De val van Bagdad, de dood van de paus, de Tsunami, grote aanslagen, de Arabische Lente. Enkele voorbeelden van de vele lange extra NOS Journaals die ik presenteerde in de afgelopen jaren. Soms uren achter elkaar. Hoe gaat dat, als je ineens live moet bij groot nieuws? Dat wordt me vaak gevraagd. In veel gevallen begin ik alleen gewapend met een enkele nieuwsflash van de nieuwsagentschappen AP, Reuters of ANP aan zo’n uitzending. Het is vooral improviseren geblazen. Ik vaar dan op mijn journalistieke kompas en parate kennis. Ja, zonder autocue.

Duiding
Doorvragen bij woordvoerders en hoogwaardigheidsbekleders. Vragen om duiding en analyse bij deskundigen. En van tijd tot tijd samenvatten en updaten. Vertellen wat we weten, en vooral ook: wat we bij de NOS nog voor u aan het uitzoeken zijn; wat we wíllen weten.

Soms is er groot nieuws zonder dat je direct video hebt, maar is er wel een spreker of verslaggever beschikbaar. Ik had bijvoorbeeld onlangs nog bij het instorten van een nieuw dak in het FC Twente stadion vrij snel de burgemeester aan de lijn en een medewerker van een plaatselijk radiostation. En we konden foto’s laten zien die u opstuurde via ooggetuige@nos.nl.

De foto’s uit de NOS Journaals van die dag plukten we vrijwel allemaal van Twitter.

Toen het Koninginnedagdrama in Apeldoorn zich voltrok in 2009, kon ik steeds schakelen naar de kundige NOS-verslaggever Marieke de Vries. Ook zaten veiligheidsexpert Glenn Schoen en koninghuiskenner Peter Rehwinkel in een mum van tijd naast me voor duiding en commentaar. Razendsnel geproduceerd door de redactie Binnenland en Productie.

Als er iets groots aan de hand is in een Arabisch sprekend land, dan kan ik gerust urenlang achtergronden uitspitten met Midden-Oosten-deskundige Bertus Hendriks of gebeurtenissen breder trekken met mijn buitenland-collega Mustapha Oukbih.

Dat is wat we willen bij de NOS: nieuws brengen, updaten, verdiepen en in een context plaatsen.

Beeld is leading
Het beeld blijft daarbij absoluut leading, vind ik. Het is cruciaal om voortdurend in mijn vragen te ‘vertrekken’ bij wat we zien. Dat beeld te versterken door toelichting te geven en vragen te stellen.

Bijvoorbeeld: wie zijn die mensen op dat plein? Wat willen ze? Waar staat dit brandende gebouw, in een woonwijk? Gevaar voor de omgeving? Wat is de maatschappelijk betekenis geweest van de overledene? Wat symboliseren de bloemen die die deelnemers aan de Stille Tocht in Oslo omhoog houden?

Oortje
Natuurlijk wordt een nieuwspresentator aangestuurd en gevoed met de laatste informatie, met feiten die zijn gecheckt bij verschillende bronnen. Ik kijk daarvoor op een computerscherm dat in de studiotafel is gebouwd. Of ik scan vlug een A4′tje met feiten dat buiten beeld wordt aangereikt. Aangevuld met korte updates via mijn oortje – een direct audiolijntje met mijn eindredacteur en regisseur. Ze geven korte heldere commando’s: “Omgeving ontruimd”, “Nu naar correspondent”, “Camera 2”, “Nu ooggetuige X aan de telefoon, improviseer maar, Jeroen”. 

Want je hebt natuurlijk geen zin in hele verhalen op je oor als je middenin een gesprek zit. Ik wil alleen kort horen wat we in de volgende minuten gaan doen. Meer niet. En waar we over tien minuten naar toe gaan, dat hoor ik tegen die tijd wel.

Ik werk vaak samen met eindredacteur Tjitske Speckmann. Zij zit tijdens uitzendingen op mijn oor, ook tijdens extra Journaals:

Deze video maakte ik samen met Journaal24. Volg daar het laatste nieuws en belangrijke live gebeurtenissen – 24 uur per dag. Ook een vraag over hoe het er achter de schermen aan toe gaat? Mail naar Marilou Kersemaekers van NOS Net. Ik selecteer samen met haar, want ik kan ze natuurlijk niet allemaal alleen beantwoorden…

Follow @Jeroen_Overbeek