Maar er is nog meer waar.

“Je moet er geweest zijn om erover te kunnen oordelen”. Na bijna drie weken in Peking wil ik deze mythe definitief ontzenuwen. Het omgekeerde klopt eerder. Hoe meer je bent ondergedompeld in de roes van de Olympische Spelen, des te minder kan je een mening vormen over de ethische kant van de Spelen. In Nederland heb ik zoveel mogelijk verhalen uit zoveel mogelijk bronnen over de mensenrechten in China opgezogen, om mij op een zo objectief mogelijke manier te informeren.

Daardoor weten wij dat er naast de succesvolle waarheid van de Spelen ook andere waarheden zijn, die voor mij en mijn collega’s verborgen moeten blijven. Wie moeite doet ze hier te vinden, ontmoet verzet. Als buitenlandse verslaggevers buiten de prestigewijken gaan wandelen en de armere buurten van Peking inlopen, werkt dat op de zenuwen van de politie. Er zijn muren opgetrokken met fraaie kleuren en Olympische leuzen, die krotwoningen aan de ogen van bezoekers moet onttrekken. Engelstalige kranten in China juichen iedere dag de Spelen kritiekloos toe.

Slechts op drie plekken in China mag gedemonstreerd worden. Nou ja, onder voorwaarden. Uitzonderlijke voorwaarden.
Er zijn gedurende de Spelen bijna tachtig demonstratievergunningen aangevraagd. Niet één is gehonoreerd. Volgens een verklaring van de autoriteiten, “omdat ze er in onderling overleg al uit zijn gekomen.” Twee Chineze vrouwen, van 77 en 79, zijn tot een jaar dwangarbeid veroordeeld vanwege het indienen van een verzoek tot demonstreren. Niemand hoeft enige illusie te hebben dat de vrouwen, die het waagden om twee weken geleden op het Plein van de Hemelse Vrede te protesteren tegen het slopen van hun huis, er genadiger vanaf komen.

Als ik vandaag op mijn hotelkamer een bericht op de site van De Telegraaf aanklik, dat verhaalt over het doodmartelen van leden van die vervolgde spirituele beweging hier, mag ik dat niet lezen van de Chinese censor. Ik kan de naam van die beweging hier niet noemen, omdat ik anders het risico loop dat deze woorden niet in Nederland aankomen. Pagina’s van internationale mensenrechtenorganisaties en andere politiek gevoelige sites blijven hier leeg. Zelfs hyves is in dit hotel verboden terrein.

Dit is ook een niet te miskennen waarheid.

Nee, voor een boycot ben ik nooit geweest. Het is niet redelijk het geweten van een achttienjarig hockeymeisje dat naar de Olympische Spelen mag te belasten. Ik hoop maar voor de Hein Verbruggen-achtigen van deze wereld, die slechts één waarheid willen kennen en zich schamper en neerbuigend uitlaten over opposanten die aandacht vragen voor de misstanden, dat over een jaar of dertig zal blijken dat zij het historisch gelijk aan hun zijde hadden. De komende jaren zullen de inwoners van de landen waar wél persvrijheid heerst mondjesmaat gaan vernemen welke prijs sommige Chinezen hebben moeten betalen voor de Spelen. Dat kunnen ze alleen over de grens vertellen. Die stemmen kunnen nu niet worden gehoord.

Natuurlijk, ik kan ook niet zo’n artikel op de Telegraaf-website willen lezen. Ik kan hier ook louter opgaan in de succesvolle waarheid die buitenlanders krijgen voorgeschoteld. Ik hoef natuurlijk niet te denken aan die oude vrouwen in heropvoedingskampen. Dat zou makkelijker zijn. Natuurlijk kunnen wij hier lekker uit eten, ons ongans shoppen en net als andere Hollanders tot diep in de nacht zuipen en hossen in het Holland Huis. Zou ik ook kunnen doen. Ik hoef mezelf natuurlijk helemaal geen gewetensvagen te stellen. Wij buitenlanders werden hier immers voorbeeldig behandeld. Het ontbrak ons aan niets. En we gaan weer terug naar ons land, waar we alles mogen lezen, schrijven en denken. En we hebben toch mooie Spelen gezien? Nou dan.
Natuurlijk hebben wij genoten. Het was ook mooi. Natuurlijk kunnen wij al die problemen toch niet oplossen. Moet je niet eens willen. Het idee al. Natuurlijk hoeven we alleen maar te concluderen dat het uitzonderlijk Spelen waren. Want dat was zo. Natuurlijk hoeven we alleen maar te denken aan de perfectie organisatie. Want perfect was het. Natuurlijk kunnen we alleen maar te denken aan de enorme gastvrijheid van de Chinezen. Want gastvrij waren ze.
Natuurlijk kan dat.
Natuurlijk.

Ik heb honderden kilometers in de taxi gereden, tientallen keren in de metro gezeten en één paar schoenen versleten aan de vele kilometers lopen. En voor de komende jaren heb ik genoeg Chinees gegeten. Straks stap ik in het vliegtuig om nog eens 8000 kilometer naar huis te vliegen.

Het zijn kale cijfers die eigenlijk niets zeggen over de ervaringen hier. Ik heb dat 15 keer en nu voor het laatst op deze plek geprobeerd te verwoorden en daar heeft u veelvuldig op gereageerd. Positief, kritisch of negatief. In alle gevallen dank daarvoor.

Maar hoe ziet mijn balans er uit na drie weken Peking? Het was mooi, sterker nog het was prachtig, overweldigend. Het was perfect georganiseerd, het weer was goed en de mensen vriendelijk.  Er waren geen bommen en geen aanslagen, ja heel ver weg in het westen. Kortom er gebeurde niets ernstigs. 

En toch ontbreekt er iets. Want waar ging het niet over. Over de mensenrechten. Een hoogoplopende discussie vooraf, maar hier? Bijna niets over gehoord. Ja de eerste dag rond de opening. En meneer Balkenende heeft u het nog aangekaart bij de Chinese leiders? Maar daar stopte het.

Was het er dan niet, werden er geen rechten geschonden. Onze rechten niet, wij konden vrij werken afgezien van een enkele website die onbereikbaar bleef. Maar hoe zat het met de Chinezen?

Ik had er over met collega Garrie van Pinxteren. Heb niet de illusie dat jij iets zult zien of merken zei ze. Het gaat er om wat je niet ziet. Bij alles wat je ziet moet je je afvragen wat je niet ziet.

Peking is een bruisende, bijna westerse wereldstad. In een paar jaar tijd zijn er een aantal metrolijnen aangelegd, kom daar in Amsterdam maar eens om. De Olympic Green met de prachtige stadions als voorbeeld van architectonische hoogstandjes. Het was niet overvol op straat en op de weg en de smog viel reuze mee. 

Maar wat zag ik niet? Hoe kan het dat die metrolijnen zo snel aangelegd konden worden. Was de Olympic Green een paar jaar geleden nog een weiland, of woonden daar mensen. Waarom was het zo rustig in de stad, waren er echt 17 miljoen Pekingers? Fabrieken werden gesloten om de lucht wat schoner te maken, maar hadden al die werknemers nog wel een inkomen. Ik weet het niet, ik zag ze in ieder geval niet.

Wat ik wel zag waren tienduizenden Chinezen die trots waren op de Spelen en hun stad. Die graag met je spraken, ondanks het taalprobleem, zonder dat ik er geheime politie omheen zag drentelen. China heeft gewonnen, op alle fronten. Het is te hopen dat dat ook voor de bevolking geldt.

Ik heb veel gezien, maar waarschijnlijk nog meer niet gezien.

Tot slot nog één hard feit. En dan stop ik ermee. China is de grote winnaar met  de meeste gouden medailles, altijd aangemoedigd door tienduizenden mensen. 51 keer klonk het Chinese volkslied in de stadions.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Meeste, mooiste, grootste, beste, indrukwekkendste, heetste. De Olympische Spelen van 2008 gaan vast de geschiedenis in als ‘de Spelen van de overtreffende trap’. Het land met de meeste inwoners ter wereld, bouwde de mooiste stadions, bracht de meeste vrijwilligers en veiligheidsmensen op de been. Won de meeste medailles. En trakteerde uiteraard op het indrukwekkendste vuurwerk. Een terugblik in tekst en beeld van de NOS Journaalploeg.

Om van dit spektakel verslag te mogen doen voor het NOS Journaal was een feest. De cultuurschok waar ik me op had voorbereid, bleek slechts een lichte rimpeling. Bij aankomst viel eigenlijk meteen al op wat een moderne stad Peking is. Schoon en georganiseerd. Dat doet wel wat af aan de charme. De typische lucht die je in veel Aziatische steden ruikt, ontbreekt. Geen duizenden krioelende brommers die afgeladen met allerlei waren hun weg zoeken. En geen eetstalletjes op straat. NOS-correspondent Wouter Zwart vertelde me dat de autoriteiten de stad zo’n beetje letterlijk hebben schoongeveegd en zo hebben ontdaan van ongewenste elementen. En ik ben inderdaad niet één bedelaar tegengekomen. En geen straatverkoper die z’n waar probeerde te slijten.

televisieploeg

De taakverdeling binnen de televisieploeg van het NOS Journaal was als volgt: Wouter Zwart die al jaren in Peking woont en werkt, maakte uiteraard de ‘Chinese verhalen’. Hij is het gezicht van de NOS in China. Hij verdiepte zich in de mensenrechtenkwestie, zocht uit hoe het met de persvrijheid is gesteld en ging onder andere op het platteland kijken hoe men daar de Spelen beleeft. En ik heb me, samen met collega Ruud Stapel, assistent/tolk Suean en cameramannen Steven en Roel meer bezig gehouden met de verhalen met een Nederlandse en sportieve invalshoek. 

Medaillekandidaten

Ons eerste wapenfeit was een overzicht van de medaillekandidaten. Nu, 20 dagen later, blijkt dat het toch lastig te voorspellen is wie er gaat winnen. Ook al kregen we nog zo veel hulp van de collega’s van Studio Sport.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

 Zwempakken 

Een onderwerp waar we veel plezier aan beleefden, was de discussie rond de nieuwe superstrakke zwempakken. Zwemcoach Jacco Verhaeren vindt dat er meer regels moeten komen om een wildgroei tegen te gaan.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

 Kleerscheuren 

 Om uit te proberen of je er echt harder van gaat zwemmen, ging ik zelf zo’n pak uitproberen bij Speedo. Helaas scheurde ik eruit. En dat leverde weer een aardig filmpje op voor het Journaal op 3.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Ada Kok 

Voor hetzelfde onderwerp sprak ik met oud-olympisch kampioen Ada Kok. Omdat het zo’n leuk gesprek was, hebben we een langere versie gemaakt voor de website van de NOS.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Ma Phelps

Toen we Ada Kok aan het interviewen waren, kwam er een hele batterij cameraploegen binnenzetten. Het bleek dat Ma Phelps (de moeder van…) op dezelfde locatie de pers te woord zou staan. We sloten aan in de lange rij journalisten en leerden zo een aardig lesje nederigheid.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Chinese topsport 

De verhalen liggen in Peking soms letterlijk op straat. Zo leverde een wandeling door al voldoende materiaal op om een onderwerp te kunnen maken voor het Journaal op 3.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Zeilsters 

We maakten een verhaal over de Chinees/Nederlandse tafeltennisters, over Wushu – de moeder aller Chinese krijgskunsten. We waren erbij toen premier Balkenende het Olympisch dorp bezocht en reisden af naar de Qingdao waar de Nederlandse zeilsters goede zaken deden.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Holland Huis 

Een vaste prik op de Olympische Spelen is een onderwerp over het Holland Huis. Het leek ons leuk om een Chinees te laten zien hoe de Nederlanders feest vieren en dus nodigden we een vrolijke taxichauffeur  uit om met ons mee te gaan. Hij vond het in eerste instantie geweldig, maar schrok toch een beetje van de camera en de vragen die ik hem stelde. Uiteindelijk leverde het een aardig verhaal op, maar of meneer Zhu het allemaal zo leuk vond?

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Jack van Gelder

Hoewel we een accreditatie hebben waarmee we naar elke wedstrijd kunnen, komt daar in de praktijk helaas weinig van. Er is gewoon te weinig tijd voor. Ik had gelukkig wel de kans om naar de waterpolofinale te gaan. Een geweldig sportspektakel in een topambiance. Toen de waterpolovrouwen na afloop geïnterviewd werden door Jack van Gelder gooiden ze hem in het water. Ik was net op tijd om dit tafereel met mijn fotocamera te filmen. De kwaliteit van de beelden is bedroevend, maar tot mijn grote verrassing is het filmpje inmiddels 75.000 keer bekeken via Youtube!

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Eerlijk gezegd doet het wel een beetje pijn dat de aandacht voor onze andere verhalen, waar we wel bloed, zweet en tranen in hebben zitten, hier wat schril bij afsteekt. 200 tot 400 hits via ons Youtube kanaal. Maar ja, we kunnen natuurlijk niet allemaal Jack van Gelder zijn…

Meer filmpjes zijn terug te zien via ons Youtube kanaal

Martijn Bink

Verslaggever NOS Journaal

Je merkte het overal. Bij het Holland huis was het rustig aan de toegangspoort. De kledingwinkel, waar de oranje shirtjes de afgelopen weken gretig aftrek vonden hield uitverkoop. Twee halen één betalen. Maar ja wat moet je ermee, want het oranjefeest is over. Achter de toonbank stonden de dozen al klaar om ingepakt te worden.

De laatste supporters gingen nog even de stad in, maar niet van harte. Andere sleepten zich naar de laatste wedstrijd. Het is dat het moet. Nog een dag en alles wordt weer normaal. Het zal even wennen zijn. Geen pekingeend, maar gekookte aardappels met jus. Geen oranje polo en gekke pruik, maar jasje dasje. Geen Nederland-China, maar Bloemendaal – HGC. Geen gedoe met stokjes maar gewoon weer mes en vork. 

Verlangen naar huis in de wetenschap dat tegelijkertijd het gemis aan Peking begint. Over vier jaar Londen. Het is nog ver weg. Het was nog even genieten van de zon, 40 graden, terwijl je weet dat het in Nederland regent.

Ik zag het vandaag overal om me heen. Alles ging trager, moeizamer. Het hing in de lucht. Een beetje gelaten, eigenlijk al een beetje stil. De laatste foto’s werden gemaakt, leuk voor thuis. Ik moet u bekennen dat ik er zelf ook al last van had. Het to do lijstje is bijna leeg, de onderwerpen gemaakt, de mensen geïnterviewd. Morgen vast nog een persconferentie van het NOC/NSF, waar de balans wordt opgemaakt. Nog één keer de microfoon omhoog, een vraag stellen en de koffer pakken. Nog één dag en alles is weer normaal. Het zal even wennen zijn. Geen shorts, maar lange broek. Geen metro in Peking, maar de file op de A1. 

Ik werd er wat weemoedig van en besloot even de straat op te gaan. In een klein winkeltje kocht ik een pakje sigaretten en een flesje koude groene thee. Daar werd ik aangesproken door een Chinese man die uitstekend Engels sprak. De eerste in drie weken. Waar ik vandaan kwam, vroeg hij. Holland, zei ik. Een blik van herkenning. Tulpen, molens klompen kwamen voorbij. En ook Van Gogh. Hij was zelf ook kunstschilder, vertelde hij. Ik werd meegetroond een steegje door. Ik werd een schuurtje binnengeleid waar het vol met kunstwerken stond. Klassiek Chinees, modern Chinees er stond van alles. Hij gaf me een kaartje met zijn naam. Dai Wei, director Art Research Institute. Volgende maand ging hij naar Nederland om les te geven in de Chinese kunst. 

Hij praatte honderduit en vroeg me welk schilderij ik het mooist vond. Ik wist geen keus te maken, maar moest toch iets aanwijzen. Het werd een portret van een Chinese vrouw met een kind op de arm. Het kostte normaal honderden euro’s, maar ik mocht het voor een zacht prijsje meenemen. 15 euro kwamen we overeen. Een koopje voor een echte Chinese Van Gogh, zoals hijzelf zei. Ik heb geen verstand van Chinese kunst. Misschien ben ik straks een rijke kunstbezitter, met een werk van  de grote Dai Wei, misschien zie ik het volgende week liggen op het Waterlooplein. 

Het was in ieder geval leuk en m’n bui van weemoed was op slag verdwenen. Kon ik ook het laatste ding doen op m’n lijst voordat ik ook weer aan de gehaktballen ga. Naar het restaurant voor Pekingeend. Schijnt een plaatselijke specialiteit te zijn. Smakelijk eten

Dat wil zeggen de warenhuizen waar je kunt onderhandelen, kunt afdingen. Het zijn er tientallen, waarvan Silk Street Market wel de bekendste is. Ik belandde in het Ya Show Shopping Centre. Het wemelde er van de buitenlanders, die hier niet alleen voor de wedstrijden blijken te zijn maar ook om voor zo weinig mogelijk geld, zoveel mogelijk binnen te halen.

Het was er drukker dan de afgelopen dagen bij de bezienswaardigheden. Ik moest denken aan het gesprekje dat ik vanochtend had met Jos Vrancken, de directeur van het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen. Hij was hier om te praten over de Spelen van 2028, want die moeten naar Nederland komen. Een geweldige impuls voor de toeristensector, zei Vrancken.

Hij is trouwens niet de enige. De afgelopen weken was het hier een komen en gaan van bestuurders. Staatssecretaris Bussemaker, Burgemeester Opstelten van Rotterdam, Cohen van Amsterdam en nog vele anderen.
Ze komen kijken of het mogelijk is om de Spelen naar Nederland te halen en hoe je je in de concurrentiestrijd met andere kandidaatsteden kunt onderscheiden. Dat doen ze in zogeheten expertmeetings. Vanochtend was er ook één, maar daar mocht ik niet bij zijn.

Voordat hij naar binnen ging vertelde Vrancken me nog even dat hij z’n ogen uitgekeken had in Peking, maar dat ook Nederland veel heeft te bieden. Natuurlijk. Hier hebben ze weliswaar de Grote Muur, maar wij hebben de afsluitdijk. Hier hebben ze het Plein van de Hemelse Vrede, maar wij hebben de Dam.

Alleen het afdingen wordt lastig. Dat kennen wij niet. Hoewel. Ik kan me één plek bedenken in Nederland waar dat kan: de wallen in Amsterdam. Maar laat dat nou net een plek te zijn, waar burgemeester Cohen van afwil. Aan de andere kant; om nou het internationaal bekende Red Light District te gebruiken om de Spelen binnen te halen gaat misschien ook weer wat ver. Datzelfde geldt voor een andere publiekstrekker: de coffeeshops.

Na een uurtje shoppen moest ik weer terug, want de expertmeeting was afgelopen. Ik verliet het warenhuis, dat inmiddels verworden was tot een olympische arena, waar Brazilianen, Duitsers, Amerikanen, Italianen en Nederlanders strijd leverden in het krijgen van de laagste prijzen. En ik kan u zeggen dat we ons daar zeker in onderscheiden. Sterker nog. Om in Olympische termen te blijven; we deden daar zeker mee voor een medaille.

Download

Dus gaan we naar binnen bij een Chinees theerestaurant. De enige Engelse term die we zien staan is tenminste ‘tea house’ en een eigen naam met Ming ervoor: Chinezer kan niet. We betreden een nauw gangenstelsel, dat uitkomt bij een kleine balie. Een vriendelijke serveerster knikt ons toe. Ze kan haar verbaasde gezichtsuitdrukking niet helemaal onderdrukken.
Buitenlanders zijn hier zeldzaam, maak ik eruit op. Des te beter. We willen iets ontdekken. Ze gaat ons voor door de klassiek-Chinees beschilderde gangetjes. Met een handgebaar leidt ze ons een privé-kamertje binnen. Ik kijk, even nieuwsgierig als onwennig, om me heen. Alle tafeltjes in dit theehuis zijn door muren of ketting- of kralengordijntjes van elkaar gescheiden. Origineel.
De serveerster, die slechts een paar woorden Engels spreekt, schat in of het ons bevalt. Het moet voor haar ook vreemd zijn. Ik begrijp haar wel. Zij probeert ook alleen maar heel erg haar best te doen. Met een schuin hoofd poogt ze de emotie van de Hollandse man en deze, ondanks haar Oranje supportershirt, aantrekkelijke Hollandse vrouw te duiden. Willen ze deze ruimte, deze tafel met daarop enkele ons onbekende oosterse thee-onderzet-dingen, theeroerbenodigdheden en thee-mooi-laten-uitzien-frutsels?
Mijn metgezellin voelt even aan de leuning van een fraai beklede stoel en kijkt me dan onderzoekend aan. Is dit wat wij wensen?
Het is een prikkelende, maar vreemde omgeving. De serveerster ziet ons dubben. Ze gebaart dat ze wel iets anders voor ons heeft. Ze opent de deur van een zwoele kamer, met twee rode sofa’s in het midden. De wierooklucht opent alle porieën. We gaan zitten, elk op een afzonderlijke sofa. We mogen thee uitkiezen. Fikse prijzen, dat wel. Daar kan je een kar vol boodschappen in een supermarkt voor halen. Maar soit, we zijn in China, we doen echt Chinees.
We nemen een groene Ming of Qing-thee, die deze keizers vroeger ook dronken. Wellicht zelfs dezelfde bladeren. Alles is hier zo goed geconserveerd. Dan lacht de serveerster verlegen naar ons en zegt in breekbaar Engels met teneergeslagen ogen dat voor deze kamer wel een prijs moet worden betaald. Hoeveel uur wensen we de kamer te benutten?
We kijken elkaar verbouwereerd aan. Welnu, er is inmiddels al veel tijd verstreken. We willen nog naar de halve finale. Meer dan één uur hebben we niet. Moeten we daarvoor extra betalen? Dát bedrag! Heus? Nou okay, we zijn in China en we willen Chinees doen. De serveersters laat ons achter. Ik kijk naar de deur die zacht dichtvalt. Er zit een enorm slot op. Worden wij geacht ons nu op te sluiten? Ook kunnen we, als we dat zouden wensen, een paar intiem rode lichtjes laten ontsteken. Het valt me nu ook ineens op dat er overal doosjes en kistjes staan, waaruit je doekjes en tissues kan pakken.
We voelen ons ineens knap ontheemd hier. ‘Laten we in die andere kamer, op die stoelen gaan zitten’, zeggen we tegelijkertijd tegen elkaar. De serveerster aanschouwt verbaasd onze plotselinge move, maar ze houdt haar gezicht keurig in de plooi.
Even later zitten we aan een tafel, waarop twee lange glazen staan met heet water. De groene blaadjes zakken tergend langzaam, één voor één, naar de bodem. Na drie kwartier is het te drinken. Als we de grote hoeveelheid verschuldigde bankbiljetten uittellen, komt de serveerster net met nieuw heet water aanzetten.
Uit alle gaten en holen van het tea house, komen nu ineens personeelsleden tevoorschijn, allemaal keurig in klassiek Chinees tenue gestoken. Ze staan in een rij en buigen ogenschijnlijk dankbaar en beleefd naar ons. We proberen zo neutraal mogelijk terug te knikken.

Ik zat, zoals u misschien nog weet, vorige week in een dip. De spelen waren halverwege en het viel allemaal wat tegen. Ik voorspelde dat het gemor zou beginnen. Twee dagen later begon het te regenen. Op de roeibaan, goud en zilver en daarna bleef het regenen. Medailles dan. Goud voor Marianne Vos, plakken voor de zeilers, Goud voor Anky en Salinero. Het gemor werd kortom in de kiem gesmoord. Ik begrijp nu ook waarom onze weermannen en -vrouwen niet meer van weersvoorspellingen spreken maar van weersverwachtingen. Een wijze les geleerd.

Maar goed; ik kwam Erica dus tegen. Niet dat ik Erica tegen Erica zeg. Nee ik zeg ‘mevrouw Terpstra’, omdat ik vind dat ik beroepshalve afstand moet houden. Ik moet u bekennen: dat is lastig bij haar. Zo sprak ik haar vanmiddag na een persconferentie van haar NOC/NSF waar ze bekend had gemaakt dat één van de grote sponsors het contract had verlengd. “Fijn hè”, zei ze. “Dat is zo belangrijk voor de sport.” En ze schoof wat dichter naar me toe op de bank.

Ja prachtig natuurlijk, maar als journalist moet je afstand houden om kritisch te kunnen blijven. Of, zoals ook wel gezegd wordt, azijn te kunnen… Maar die kans kreeg ik niet, om afstand te houden. “Hoe gaat het met jou?”, vroeg Erica. “Vind je het nog leuk?” Nou, behalve een dipje vorige week ging het met mij prima, moest ik toegeven. Ja, dat was even een mindere periode gaf ze me gelijk. De zwemmeiden en de baanwielrenners die tegenvielen. Minder medailles dan in Athene en Sydney.

Zou zij dan, net als ik, ook een dip gehad hebben? Nee dus, want de relativering volgde meteen. Toen waren het een paar sporters die het goud binnenbrachten en nu zijn de medailles veel breder verdeeld.  Ja, ook dat is waar.

“Mooi hè”, zei ze toen we op dat moment op een televisiescherm in het zaaltje Maarten van der Weijden na 10 kilometer zwemmen goud zagen winnen. Even raakte ze met haar hand mijn arm aan. “Nou jongen, nog veel plezier”, zei ze en weg was ze om even later de waterpolovrouwen goud te zien winnen. Het voelde eerlijk gezegd een beetje als vroeger een knuffel van mijn oma. En hou daar maar eens afstand van.

Maar goed; zondag wordt de balans opgemaakt. Dan weten we of de hockeyvrouwen zich naar goud hebben gepusht en of de mannen brons hebben gehaald. Misschien ben ik m’n dip dan alweer lang vergeten en gewoon blij om weer naar huis te gaan.

Ik denk dat mevrouw Terpstra in ieder geval dik tevreden zal zijn met de behaalde resultaten en zal zeggen dat we het over 4 jaar in Londen nog beter gaan doen. Dat ze dat gaat zeggen is overigens geen voorspelling, maar een verwachting.

Download

Zaak keurig opgelost, zou je denken. Toch niet helemaal. De ontwrichting van een boom blijkt tot een veel diepere ontwrichting van de verhoudingen in het dorp te leiden dan ik had verwacht. Want met een beetje pech ontstaat er in het dorp nu een heuse claim-cultuur. De bestuurder van de auto die tegen de boom reed, denkt er nu ook over om te claimen.

Hij beweert dat zijn benzinetank is beschadigd door die boom. En als hij claimt, dan doet hij het bij onze boer, want het hele dorp heeft gezien dat die arme boer op de een of andere manier toch aan veel geld kan komen. Weet het dorp al dat het geld eigenlijk van de overheid komt? De overheid heft de boer op het hart gedrukt om dat vooral niet te zeggen, juist om verdere claims te voorkomen. Maar de vrouw van de boer is nogal praatgraag.

Het is afwachten wat er nu verder gebeurt. Als er inderdaad nieuwe claims komen, dan meld ik het op dit blog.

 Het was me al eerder opgevallen bij bezoeken aan de Olympic Green. Bij sommige gebouwen stonden lange rijen Chinezen te wachten. Ik had er tot dusver niet zoveel aandacht aan geschonken, maar toen ik ze vandaag weer zag staan heb ik toch wat beter gekeken.

Tot m’n verbazing stonden ze niet bij de ingang van een stadion of een openbaar toilet. Nee ze stonden bij gebouwen met grote reclames erop. Nu weten we natuurlijk allemaal dat sport en politiek goed samengaan, maar sport en geld nog beter. Want wat was er aan de hand?

De grote sponsors van de Olympische Spelen hebben op de green allemaal een plek gekregen om de aandacht van klanten te trekken. Coca Cola, Adidas, Skoda, Volkswagen en China Mobile vind je er. Maar alleen er zijn is natuurlijk niet genoeg, dus gebeurt er meer. Er wordt een experience, een ervaring geleverd. Buiten klinkt harde muziek en uit de gebouwen komen aanlokkelijke geluiden. Bij Coca Cola hoor je de bubbels van de drank al van ver.

Maar wat is nou zo’n experience? Niemand die het me kon vertellen. Ja bij de colaleverancier stonden twee meisjes in de rij die wel wat gehoord hadden. Je kreeg binnen gratis cola, maar verder… Bij China Mobile, zeg maar de Chinese variant op KPN, werd ik ook al niet veel wijzer. Een tentoonstelling van mobieltjes en spelletjes wist het meisje dat vooraan de rij de wacht hield.

Mij klonk dat niet spannend genoeg in de oren, dus maar eens de experience bij de uitvinders van de cola proberen. Als rechtgeaarde Nederlander sla je een gratis drankje natuurlijk nooit af. De rij was inmiddels gegroeid tot zo’n 100 meter. Na een klein half uur mocht ik met nog 50 Chinezen naar binnen. Een lange gang in waar een stuk of 20 meisjes ons vrolijk stonden op te wachten.’Hello’, ‘welcome’, klonk het eensgezind uit de monden.

Daarna begon de ervaring. Eerst een tentoonstelling van Coca Cola en de Olympische Spelen door de eeuwen heen. Het werd me duidelijk dat die twee bijna onafscheidelijk zijn. Sinds 1948 sponsort de fabrikant al de spelen. Daarna een filmpje in een heuse filmzaal. In vijf minuten tijd schoten de Chinese olympiërs voorbij. De boodschap was duidelijk; ze waren aan de top gekomen met behulp van de cola.

Het hoogtepunt was wel de tentoonstelling van manshoge cola flesjes die een beetje Chinees gemodelleerd waren. Uniek. Prachtig. En tot besluit kregen we inderdaad bij de uitgang het beloofde gratis flesje cola. Het was een experience van nog geen 10 minuten geworden. En de mensen vonden het prachtig. De cola fabrikant deed duidelijk goeie zaken.

Maar als ik u een tip mag geven, mocht u in de buurt zijn, tegenover het gebouw koop je voor 50 cent een flesje en  die 10 minuten kunt u beter besteden aan één van de wedstrijden in die prachtige stadions. Want de sportexperience was vandaag toch weer veel mooier dan de geldexperience.

Maar het rationele hoofd wil cultuursnuiven. Je kan toch moeilijk thuis aankomen met het verhaal dat je al die weken in China alleen maar stadions hebt gezien.
De tempel van de hemel werd het. Hier baden de keizers van de Ming en Qing dynastie vanaf de vijftiende eeuw voor een voorspoedige oogst. In deze tempel aanbaden al die Chinese keizers ook nog eens hun voorouders. De tempel, goed gerestaureerd en geconserveerd, pronkt nu als een Chinees monument van culturele trots en overlevingszin in het centrum van een groots stadspark.
Samen met mijn eveneens Nederlandse metgezel word ik door de gastvrije Chinese het park binnengeleid. Nee, ik hoef geen toegang te betalen, zoals veel andere bezoekers. Ik heb tenslotte een Olympische accreditatie om mijn nek; ik mág die paar euro niet eens betalen. De Chinezen willen heel graag dat buitenlandse gasten kennis maken met hun oude cultuur, die zoveel meer wijsheden, kennis en waardigheid herbergen dan wij westerlingen kunnen bevatten. Heus, voor het geval deze oprechte nieuwsgierige verwondering wordt verward met een arrogant soort westers superioriteitsgevoel; ik wil niets liever dan een taartpuntje van deze onmetelijk rijke schat aan kennis tot mij nemen.
Op weg naar de tempel zie ik groepjes oudere Chinezen kaarten. Ik begrijp er niets van, maar het boeit. Anderen zingen en spelen muziekstukken die ik niet kan duiden. Maar de sfeer trekt me. Waar een kilometer om ons heen de stad raast, is hier innerlijke rust. Dit is authentiek. En streeft de moderne stadsmens niet naar oorspronkelijkheid en authenticiteit? Juist.
Een Chinese oude vrouw beweegt gracieus met een soort badmintonracket en een bal. Het is dansen, het is zo vloeiend, het is het Chinees Staatscircus op leeftijd. Ze draait rondjes met haar racket waarbij ze mysterieus de zwaartekracht voor de bal opheft. Het is pure kunst.
Een oude man gebaart dat ik mee mag doen? Ik? Ik? Waaraan heb ik dat te danken? Ja, de vrouw gebaart nu dat ze me toelaat bij haar publiek dat zich met mij aan haar vergaapt.

Ik doe mijn best, ik heb best een beetje balgevoel, ik krijg een beetje applaus bij een trucje van me met de bal. Maar het blijft een genânte vertoning vergeleken bij haar artistieke, mystieke gaven, bij haar wonderbaarlijk rustig bewegende armen, handen, polsen, schouders en benen. Vergeleken met haar ben ik Ron Brandsteder op de dansvloer. Gelukkig geeft ze mij, en later mijn metgezel, het gevoel dat ik het er relatief goed vanaf heb gebracht. Ik heb talent. Als ik maar veel oefen, kan ik die Oosterse lenigheid en rust ook onder de knie krijgen. Helaas spreekt ze maar een enkel Engels woord – “very good” en “try” – maar uit haar ogen spreekt een liefdevolle onderlinge band, van oorspronkelijk mens tot oorspronkelijk mens, op zoek naar onze innerlijk authenticiteit.
We nemen afscheid. Een warm afscheid. Ze pakt de hoes van het Oosterse soort badmintonracket. Een blauwe hoes, met de naam van een sportmerk erop. Ze reikt het me aan en zegt, ineens in perfect Engels, “Would you like to buy a set?”