Bakoe betekent ‘stad van de wind’, maar die wind is vandaag nergens te bekennen. Als we uit ons hotel komen, valt de hitte als een dikke, klamme deken over ons heen. En opnieuw stappen we in een auto met een volledig gestoorde chauffeur die denkt dat ie in een formule 1-wagen rijdt. Toeterend slingert hij door de straten van Bakoe, diepe gaten in het asfalt ontwijkend, terwijl wij met samengeknepen billen op de achterbank zitten.

Ter afleiding staar ik wat naar buiten.  Elke kilometer passeren we wel een metershoge foto van president Ilham Eliyev of zijn vader, Heyder Eliyev, de vorige president. Vooral van Heyder hangen veel foto’s in de stad. De breed lachende grijsaard oogt als een sympathieke opa, helemaal niet het type totalitair leider die zijn land met strakke hand regeerde, de oppositie in de gevangenis smeet en vele oliedollars in eigen zak stook. 

Onze taxi stopt in een stoffige straat vol verweerde Sovjetflats. In de schaduw van een boom ligt een kat, die wat loom haar kop opricht en ons ongeinteresseerd gadeslaat. We zijn uitgenodigd voor de lunch bij Ilham Sarkhanli, de 28-jarige ITV-journalist die wij deze week volgen. Hij ontvangt ons hartelijk in een klein, eenvoudig appartement waar hij met zijn ouders woont.

Eerste overpeinzing: journalisten lijken hier niet bepaald een hoog salaris te hebben.

Tweede overpeinzing: wat goed dat het oorspronkelijke plan – om de hele week bij Ilham thuis te logeren – niet is doorgegaan; ik zou niet weten waar ik had moeten liggen, Zo klein is het huis. De gastvrijheid van de Sarkhanli’s is daarentegen groot: Ilhams moeder heeft uren in de keuken gestaan en zet de lekkerste salades, gegrilde groenten en geweckte vruchten op tafel. Van alle gerechten krijgen we dubbele porties, ook al bedanken we beleefd. Ilham zelf is op dieet, vertelt hij zonder gêne, in Engels met een Borat-accent. Zijn enthousiasme over onze komst is groot, net als zijn vaderlandsliefde. Met zichtbaar genoegen somt hij de historische wapenfeiten van zijn land op: ‘Wist je dat Alfred Nobel – van de Nobelprijs – hier vroeger een fabriek had? En voordat Shakespeare ‘Romeo en Julia’ schreef, hadden wij al ‘Laila en Madjnoen’.

De onderwerpen die wij het liefst met hem willen bespreken, zoals vrijheid van de pers, schuiven we nog even voor ons uit…

Terug in de koelte van het hotel lees ik twee lokale Engelstalige kranten. De Azeri Times schrijft over de afgelopen Azerbeidzjaanse dag van de Journalistiek en maakt de balans op: volgens de krant zijn er nauwelijks nog problemen voor journalisten: de grondwet waarborgt de vrijheid van de media en de overheid is volledig open. Mijn verbazing over de teneur van het verhaal verdwijnt, als mijn oog op een ander artikel valt: “Wat ben ik blij dat ik voor deze fantastische persoon heb mogen werken”, vertelt de oud-lijfwacht van Heyder Eliyev in een exclusief interview. Dit moet dus wel een krant van de staat zijn.
De Azer News schrijft daarentegen over dezelfde dag van de journalistiek een heel  ander verhaal:  in het Azerbeidzjan wordt elke week een journalist bedreigd, in elkaar geslagen of onder druk gezet. De Amerikaanse ambassadeur in Bakoe eist de snelle vrijlating van alle journalisten die nog in de cel zitten; dit moet wel een oppositiekrant zijn.

Met zulke gekleurde media is het moeilijk om zelf een standpunt te bepalen. Hopelijk dat wij deze week in staat zijn om wel een afgewogen beeld te krijgen van Ilhams werk…