NOS

De laatste CBS-cijfers over de economie, de moord op een crècheleidster in Amsterdam, de jacht op een vos op Vlieland. De almaar voortdurende stroom van berichten slokt mijn aandacht op. Laten we de AP-foto’s van Willem-Alexander en Maxima nou wel of niet zien? Gaan we in het Acht uur Journaal nog een studiogesprek doen met verslaggever Eva Wiessing?

“Het dodental door de bosbranden in Australie loopt op, ik pas de tekst aan,” zegt eindredacteur Adrian Roling. Het is vijf voor een, vijf minuten voor uitzending. Ik trek snel mijn jasje aan en graai mijn teksten van de printer. “Goed dat je er weer bent,” roept een collega voor ik haastig de studio inloop. “Dank je, vind ik ook,” galm ik terug.

Deze zomer zag ik het wekenlang op tv: het vogelnest, het nationaal stadion in Peking, het prestigieuze visitekaartje van de Chinezen aan de wereld. Volgestouwd met hysterisch juichende bezoekers die massaal de Olympiërs aanbaden. U zult zich de beelden nog wel herinneren. Nu zie ik het in het echt, voor de opening van de Paralympische Spelen: een levensgroot, imposant bouwwerk, uitgelicht als een Hollywooddecor. Als mieren krioelen we door lange gangen, temidden van duizenden bezoekers. Vrijwilligers loodsen ons naar onze plaatsen, tussen familieleden van Nederlandse sporters. Met onder onze stoeltjes een ‘giftbag’ met onbegrijpelijke cadeaus: sjaaltjes, vlaggetjes, belletjes en lantaarns.

In een taxi scheuren we Bakoe uit. Op onze laatste avond neemt Ilham ons mee naar het strand – een schoon strand, zonder olievlekken. Daarvoor moeten we zo’n veertig minuten rijden. Net buiten de stad stuiten we op een grote politiecontrole; ook onze taxi wordt aangehouden. “The police are hungry,” zegt Ilham. Het gebeurt wel vaker, zo’n massale controle vlak voor etenstijd. Onze taxichauffeur stopt langs de weg en krijgt ogenblikkelijk ruzie met een politieagent. Woedend roept hij dat ie niets fout heeft gedaan en dat ie niet van plan is iets te betalen.

Waar ’s avonds duizenden Azeri’s flaneren in de avondzon, heerst overdag stikhete stilte. De boulevard voor ons hotel is deze morgen dus bij uitstek geschikt voor een ongestoord gesprek met Azar Ahmadov, de hoofdredacteur van Azadliq (‘Vrijheid’), een oppositiekrant in Azerbeidzjan, die het bewind al jaren kritisch volgt. De journalisten van de krant komen daardoor regelmatig in conflict met de machthebbers. We willen niet dat Azar in de problemen komt door onze ontmoeting en dus hebben we niemand op de hoogte gesteld: bij ITV denken ze dat wij beelden van Bakoe aan het filmen zijn.

Met het zweet op het voorhoofd komt Ilham de redactie binnenrennen. Het is half tien, wij zijn al op de redactie van ITV-nieuws, in afwachting van de ochtendvergadering. Die zou klokslag nu moeten beginnen. Maar de redacteuren hangen wat voor de tv, Ilham daagt kraaiend van plezier een presentatrice uit om voor ons haar oriëntaalse danskunsten te vertonen. Hilariteit alom als zij zich verlegen uit de voeten maakt, maar vergaderen ho maar. Het is net de Azerbeidzjaanse versie van ‘Debiteuren, Crediteuren’ en ‘The office’,  inclusief een Borat-accent.

Warme wind blaast het rulle zand metershoog. De jaknikkers die aan de horizon onvermoeibaar olie oppompen, verdwijnen in de zandwolken. We staan in de brandende zon op een van de olievelden van Bakoe, aan de Kaspische zee. Dit is een van de meest vervuilde gebieden ter wereld, maar aan het kabbelende zeewater is het niet te zien. Ilham heeft vandaag avonddienst en daardoor hebben wij tijd om beelden te maken van Bakoe en omgeving.

Luid snerpend schuiven de liftdeuren dicht, net terwijl ik instap. Hier in het gebouw van tv-station ITV  heeft de lift geen deuren die automatisch opengaan als er iemand tussenkomt. Nee, bij ITV kom je gewoon klem te zitten en kun je geen kant meer op.

Bakoe betekent ‘stad van de wind’, maar die wind is vandaag nergens te bekennen. Als we uit ons hotel komen, valt de hitte als een dikke, klamme deken over ons heen. En opnieuw stappen we in een auto met een volledig gestoorde chauffeur die denkt dat ie in een formule 1-wagen rijdt. Toeterend slingert hij door de straten van Bakoe, diepe gaten in het asfalt ontwijkend, terwijl wij met samengeknepen billen op de achterbank zitten.