Warme wind blaast het rulle zand metershoog. De jaknikkers die aan de horizon onvermoeibaar olie oppompen, verdwijnen in de zandwolken. We staan in de brandende zon op een van de olievelden van Bakoe, aan de Kaspische zee. Dit is een van de meest vervuilde gebieden ter wereld, maar aan het kabbelende zeewater is het niet te zien. Ilham heeft vandaag avonddienst en daardoor hebben wij tijd om beelden te maken van Bakoe en omgeving.

Opmerkelijk: bij aankomst op de olievelden werden we door niemand gecontroleerd en geen beveiligingsbeambte wilde weten wat we kwamen doen. Reden: we rijden in een auto van het tv-station. Dat is blijkbaar een soort vrijgeleide om overal te kunnen gaan en staan waar wij willen. Zo mogen de auto’s van ITV ook door de straat voor het presidentieel paleis rijden – een weg die voor al het andere verkeer gesloten blijft. En zelfs de meest kamikaze coureurs van het station laat de politie ongemoeid: “Een privilege, omdat we dan toch een deadline moeten halen,” vertelt Ilham ons later op de nieuwsredactie.Daar is het volop komkommertijd: veel jonge, vriendelijke redacteuren zitten in afzonderlijke, kleine kantoortjes wat te computeren, te bellen en te lachen. Twee wit geschminkte presentatrices kijken naar een muziekzender en giechelen om een Turkse popster. “De zomertijd is een goede tijd, dan hebben we het niet zo druk,” grinnikt Ilham.
Wat hij als avondverslaggever gaat doen, is nog onduidelijk. “Ik wacht tot er iets gebeurt!” zegt hij. “Een persconferentie of een brand.” Actief op zoek gaan naar nieuws doet hij niet en dat verbaast me: in een land met zoveel problemen als in Azerbeidzjan ligt het nieuws – voor mijn gevoel – op straat: vervuiling, corruptie, het slechte onderwijs, de aankomende presidentsverkiezingen, de inflatie, de steeds grotere verschillende tussen (heel) arm en (heel) rijk. Maar volgens Ilham is dat allemaal ‘geen nieuws’ – het is al jaren zo.

Door de komkommertijd hebben wij tijd om aan te schuiven bij een cursus ‘verkiezingsverslaggeving’ voor ITV-redacteuren. Daarvoor heeft ITV
Nick Nugent van de BBC binnengehaald. “Stel: ik geef jou 500 dollar, mag ik dan als enige presidentskandidaat bij jou in het programma vertellen wat mijn politieke plannen zijn?” vraagt Nick aan een redactrice. Ze fronst haar voorhoofd en zegt na een korte bedenktijd:”Nee!” Nicks lessen lijken vruchten af te werpen.

Na de les kan ik met hem mijn eerste observaties delen. Inderdaad vergeten ze bij ITV wel eens dat ze hun nieuwsberichten moeten checken – ook als het nieuws van de regering is. En bij ITV zijn inderdaad geen journalisten die een agenda voor de komende periode samenstellen. “Ik denk dat het erfenis is van jarenlange heerschappij van de Russen en alleenheersers. Veel journalisten zijn gewoon gewend af te wachten tot een ministerie belt dat er een persconferentie is, dan is er pas nieuws.”