Lancering van een ozonsonde
Hallo Erik,
Ook op de Noordpool neemt de ozonlaag in het voorjaar af. Maar het gat is lang niet zo erg als op de Zuidpool. De gebeurtenissen daar hebben wel geleid tot meer onderzoek hier op de Noordpool. Met name het Duitse Koldewey station van het Alfred Wegener Instituut doet ozon- en UV-metingen. Er is een direct verband tussen die twee. Als de ozonhoeveelheid afneemt, komt er meer UV-licht op het aardoppervlak. UV-straling is schadelijk. Het tast het DNA aan en kan leiden tot kanker.
Iedere vrijdag laat Marcus een ballon op met een ozonsonde. Als voorbereiding voor dit verhaal ben ik afgelopen vrijdag bij de lancering gaan kijken. Marcus had zichtbaar ervaring met het uitleggen van de achtergronden van het onderzoek aan bezoekers. Terwijl hij allerlei details gaf, bevestigde hij de sonde aan de ballon en ging verder met de lancering. Een mooi voorbeeld van de professionaliteit die je hier bij haast iedereen tegenkomt.
De ballon stijgt tot 35 kilometer hoogte en geeft iedere seconde een meetwaarde door. Dan is het ballonvolume door de lage luchtdruk zo toegenomen dat de ballon knapt en de sonde ergens in zee verdwijnt. Ik heb één keer zo’n pakketje op de toendra gevonden, maar meestal vallen ze veel verder weg: wetenschappelijk afval noemen we dat.
In het NDSC laboratorium (Network for the Detection of Stratospheric Change) worden gegevens verzameld over de samenstelling van de hoogste luchtlagen. Daarbij staat, naast de ozon, de hoeveelheid kleine deeltjes in de bovenste luchtlagen centraal. Die deeltjes reflecteren het zonlicht in de buitenste luchtlagen waardoor er minder straling het aardoppervlak bereikt en hebben een verkoelend effect op de aarde.
Het onderzoek heeft dus te maken met de opwarming van de aarde, maar bestudeert juist een verkoelend effect. Dit effect kan een deel van de opwarming als gevolg van de broeikasgassen maskeren. De deeltjes hebben deels een menselijke oorsprong. Soms ontstaat zelfs bij noordoostelijke wind een donkere luchtlaag die gevormd is in Europa en die met een grote krul hier over de Noordpool weer naar het zuiden beweegt. De deeltjes in de hogere atmosfeer kunnen ook een natuurlijke oorsprong hebben. Op dit moment wordt er een grote hoeveelheid gemeten, die waarschijnlijk komt van een vulkaanuitbarsting in Kamtsjatka. Als de waarden kloppen, registreren we daarmee hier voor de eerste keer een meetbaar koelend effect.
Ondanks al deze metingen is het hier nog steeds heel gezonde lucht. We kunnen vele kilometers ver kijken doordat er weinig waterdamp in de lucht zit en Anouk heeft hier helemaal geen last van haar astma, waarvoor ze thuis gewoonlijk medicijnen moet innemen.
Vorige week zijn we als uitje met het hele team gaan kijken bij de ijskap van Spitsbergen. Met twee bootjes zijn we het fjord ingevaren en hebben daar een berg beklommen. Aan de fjordkant was de berg een indrukwekkende vogelklif. Aan de achterkant begon de ijskap. Vanaf de bergtop hadden we prachtig uitzicht. Ook hier was de stilte indrukwekkend, hoewel die zowat ieder kwartier werd verstoord door het gedonder van de afkalvende gletsjers. En daar werden wij dan weer allemaal doodstil van…
Tot de volgende keer,
Maarten
Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.
Misschien even de goede volgorde weergeven: UV-straling tast de DNA aan en leidt dientengevolge tot mutaties. Deze mutaties kunnen weer leiden tot het ontstaan van kanker.
Beste, u heeft helemaal gelijk. Daarom hebben we voor alle duidelijkheid de volgorde in deze zin aangepast.
Jammer voor de milieufascisten en Al Gore leugenbrigades dat het hier om een natuurlijk fenomeen gaat. Wijngaarden op Groenland? Ja dat is al eens eerder zo geweest.
Opzouten dus met die emissiebelasting.
schone lucht en stilte met afwisselend een donderend geraas/ fijn dorpsuitje lijkt me dat
is er een gangmaker in het dorp? of worden dit soort ideeen in het cafe besproken
weer mooie foto’s en een instructief filmpje/
Marcel gaat aardig tekeer: ben benieuwd of je hier een reactie op hebt of krijg je onze reacties niet te lezen?/
ik stelde ook eerder een vraag maar blijf verschoond van repliek
@Marcel
Jongen toch,heb je te veel uitlaatgassen opgesnoven?
Je beuzelt wel erg wild en ongericht in het rond!
Opzouten met die wartaal!
@johbont Ik heb de reacties altijd gelezen en overdacht. Ik heb de reacties minder als een actief forum gezien. Maar ik zal nu reageren. Allereerst ben ik erg blij met reacties. Met deze weblogs willen we aan de hand van onze verhaaltjes mensen een beeld geven van wat ons hier op deze bijzondere plek bezighoudt. De reacties geven aan, dat er belangstelling voor is. De mooie plekjes zijn hier in het dorp niet voor iedereen even gemakkelijk bereikbaar, vanwege werkdruk of beperkte logistiek en ervaring. Wat die laatste twee betreft zitten we juist erg goed in ons station. Verder is niet iedere trip even succesvol. Het weer maakt het soms avontuurlijker of onvriendelijker dan je zou willen. Maar dit was zonder meer een succesvolle trip. Alles is hier kleinschalig. We kunnen niet met het hele dorp op stap omdat er dan niet genoeg boten zijn. We gaan dus allemaal om de beurt. Bijzonder is, dat het gangmaken door alle nationaliteiten op andere manieren gebeurd. De Noren gaan liefst individueel of met z’n tweeën overnachten in een hut. De Duitsers gaan groepsgewijs naar een feestje. De Fransen voelen zich ontdekkingsreizigers en de Engelsen vertellen er meer over dan dat ze ondernemen. De Chninezen, Koreanen en Indiërs gaan niet gemakkelijk uit de veiligheid van het dorp en van de Japanners zien we meestal niet zo veel.
@Marcel Het is erg gemakkelijk om de wereld om je heen als een constante omgeving te zien. Dat is het nooit geweest en veel discussie over de veranderingen verzanden in een discussie over de tijdschaal waarop de veranderingen optreden. De afgelopen eeuwen is onze wereld erg maakbaar geleken en hebben we vaak kunnen kiezen voor technologische ontwikkelingen op de problemen te verzachten. Misschien gebeurt hetzelfde met het probleem van de klimaatverandering, hoewel de feiten nu echt anders zeggen.
Wij in Nederland hebben nog steeds de rijkdom om veel van onze problemen door keuzes op te lossen, maar voor een groot deel van de wereld zal dat onbetaalbaar zijn. Ik probeer de gehele problematiek te benaderen met oog voor mijn leefomgeving en mijn medemensen. Wat is er verkeerd aan om te streven naar een gezonde wereld. Natuurlijk is klimaatverandering niet het enige probleem van de mensheid en het mag nooit een excuus zijn om andere problemen te negeren. Maar dat betekent nog niet dat we het daardoor moeten gaan ontkennen.
@Fliegender Holländer Helemaal gelijk, bedankt voor de verbetering. Het blijft moeilijk om zo te formuleren dat alles voor iedereen duidelijk is en dat de details ook kloppen.
Dit alles geschreven vanaf Spitsbergen, wat een ongelooflijk interessante en fascinerende plek voor mij blijft.
O, zo’n sonde?!
fijn dat je reageert
het is inderdaad geen actief forum maar dat hindert niet
werkse daar op die geweldig fascinerende plek