Klacht van de heer Nelen naar aanleiding van een bericht van NOS-teletekst op 8 november 2009. Het ging over de synagoge in Dresden die was beklad met hakenkruizen aan de vooravond van de herdenking van de Kristallnacht. In dit bericht werd gesproken over joden en jodenvervolging. De heer Nelen betoogt dat het Joden en Jodenvervolging had moeten zijn en heeft daarom een klacht bij mij ingediend.
De heer Nelen laat mij weten dat Jood volgens de huidige spellingsregels met een hoofdletter wordt geschreven als het Joodse volk of het Joodse ras wordt bedoeld en dat het alleen met een kleine letter wordt geschreven als het joodse geloof wordt bedoeld.
Antwoord Ombudsman:
De klacht van de heer Nelen is terecht. De redactie van NOS-nieuws heeft dat eerder zelf uitgezocht en opgenomen in de Taalbrief van augustus 2009. Deze interne stijlgids van de NOS schrijft voor:
Joden en joden
‘Wij volgen vanaf nu strikt de Witte (en Groene) Spelling als het gaat om joden/Joden. Tot nu toe hielden wij voor de leesbaarheid (en om verwarring bij lezers te voorkomen) vast aan spelling met kleine letter, maar er is toch een duidelijk onderscheid. Dat zal ertoe leiden dat we in hoofdzaak Joden schrijven. Het is immers in eerste instantie de naam van een volk. De uitzondering heeft betrekking op exclusief religieus gebruik van ‘jood’, ‘joods’ en ‘jodendom’. In de praktijk komt dat erop neer dat we alleen combinaties als ‘joden en moslims’, ‘het christendom en het jodendom’ en ‘het joodse geloof’ met een kleine letter schrijven.’
Er zijn twijfelgevallen te bedenken (zijn bijvoorbeeld de joodse spijswetten exclusief religieus, of zit er ook iets etnisch-cultureels in?), maar de Taaladviesdienst hakt in zulke gevallen de knoop door ten gunste van de hoofdletter. Ook bij een Joods eethuis, Joodse nederzettingen, een Joodse bruiloft en Ajax-supporter die zich Joden noemen. ‘Ook omdat het als geuzennaam of bijnaam toch als eigennaam wordt gezien, in elk geval door de gebruikers ervan,’ zegt de Taaladviesdienst.
De adviseurs verwachten ook niet dat we het vaak in één tekst over joden én Joden zullen hebben: ‘Het argument liever altijd één vorm in één tekst, begrijpen we wel, maar in de praktijk merken we dat de religieuze betekenis relatief zo zelden voorkomt dat dit bezwaar niet doorslaggevend hoeft te zijn.’
In het bericht van 8 november 2009 is dus een fout gemaakt.
Als dat uw grootste probleem is.