De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Ober, een gebraden Beijing-eend alstublieft!

Peking of Beijing?Waarom zeggen en schrijven wij Peking en niet Beijing? Je moet het wel weten als nieuwslezer. Gelukkig is er de NOS-taalcommissie die uitkomst biedt. Als lid van deze groep taalliefhebbers zal ik gaan bloggen over het wikken en wegen van vreemde namen.

Waarom zeggen en schrijven wij Peking en niet Beijing? Als lid van de NOS-commissie die zich bezighoudt met taalkwesties zal ik de weblogs gaan gebruiken ter verduidelijking van bepaalde keuzes op het gebied van vreemde namen. Want keuzes moeten er worden gemaakt, anders zou elke nieuwslezer er een eigen uitspraak op na houden en dat komt natuurlijk niet erg ter zake kundig over. Een krant die een naam elke dag anders spelt, zou ik ook minder vertrouwen.

Meestal houden we de plaatselijke regels aan, maar dat doen we bijvoorbeeld niet als dat leidt tot een uitspraak of schrijfwijze waarbij niemand nog weet over wie of wat wij het hebben. Is ook wel makkelijker voor ons nieuwslezers want zo’n exotische uitspraak is soms wel leuk maar klinkt ook wel weer erg overdreven en leidt sneller tot versprekingen. Een andere uitzondering op de plaatselijke regels vormen de zogeheten exoniemen. Dit zijn Nederlandse varianten van buitenlandse namen. Zo hebben wij het over Berlijn en niet over Berlin, over Parijs en niet over Paris, enzovoort.

Luister naar uitspraken in het radio-bulletin door Jeroen Tjepkema:jeroenleest

Vroeger had iedereen het net zoals bij deze voorbeelden automatisch over de Chinese hoofdstad Peking, maar dat is niet meer zo. Met de Olympische Spelen in aantocht word je doodgegooid met Beijing, uitgesproken als bee-DZJING. Het is niet moeilijk daar verklaringen voor te vinden. Beijing staat pontificaal onder het olympisch logo, de meeste Engelstaligen hanteren deze schrijfwijze en als je op Schiphol staat dan is het op de borden lang zoeken naar destination Peking.

Toch zijn wij niet van plan Peking de deur uit te doen. Net zoals we het de komende jaren ook over de Spelen in Londen en Sotsji zullen hebben, in plaats van die in London en Sochi.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


7 reacties op “Ober, een gebraden Beijing-eend alstublieft!”

  1. Jordi zegt: 16-03-08 om 15:07

    Hoi,
    Interessant om te lezen! Waarom zijn die ‘verNederlandsingen’ er eigenlijk gekomen? Gewoon voor het gemak of heeft dat nog een speciale reden?

    Groeten

  2. Jeroen Tjepkema zegt: 16-03-08 om 17:55

    @ Jordi: elk taalgebied heeft zijn eigen exoniemen ontwikkeld. Zo zeggen de Duitsers zelf Aachen, wij Aken en de Fransen Aix-la-Chappelle. Overigens is er al jaren een trend om steeds meer de oorspronkelijke namen te gebruiken, wat door de VN wordt bevorderd. Echter de meeste exoniemen(Parijs, Berlijn,etc) zijn zo ingeburgerd in het Nederlands dat het vreemd zou zijn daarvan af te wijken. Wie hier meer over wil weten kan dat vinden in de ‘Wijzer van geografische namen’ samengesteld door Jan van Groesen en Gerard Verhoeven.

  3. Adrian zegt: 16-03-08 om 21:04

    Is er een verklaring voor waarom de NOS kiest voor ‘Uruzgan’ en niet, zoals bijvoorbeeld De Telegraaf, voor ‘Oeroezgan’?

  4. Greg Jansen zegt: 17-03-08 om 10:24

    Allereerst wil ik mijn complimenten geven voor de leuk weblog. Interessant noemde Jordi het al, en dat is het inderdaad. Ik moest inderdaad meteen denken aan allerlei voorbeelden van ‘oorspronkelijk naamgebruik’ uit het dagelijks leven. Zo bestel je -tenminste, ik niet- bij de Italiaan ook geen ‘pizza vier kazen’ maar een ‘quattro formaggi’. En als je bij de falafelman komt wil je ook geen portie ‘balletjes van gestampte kikkererwten’ of ‘hummus’-balletjes (wat je dan weer als ‘Goe-moes’ schijnt uit te moeten spreken).
    Zeker opvallend is (of misschien nu al VEEL minder) is de ‘verNederlandsing’ van allerlei van oorsprong Engelse spreektaalwoorden: tjek (ook een) bijvoorbeeld maar eens hoe vaak er in een Nederlandse film zoals ‘Alles is Liefde’ er met ‘fok’ of ‘fokking…’ gestrooid wordt…
    Ik wacht maar op de eerste nieuwslezer van de BBC die het over ‘Mokum’ of ‘geiten-wollen-sokken’ gaat hebben… ‘goat-wollen-socks’ staat niet in mijn woordenboek hier…. wat de fok???

  5. Jeroen Tjepkema zegt: 17-03-08 om 11:27

    @ Adrian: dat heeft met die trend te maken om tegenwoordig zoveel mogelijk de oorspronkelijke schrijfwijze aan te houden. De Telegraaf kiest daar niet voor, maar de meeste andere Nederlandse media wel. Zo schrijven wij ook Kabul, Uganda, Sudan en Darfur. De ‘u’ in deze naam dient uiteraard wel uitgesproken te worden als een ‘oe’.

  6. En hoe zit dat dan met de Nederlandse namen voor Waalse steden? Gisteren een leuk verslag gezien van Paul Sneijder waarin hij de stemming ging peilen in Wavre, maar waarom niet in Waver? En is het Mons of Bergen, Tournai of Doornik? Ik meen me te herinneren dat het Dutroux-proces in 2005 plaatsvond in Aarlen en niet in Arlon. Dus, waar ligt de (taal)grens dan? Wanneer kies je voor de Nederlandse naam en wanneer voor de Franse?

  7. Jeroen Tjepkema zegt: 19-03-08 om 15:10

    @ BBBD: over het algemeen kiezen wij bij de grote of bekende plaatsen voor de Nederlandse naam(Luik ipv Liege, Aarlen ipv Arlon, Bastenaken ipv Bastogne. Maar bij kleinere plaatsen die ‘ niemand’ kent doen we dat weer niet. We hadden het bijvoorbeeld een aantal jaar geleden over de gasexplosie in Ghislenghien en niet die in Gellingen.
    @ alle lezers: niet te veel doorvragen over andere onderwerpen anders houd ik straks geen blog-onderwerpen meer over…;-)

Geef een reactie

 

    • Achtuur Journaal
      Rob Trip Annechien Steenhuizen
      Overige bloggende presentatoren
      Astrid Kersseboom Rik van de Westelaken
      Jeroen Overbeek
    • Reageren?

      Reacties op dit weblog zijn uiteraard van harte welkom.
      Wel is er een aantal spelregels:

      1) Alle reacties worden gemodereerd. Wij doen dat zelf. Het kan soms even duren voordat een reactie geplaatst wordt.

      2) Let op: Eenmaal geplaatst blijft geplaatst. Bijdragen aan een discussie worden door ons niet achteraf verwijderd, ook niet op verzoek. Schrijf dus geen dingen waar u later spijt van kunt krijgen.

      3) De blogs zijn een platform voor reacties en discussie, geen uitlaatklep voor scheldkanonnades. Houd het aub beschaafd. Reacties die beledigingen of scheldwoorden bevatten worden niet geplaatst.

      4) Houd het ook zakelijk, dat wil zeggen: niet nodeloos op de man spelen.

      5) Alleen inhoudelijke reacties op het onderwerp van een blogpost worden geplaatst. Met andere woorden: blijf on-topic.

      6) Het is de bedoeling dat reacties de discussie bevorderen. Steeds weer hameren op hetzelfde punt heeft geen zin, tenzij met nieuwe argumenten.

      Reacties die niet aan de spelregels voldoen worden niet geplaatst.