Het kan bijna niet anders of president Hu Jintao heeft gisteravond, zo rond het dessert, even rustig en tevreden achterover geleund. Wat een verademing moet het sjieke en intieme privé-diner in het Witte Huis zijn geweest, in vergelijking met het diplomatieke fiasco van 5 jaar geleden.

Intieme politiek

De toenmalige president George W. Bush beging in 2006 zo’n beetje alle fouten die je als gastheer kunt maken. Staatsbanketten vond Bush enkel bestemd voor bondgenoten. In plaats daarvan bood hij Hu destijds een werklunch aan. Een klap in het gezicht van de Chinezen die juist de traditie hebben om voor belangrijke gasten alle registers open te trekken. Bovendien staat Hu bekend als een man die veel waarde hecht aan protocol. Een opgestroopte-mouwenlunch was dat allerminst.

Wat dat betreft toont Barack Obama zich een betere gastheer, die zich verdiept in de mensen aan zijn tafel. Liefst twee maal mag Hu Jintao in het Witte Huis aanschuiven. De eerste keer was dus gisteravond. Een intiem diner om het dikke diplomatieke ijs te breken. Een besloten aangelegenheid ook, waarover niet in de media zal worden gecommuniceerd; geheel naar Chinees gebruik, en dus slim gedaan door de Amerikanen.

Door die knieën?

Gaat Obama hiermee een beetje door de knieën? Niet echt. Wel gaat hij voor het hoogste resultaat en hij weet hoe hij dat moet bereiken. Chinese functionarissen ogen voor de camera’s vaak star en onpersoonlijk, maar zo werkt dat nou eenmaal in een land waar uiterlijke schijn en gezichtsbehoud belangrijk zijn. Pas als de deuren gesloten worden, pottenkijkers verdwenen zijn en een fles wijn is aangebroken, komen de politiek en vragen des levens op tafel. Besluitvaardigheid gaat in China dus hand in hand met intimiteit. Ondenkbaar in ons westerse stelsel van openheid en democratie, maar dat maakt de wereld zo divers en interessant, nietwaar?

Vanavond gaat de rode loper nogmaals uit in het Witte Huis, als Hu Jintao een staatsbanket krijgt aangeboden. Dat zal worden bijgewoond door hoge politici en toppers uit het Amerikaanse bedrijfleven.

Blunders

Eerder op de dag is een ceremonie op het gazon, waarbij Obama het wederom onmogelijk slechter kan doen dan zijn voorganger Bush. Toen in 2006 onderbrak een aanhanger van de in China verboden religieuze beweging Falun Gong de speech van Hu met geschreeuw. De ceremoniemeester maakte daarop nog de blunder van zijn leven, door het Chinese volkslied aan te kondigen met “the Republic of China”. Laat dat nou net de formele naam zijn van China’s aartsrivaal Taiwan.

Anno 2011 lijkt opvolger Obama dus zijn uiterste best te doen om het zijn Chinese ambtgenoot naar de zin te maken. Dat wil nadrukkelijk niet zeggen dat de Amerikaanse president de heikele kwesties zoals de mensenrechten uit de weg gaat. Woordvoerders van het Witte Huis roepen voortdurend dat er wel degelijk harde noten gekraakt gaan worden tijdens de ontmoetingen. Ook hebben de Amerikanen succesvol vastgehouden aan hun eis dat beide leiders tijd vrijmaken voor journalisten. Vanmiddag hebben Obama en Hu een live vraaggesprek met twee Chinese en twee Amerikaanse verslaggevers. Dat zou wel eens kunnen leiden tot een zeldzaam moment, waarop Hu Jintao rechtstreeks antwoord moet geven op kritische vragen, die het Chinese leiderschap doorgaans uit de weg gaat. Onder meer om die reden weigerde de Chinese leider eenzelfde interview in 2006.

Open communicatie

Maar dat is later. Vooralsnog is dit belangrijkste Chinese staatsbezoek in 30 jaar op vriendelijke voet begonnen. En lijkt een eerste begin gemaakt met het wegnemen van de politieke, economische en militaire spanningen. Een definitieve oplossing zal er zeker niet komen, maar dat hoeft ook niet. Zolang men maar hoffelijk en open blijft communiceren en respect behoudt voor elkaars tradities, krachten en zwakheden, kunnen deze twee grootmachten prima naast elkaar bestaan. En dat komt de rest van de wereld ten goede.