Nog een week en dan komt het eerste vliegtuig naar je toe. Het zal ongetwijfeld weer een leuke periode zijn bij jou op de Zuidpool. Ik weet uit eigen ervaring, dat aan het eind van zo’n lange periode de tijd vliegt, terwijl in het midden de tijd het langzaamst lijkt te gaan. Dat is bij jouw overwintering natuurlijk nog versterkt door de koude en de poolnacht.
Op Spitsbergen zitten ook overwinteraars. In de dorpen zoals Longyearbyen (spreek uit longjeerbie-un) en Ny-Ålesund vindt zo’n overwintering plaats onder redelijk normale omstandigheden. Het is wel donker, maar er blijft vliegverkeer mogelijk en dus blijft een deel van het voedsel vers en kan je voor een korte vakantie ontsnappen aan de poolnacht. Hoewel dat ontsnappen niet voor iedereen is weggelegd.

In het Russische dorp Barentsburg hebben de meeste mensen geen geld om te ontsnappen. En de vaste bemanning van het Duitse station in Ny-Ålesund heeft ook in het contract staan, dat ze niet weg kunnen. Dat laatste vind ik wel wonderlijk. Het is natuurlijk handig voor de werkgever. Deze gebruikt als argument dat de medewerkers op de Zuidpool dat ook niet kunnen en dat de omstandigheden op Noord- en Zuidpool zowat gelijk zijn.

Als je onze serie weblogs al wat langer volgt, moeten er toch grote verschillen zijn opgevallen tussen de Noord- en Zuidpool, die verder gaan dan de pinguïns en de ijsberen.

Maar de echte overwinteraars op Spitsbergen zijn de “fangstmannen”. Dit zijn pelsjagers, die overwinteren in een hut op een erg afgelegen plek. Er zijn er nog een handvol op Spitsbergen. Sommige mensen doen het meerdere jaren achter elkaar en kunnen leven van de poolvossen, rendieren, zeehonden, eieren en het eiderdons.  Voor 1968 waren ook de ijsberen een belangrijke buit en kon een enkele fangstmann tientallen ijsberen slachten. Dat is gelukkig voorbij.

Levensgevaarlijk
Een vriendin die eerst vier jaar luchtverkeerleidster was op het vliegveld in Ny-Ålesund, heeft de vorige winter als “fangstmann” in Mushamna gezeten. Ze heeft er ook een leuke blog over bijgehouden met Noorse en Engelse teksten. Ik schrik er nog steeds van als ik haar foto’s van ijsberen zie. Prachtige foto’s, maar het lijkt me levensgevaarlijk. Er is ook ooit een Nederlandse overwinteraar geweest, die bij een pelsjager overwinterde: Heleen van der Laan. Zij schreef na afloop het boek “Waar blijft het licht”, dat ook verfilmd is. Het is een boeiend boek over de eenzaamheid en de psyche van een overwinteraar.

Zo’n overwinteraar heeft natuurlijk een groot effect op de dieren rond een station. Maar het systeem wordt in stand gehouden omdat het overwinteren en jagen tradities zijn, maar ook om de claims en rechten op het land in stand te houden.

En dan zijn we weer terug bij de strijd om de Noordpool. Hoe kunnen we duurzaam omgaan met de natuurlijke hulpbronnen in het noordpoolgebied. Over twee weken houdt het Willem Barentsz Poolinstituut in Groningen daar een symposium over . Dat is een mooie gelegenheid om bij te praten over de nieuwste ontwikkelingen.

Nou, dat was het weer. Geniet van het verse voedsel volgende week. Groet,

Maarten