streng de hand aan gehouden. Maar alle burgerfaciliteiten kunnen in geval van onrust natuurlijk snel worden omgebouwd. Het heeft maar weinig voeten in de aarde om van dit wetenschapsdorp een militaire basis te maken. De landingsbaan is al drie keer te groot voor het huidige vliegtuig en het voetbalveld kan dienen als helihaven. Het zou wel erg stom zijn, als een aantal scenario’s niet worden doorgedacht en geen rol spelen bij de ontwikkeling.

  9. ik begrijp natuurlijk dat de komende veranderingen vele gevolgen zullen hebben/ ik doelde op jou wetenschaps hart die wellicht belangstellend kijkt wat de veranderingen voor gevolg hebben/
    op aarde heeft tenslotte een roerig verleden, nu zijn wij er maar ook dat zal ooit tot het verleden behoren en zijn alle sporen uitgewist

Geef een reactie

 

    • Over dit weblog

      Erik Verhagen is de eerste Nederlander die overwintert op de Zuidpool. Maarten Loonen reist naar het meest noordelijke dorpje ter wereld, op Spitsbergen, vlakbij de Noordpool. Afwisselend schrijven zij voor de NOS een weblog over hun ervaringen op de meest afgelegen plekken ter wereld.
    • Reageren?

      Reacties op dit weblog zijn uiteraard van harte welkom.
      Wel is er een aantal spelregels:

      1) Alle reacties worden gemodereerd. Wij doen dat zelf. Het kan soms even duren voordat een reactie geplaatst wordt.

      2) Let op: Eenmaal geplaatst blijft geplaatst. Bijdragen aan een discussie worden door ons niet achteraf verwijderd, ook niet op verzoek. Schrijf dus geen dingen waar u later spijt van kunt krijgen.

      3) De blogs zijn een platform voor reacties en discussie, geen uitlaatklep voor scheldkanonnades. Houd het aub beschaafd. Reacties die beledigingen of scheldwoorden bevatten worden niet geplaatst.

      4) Houd het ook zakelijk, dat wil zeggen: niet nodeloos op de man spelen.

      5) Alleen inhoudelijke reacties op het onderwerp van een blogpost worden geplaatst. Met andere woorden: blijf on-topic.

      6) Het is de bedoeling dat reacties de discussie bevorderen. Steeds weer hameren op hetzelfde punt heeft geen zin, tenzij met nieuwe argumenten.

      Reacties die niet aan de spelregels voldoen worden niet geplaatst.