Journalistieke codes komen onder druk te staan door de mogelijkheden van de social media. Dit betoogde prof. dr. Edward Wasserman van de Washington en Lee University in Lexington op een conferentie van de Stichting Media Ombudsman onlangs in Den Haag. Wasserman zit niet op de lijn van vroeger was alles beter. De journalistiek is altijd een luis in de pels geweest. ‘They are either at your feet or on your throat,’ zei Winston Churchill over journalisten. En zo is het maar net. Toch heeft het internet de nieuwsgaring wel veranderd. De technologie schept nieuwe mogelijkheden en die kunnen leiden tot een aanpassing van de standaard. Wasserman noemde een paar voorbeelden.
Het weblog van Alana Taylor die als ‘embedded journalist’ op de site van Mediashift schreef over haar opleiding aan de New York University. Zonder haar leraren en medeleerlingen in te lichten, postte ze het ene na het andere negatieve bericht over haar leergang journalistiek op Mediashift en op Twitter.
Mediashift is een onderdeel van de publieke omroep PBS en volgens Wasserman komt de uitnodiging aan Alana alleen maar voort uit angst om de boot te missen. Gevolg was dat de normen voor fatsoenlijke journalistiek naar beneden werden bijgesteld. Want zegt Wasserman, journalisten komen binnen door de voordeur en maken een ethische afweging tussen het belang van het nieuws en de schade die door publicatie kan worden aangericht.
Op de site Ireport.com van CNN schreef ene John dat Steve Jobs van Apple een hartaanval had gehad. Het duurde 12 minuten totdat het bericht was gecorrigeerd, maar intussen waren de aandelen van het bedrijf een eind gezakt, met alle mogelijkheden voor manipulatie met voorkennis die dat heeft gecreëerd. In het printtijdperk waren ingezonden brieven nooit anoniem. Nu zijn er zelfs nieuwsorganisaties die vinden dat anonieme bronnen net zoveel bescherming moeten krijgen als journalisten. ‘Deeply troubling,’aldus Wasserman. ‘Van online news wordt wel gezegd dat het een ‘bètaversie’ is, zoiets als ‘work in progress’. Dat is een verkeerde benaming. Die uitdrukking doet het voorkomen alsof het brengen van ongeverifieerd nieuws een vorm van vooruitgang is en dat de waarheid altijd wel naar boven komt. Dat is absoluut onjuist. Rectificaties hebben altijd minder gewicht dan het nieuwsbericht.’
opvallend dat hierin de argumentatie is dat het berichten van een overlijden door een hartaanval ernstig is omdat de aandelen dalen. Pardon? Is het niet ernstig als iemand sterft? Waarom leef je dan nog?
Betrokkenheid mag niet verward worden met schokkerende argeloosheid en zeker niet in relatie gebracht met economische status. Betrokkenheid zou te maken moeten hebben met gevoel voor de medemens. Waar is dat gevoel?
Ik wens jullie grote betrokkenheid toe.