Cannes
De makke was dat precies op de INPUT-dag er ook een enorm festival aan de gang was in Cannes, Frankrijk. “En Denen, Scandinaviers in het algemeen, hebben de gewoonte om massaal naar dat soort conferenties te gaan. Die zitten daar echt met twintig mensen per omroep.”

Nieuwe dingen
Van den Broek geeft aan wat hij met INPUT wil. “Medewerkers van de Publieke Omroep inspireren – journalisten, documentairemakers, programmamakers en mensen die werken aan dramaprodukties. Om hen nieuwe dingen te laten zien waardoor ze hun werk kunnen verbeteren en andere dingen kunnen leren.”

Vragen
“Het INPUT festival is eigenlijk een gewoon festival zoals je een filmfestival kent. In verschillende zalen vertonen we nieuwe documentaires en vervolgens hebben we daar gasten bij. Makers die aan het eind van de film of clip vragen beantwoorden.”

Modereren
Ik had zelf het genoegen om voor de derde maal de workshops in de BenG-zaal te mogen modereren. En dat gaat verder dan alleen een beetje de tijd in de gaten houden. Van negen uur tot en met half zeven waren er vijf workshops geprogrammeerd en drie surprise-films van jong afgestudeerd talent.

Volle bak
Een volle bak bij NRC-columnist en filmer Floris Jan van Luyn, idem bij media-begrip Ireen van Ditshuyzen en geïnteresseerde deelnemers bij Corinne van Egeraat, die mooi de verbinding zoekt tussen social media en het genre documentaire.

On Topic
Ik spreek graag vantevoren de zaken telefonisch door met de sprekers – en steevast vinden ze het prettig als ik af en toe sturende vragen stel en de zaal on topic houd. Scherp blijven dus urenlang, zeker bij de sessies in het engels met een Waalse Belg en een Brit.

Cel
Sean McAllister (The Reluctant Revolutionary) vertelde over zijn outsider-insider-aanpak in onder meer Jemen, Israel, Irak, en ook wat hij hoorde van medegevangenen toen hij vorig jaar een tijd gevangen zat in een Syrische cel…

Fly
Yves Hinant (Les Arbitres, Le flic, la juge et l’assassin) weidde enthousiast uit over de criteria voor de ideale fly on the wall docu. Het geheim zit ‘m onder meer in een cameraman die doet of het hem niks kan schelen…

Timing
Hinant was op Van den Broek’s verzoek eerder vanuit Bruxelles naar Beeld en Geluid in Hilversum gereden, want workshopleider Sean McAllister had zijn vliegtuig gemist en was nog onderweg. Gerard draaide workshops om, en ik kon de zaal geruststellen: ja, u kunt zeker naar de vertoning van McAllisters’ The Reluctant Revolutionary in één van de andere zalen straks. En inderdaad, met wat timing kwamen we precies uit.

Professionele feedback
“Maar over het algemeen is het regelen van gasten vrij makkelijk. Regisseurs en producers van films vinden het vaak ontzettend leuk om iets over hun eigen film te vertellen, om er aandacht voor te krijgen. Omdat INPUT een festival is voor makers – dus het zijn makers onder elkaar. Zij krijgen op hun film niet de reacties van jan en alleman, ze krijgen reacties van mensen die net als zij in het vak zitten. Dus heel professionele feedback. Dat vinden ze spannend.”

Ideeen
Hoe hij aan de ideeen komt? “Ik krijg ideeën uit de hele wereld. We zijn inmiddels met de achtste editie van INPUT bezig, dus filmmakers weten ons ook te vinden, en distributiehuizen. Ik kijk bij festivals, en ik heb een heel team om me heen van mensen uit verschillende sectoren die ook tips doorgeven.”

Gelukt
Uiteindelijk heeft Van den Broek weken gebeld om een Deense maker naar Nederland te halen. “Ik heb inmiddels ongelofelijk veel Denen in mijn vriendenkring zitten en in mijn adressenboekje staan. Maar het is gelukt, echt op de laatste dag, en we hadden een aantal Deense producers met een prima verhaal.”

Follow @Jeroen_Overbeek

Ga nu ook naar mijn eerdere blogs in deze serie:

NOS Liveblogs: u snel informeren in een handige vorm (02-06-12)

NOS Paintbox: het beeld grafisch versterken (15-05-12)

4 mei 2012: Herdenkingsavond bij de NOS (01-05-12)

NOS Weer: hoe maak je een verwachting? (15-04-12)

NOS 24 Uur: Altijd en overal sneller op internet (14-02-12)

Correspondent Lucas Waagmeester: Met een frisse blik verhalen vertellen (30-01-12)

Interactief inzicht in uw pensioen (20-01-12)

Buitenlandse quotes: soms parafraseren en puzzelen (10-01-12)

NOS Journaal24: nóg meer live nieuws in 2012 (29-12-11)

Wat doet NOS Nieuws met social media? (21-12-11)

Hoe spreek je moeilijke namen uit in het NOS Journaal? (29-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (2) (21-11-11)

NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder… (13-11-11)

Blurren of niet blurren? (04-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (1) (26-10-11)

De Producer: regelen en op de kosten letten (19-10-11)

De opening van het Journaal: hoe kies je die? (13-10-11)

De Regisseur: vormgeven en uitzenden (05-10-11)

NOS Net: word nu nieuwspartner! (27-09-11)

De Ideeënfabriek: jongeren brainstormen bij de NOS (20-09-11)

Economisch nieuws: uitleggen en thuisbrengen (13-09-11)

Laatste Nieuws: afwegen en updaten (06-09-11)

Extra NOS Journaals: vooral improviseren geblazen (31-08-11)

Follow @Jeroen_Overbeek

Redacteur Marijn Dorrestijn is een ervaren liveblogger bij de NOS. “In het algemeen delen we alle informatie die we hebben meteen op nos.nl. We wachten dus niet tot het op tv of radio is uitgezonden. En zeker als er een groot lopend nieuwsverhaal speelt.”

Snel
De NOS wil dan snel iedereen adequaat informeren. “Vaak zie je aan de eerste berichten al: dit is heel groot, dit is geheid de komende dag of dagen in het nieuws. Dan besluiten we eigenlijk direct om een liveblog te starten.”

Er zijn veel voorbeelden te geven. Denk aan de Elfstedenkoorts, het ski-ongeluk van prins Friso, de Catshuisonderhandelingen, de val van het kabinet. En ook wat verder terug in de tijd sloegen NOS-redacteuren snel aan het bloggen.

“De tsunami en de nucleaire gevolgen in Japan bijvoorbeeld,” herinnert Dorrestijn zich. “Wij voelden toen onmiddellijk: dit is echt heel groot, dit gaat echt lang alles domineren. In dat geval hadden we meen ik zelfs binnen tien minuten een liveblog op nos.nl en zijn we dagenlang doorgegaan met updates.”

Relevant
Het hoeft niet altijd om calamiteiten te gaan, maar wel om nieuws dat zich over een groot deel van een dag uitstrekt of grote gevolgen heeft voor u en mij. Denk aan belangrijke kamerdebatten die vaak tot ‘s avonds laat of tot diep in de nacht doorgaan. Dan is zo’n liveblog als geheel relevant. De nieuwswaarde van sommige onderdelen an sich hoeven dan niet altijd heel hoog te zijn, maar ze kunnen u wel een indicatie geven welke kant het op kan gaan.

Hoe
“Technisch gesproken is het alsof we een artikel maken met het systeem dat we hebben,” zegt Dorrestijn. “Er is niet echt veel extra voor nodig. Eén redacteur wordt helemaal vrijgemaakt, zodat hij of zij alle aandacht volledig kan richten op een NOS Liveblog.”

Bronnen
Dat is echt vereist, zie ik zelf ook als ik wel eens langsloop om me te laten bijpraten over laatste nieuwsdetails. Want het is een arbeidsintensief proces, en als ik Marijn zie livebloggen zit hij voor allerlei schermen waarop hij meerdere bronnen heeft openstaan.

Het hangt natuurlijk van het soort nieuws af, maar denk aan social media, lokale media, sites van bedrijven en overheden, en hij heeft contact met hoofdrolspelers in het nieuws en korte lijnen met experts bij de NOS deelredacties op de nieuwsvloer.

Delen
“En we sturen ook aan alle NOS’ers een mail met: jongens, we hebben nu een liveblog online dus mail alles wat je weet aan ons door. Een verzoek om alle informatie die op dat moment over een nieuwsverhaal in de organisatie is met ons te delen zodat we echt heel veel op dat liveblog kwijt kunnen, en het is erg effectief,” vindt Dorrestijn.

Het zijn dus niet alleen berichten van de persbureau’s. “Als een burgemeester iets gezegd heeft dan zetten wij die quote snel in het liveblog. En,” vult hij aan, “het kunnen ook korte statements zijn van onze eigen verslaggevers, twitterberichten of facebookposts. Of als er iets speelt in een ziekenhuis dan volgen we ook lokale media want die hebben vaak kortere lijnen en zijn beter bekend ter plekke. En als onze eigen mensen aangekomen zijn, dan voeden we de blog met hun interviews, sfeer impressies en plaatjes.”

Overzicht
Ik zie ook geregeld mooie animaties voorbij komen als ik door een liveblog scroll. Of een handige video waarin alles tot dat moment bondig wordt samengevat. Dorrestijn beaamt dat: “Een overzichtsvideo of audiobijdrage van een minuut of twee die voor het televisie- of radiojournaal is gemaakt is inderdaad heel handig op bepaalde tijdstippen in een liveblog. Je kunt die gemakkelijk even aanklikken om te kijken hoe het er voor staat.”

Reacties
Eén van de interessantste kenmerken van een liveblog is de enorme hoeveelheid reacties. “Tig betrokken mensen reageren, er komen politieke, maatschappelijke reacties. Dat zijn allemaal ingredienten die je via sociale media kunt monitoren en eventueel kunt selecteren.”

Checken
We checken alle beweringen en feiten. Dat moet altijd. “En dat is in een liveblog niet anders”, onderstreept Dorrestijn. Soms melden we een al feit dat we zelf nog moeten dubbelchecken, maar waarvan we vinden dat de urgentie hoog is. Maar dan schijven we dat feit keurig en volledig toe aan de bron: een krant, een buitenlands persbureau, een organisatie die we kennen, of een overheidsfunctionaris.

“En we zetten er wel bij: we hebben het nog niet bevestigd gekregen, we zoeken het nu voor u uit, maar die-en-die heeft dat-en-dat zojuist gezegd,” verduidelijkt Dorrestijn. Want we willen u meenemen in onze afweging, open zijn over waar we wat vandaan hebben, waarom het belangrijk is dat u het nu moet weten, en hoe we op die feiten gaan doorrechercheren.

“Als iemand een mening – niet een feit – met de wereld deelt, dan heb je daar geen check voor nodig,” stelt Marijn. “Die kun je gewoon met bronvermelding op het liveblog zetten als we die mening illustratief genoeg vinden. Maar uiteraard passen we waar noodzakelijk wederhoor toe.”

Best gelezen
Waarom maken we NOS Liveblogs? We doen het omdat het werkt – het voorziet in een behoefte – en omdat het kan. “We merken dat een liveblog steevast meteen het best gelezen verhaal van de dag is op nos.nl.”

Er is nog een reden: het is niet te doen voor een lezer om bij groot nieuws steeds maar zelf te moeten uitzoeken waar een lap tekst precies is geüpdatet. Ik weet nog dat we bij de radio ruim twintig jaar geleden van die ratelende telexen hadden staan. En bij updates zat er vaak niets anders op dan de afgescheurde vellen over elkaar te leggen en tegen het lamplicht te houden om te kijken waar de updates nou precies stonden…

Marijn vult lachend aan: “Bij echt groot nieuws zie je dat mensen vaak terugkomen, om even te zien of er nog iets is veranderd of gebeurd is in de tussentijd. Zo’n liveblog is de perfecte vorm om iemand te bedienen. Want je kunt even terugscrollen naar het tijdstip waar je was gebleven en weer lezen tot de laatste update.”

Drempel
“Uitgangspunt is dat op een liveblog eigenlijk alles kan en mag.” Hoewel Marijn er onmiddellijk een ‘maar’ aan toevoegt: “We zijn nog steeds wel heel selectief. Het is dus zeker niet zo dat alles zonder na te denken er opgeplempt wordt. Integendeel, je moet nog steeds goed nadenken en voortdurend afwegen of het nog iets toevoegt aan wat we al hebben.”

Onze journalistieke, ordenende taak naar behoren uitvoeren dus.

Follow @Jeroen_Overbeek

Ga nu ook naar mijn eerdere blogs in deze serie:

NOS Paintbox: het beeld grafisch versterken (15-05-12)

4 mei 2012: Herdenkingsavond bij de NOS (01-05-12)

NOS Weer: hoe maak je een verwachting? (15-04-12)

NOS 24 Uur: Altijd en overal sneller op internet (14-02-12)

Correspondent Lucas Waagmeester: Met een frisse blik verhalen vertellen (30-01-12)

Interactief inzicht in uw pensioen (20-01-12)

Buitenlandse quotes: soms parafraseren en puzzelen (10-01-12)

NOS Journaal24: nóg meer live nieuws in 2012 (29-12-11)

Wat doet NOS Nieuws met social media? (21-12-11)

Hoe spreek je moeilijke namen uit in het NOS Journaal? (29-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (2) (21-11-11)

NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder… (13-11-11)

Blurren of niet blurren? (04-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (1) (26-10-11)

De Producer: regelen en op de kosten letten (19-10-11)

De opening van het Journaal: hoe kies je die? (13-10-11)

De Regisseur: vormgeven en uitzenden (05-10-11)

NOS Net: word nu nieuwspartner! (27-09-11)

De Ideeënfabriek: jongeren brainstormen bij de NOS (20-09-11)

Economisch nieuws: uitleggen en thuisbrengen (13-09-11)

Laatste Nieuws: afwegen en updaten (06-09-11)

Extra NOS Journaals: vooral improviseren geblazen (31-08-11)

Follow @Jeroen_Overbeek

Modelverwachting
“Als ik me helemaal heb ingewerkt in die actuele situatie dan ga ik naar de modelverwachtingen. Dan kijk ik vooruit naar wat er de komende 24 uur en nog verder gaat gebeuren. We gebruiken daarvoor meerdere modellen. Eén ervan is het GFS-model, een heel groot Amerikaans model met een redelijk hoge resolutie op het scherm. Maar ik vergelijk het ook altijd met de actuele situatie.” Stel dat er op dat moment net een regenband over het zuiden van Nederland ligt, dan checkt Willemijn zeker de regenradar om te kijken of het inderdaad klopt met de aangeleverde modellen. Of die de actuele weersituatie betrouwbaar weergeven.

Met de hand
“Ik maak voor mezelf een overzicht. Dat vind ik heel prettig werken. Ik print de kaart van Nederland uit en daar zet ik met de hand de temperatuur op voor de komende nacht, plus een weersymbool en de winsnelheid plus richting. Ik maak ook een kaart voor morgen overdag en een overzicht voor de dagen daarna. Uiteindelijk heb ik dan voor mezelf een kort maar krachtig overzicht van wat er de komende uren en dagen allemaal staat te gebeuren.”

Presentatiesysteem
Daarna zet Willemijn die data in het presentatiesysteem. Dat is een computerprogramma dat ze ook tijdens de televisieuitzendingen gebruikt, Weatherscape heet het. “Standaard staan er al data – temperaturen, wolken en zonnetjes – in dat model, aangeleverd door het GFS-model, maar ik ben het niet altijd eens met wat het model aangeeft.” Aan de hand van haar eigen analyse in klad past ze de symbolen en cijfers in het presentatiesysteem aan. “Ja, ik maak de kaarten die je ziet dus zelf”, beantwoordt ze een door veel kijkers gestelde vraag.

Weerpresentaties
Willemijn en haar collega’s maken iedere dag een serie weerpresentaties voor verschillende media. Een radiobericht van vijf minuten voor de Wereldomroep en drie keer drie minuten een tv-bericht voor BVN waarin ze het weer wereldwijd behandelt. Op Radio 1 in de middag drie keer een live weerpraatje, waarvan 1 keer een gesprek met de presentatoren van het NOS Radio 1 Journaal. En voor tv wordt live gepresenteerd in het zesuurjournaal en het achtuurjournaal en het weerbericht in het Late NOS Journaal wordt opgenomen. En de weerpresentatoren leveren ook kaartjes en een tekst aan voor het NOS Jeugdjournaal en het bericht voor op het eind van Nieuwsuur.

Eindpunt
“Die tekst voor Nieuwsuur is de laatste. Het eindpunt van mijn dienst.” Willemijn en haar collega’s komen altijd even langs als ik zelf presenteer. Dan matchen we de inhoud van de weertekst met de vorm, en hoe ik het graag wil zeggen, want het moet wel kloppen uiteraard. Vaak gaat het niet meer dan om een paar woorden.

Deze video werd gedraaid door twee talentvolle stagiaires:

Deze video maakte ik samen met Journaal24. Volg daar het laatste nieuws en belangrijke live gebeurtenissen – 24 uur per dag. Ook een vraag over hoe het er achter de schermen aan toe gaat? Mail naar Marilou Kersemaekers van NOS Net. Ik selecteer samen met haar, want ik kan ze natuurlijk niet allemaal alleen beantwoorden…

Ga ook naar mijn eerdere blogs in deze serie:

NOS On Tour: brengen en halen (1-03-12)

NOS 24 Uur: Altijd en overal sneller op internet (14-02-12)

Correspondent Lucas Waagmeester: Met een frisse blik verhalen vertellen (30-01-12)

Interactief inzicht in uw pensioen (20-01-12)

Buitenlandse quotes: soms parafraseren en puzzelen (10-01-12)

NOS Journaal24: nóg meer live nieuws in 2012 (29-12-11)

Wat doet NOS Nieuws met social media? (21-12-11)

Hoe spreek je moeilijke namen uit in het NOS Journaal? (29-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (2) (21-11-11)

NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder… (13-11-11)

Blurren of niet blurren? (04-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (1) (26-10-11)

De Producer: regelen en op de kosten letten (19-10-11)

De opening van het Journaal: hoe kies je die? (13-10-11)

De Regisseur: vormgeven en uitzenden (05-10-11)

NOS Net: word nu nieuwspartner! (27-09-11)

De Ideeënfabriek: jongeren brainstormen bij de NOS (20-09-11)

Economisch nieuws: uitleggen en thuisbrengen (13-09-11)

Laatste Nieuws: afwegen en updaten (06-09-11)

Extra NOS Journaals: vooral improviseren geblazen (31-08-11)

Follow @Jeroen_Overbeek

Brengen
“We hebben twee belangrijke redenen daarvoor. We brengen iets op die scholen, maar we halen er ook iets.” Eichhorn verduidelijkt: “We hopen dat leerlingen aan het eind van zo’n dag anders naar het journaal kijken. Dat we ze wat nieuwswijzer hebben gemaakt. En dat worden ze doordat ze tegen dezelfde keuzes aanlopen waar wij tegen aanlopen, journalistieke dilemma’s voorgelegd krijgen. Maar we leren ze ook technische dingen als het bedienen van een camera.” Zodat ze zelf hun eigen onderwerp kunnen draaien.

Belevingswereld
Ik heb zelf al vijf jaar het genoegen om eens in de paar weken mee te mogen on tour. Met Willeke, andere collega’s en stagieres zijn we in alle uithoeken geweest. Het is erg leuk om met vijf of zes jonge collega’s-in-de-dop in één schooldag een basic nieuwsvideo in elkaar te zetten. Eerst een heuse redactievergadering, waarin ik de rollen verdeel en we samen een onderwerp bedenken. Wie wil eindredacteur zijn? Wie producer, cameraman/vrouw, verslaggever? Ze worden altijd bloedserieus als ze in hun rol kruipen. Ik stuur de eindredacteur het liefst zo bij dat hij of zij de club uiteindelijk een onderwerp laat kiezen dat dicht bij hen zelf ligt – aansluit bij hun belevingswereld. Bij voorkeur een issue dat zich op of rond de school afspeelt. Dat is niet alleen buitengewoon praktisch, maar het geeft ook een mooi inzicht in hoe zij tegen nieuwsgaring en verwerking aankijken, wat ze denken als ze nieuws dat hen raakt lezen, horen, zien en dus zelf maken.

Sharen
Tussendoor geef ik tips, leg enkele journalistieke wetmatigheden uit, en plaats ze in situaties waarin ze zelf keuzes moeten maken. Ik leer daar veel van. Hoe jongeren tegen het nieuws aankijken, hoe ze tegen ons aankijken, wat wij anders zouden moeten doen. Jongeren komen heel vaak met ongeveer dezelfde opmerkingen die andere mensen soms ook over de NOS maken als ik op straat loop of ergens uiteten ben. “Veel kort nieuws graag, maar af en toe wel echte verdieping waar je wat van opsteekt en over kan nadenken.” “Minder talking heads.” “We halen alle nieuws van internet, en sharen en liken nieuwsvideo’s.”

Succesvol
Meestal hebben we aan het eind van de middag het onderwerp af, gaat de video klassikaal in premiere en worden enthousiast en verhit de eerste ervaringen in de journalistiek uitgewisseld. Af en toe loopt een journalist van een krant mee en steevast zijn die positief over het succesvolle concept.

Halen
“We halen op scholen feedback op onze uitzendingen. Hoe vinden ze dat we het doen? Begrijpen ze wel alles wat we doen? Wat missen ze, aan onderwerpen bijvoorbeeld, in de vorm? En we leren daar wat er leeft onder jongeren. Maar het is ook de plek waar we bijvoorbeeld ontdekken dat ze veel minder op Hyves zitten, maar naar Facebook gaan. Dat ze veel jonger gaan twitteren. En dat is belangrijk,” vindt Eichhorn, “want bij de NOS krijgen we ook steeds meer nieuws via de social media en we verspreiden het nieuws ook via sociale media en dan is het goed om te weten hoe jongeren die gebruiken.”

Deze video werd gedraaid door twee talentvolle stagiaires:

Deze video maakte ik samen met Journaal24. Volg daar het laatste nieuws en belangrijke live gebeurtenissen – 24 uur per dag. Ook een vraag over hoe het er achter de schermen aan toe gaat? Mail naar Marilou Kersemaekers van NOS Net. Ik selecteer samen met haar, want ik kan ze natuurlijk niet allemaal alleen beantwoorden…

Ga ook naar mijn eerdere blogs in deze serie:

NOS 24 Uur: Altijd en overal sneller op internet (14-02-12)

Correspondent Lucas Waagmeester: Met een frisse blik verhalen vertellen (30-01-12)

Interactief inzicht in uw pensioen (20-01-12)

Buitenlandse quotes: soms parafraseren en puzzelen (10-01-12)

NOS Journaal24: nóg meer live nieuws in 2012 (29-12-11)

Wat doet NOS Nieuws met social media? (21-12-11)

Hoe spreek je moeilijke namen uit in het NOS Journaal? (29-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (2) (21-11-11)

NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder… (13-11-11)

Blurren of niet blurren? (04-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (1) (26-10-11)

De Producer: regelen en op de kosten letten (19-10-11)

De opening van het Journaal: hoe kies je die? (13-10-11)

De Regisseur: vormgeven en uitzenden (05-10-11)

NOS Net: word nu nieuwspartner! (27-09-11)

De Ideeënfabriek: jongeren brainstormen bij de NOS (20-09-11)

Economisch nieuws: uitleggen en thuisbrengen (13-09-11)

Laatste Nieuws: afwegen en updaten (06-09-11)

Extra NOS Journaals: vooral improviseren geblazen (31-08-11)

Follow @Jeroen_Overbeek

Online
De uitwerking verschilt natuurlijk per medium. Elke uiting heeft z’n eigen wetten en vormen. Je kunt bijvoorbeeld op de 101-pagina van Teletekst negen regels kwijt, en in de radiobulletins vijf minuten maximaal. “Op nos.nl zijn de mogelijkheden legio. Eigenlijk hebben we daar geen nieuwsdrempel. Maar,” voegt Wijnholds er nadrukkelijk aan toe, “we willen verhalen vertellen die waar zijn, die kloppen. Als er écht een heel groot verhaal is, waarvan je weet dat het heel veel mensen aan gaat, dan zetten we de bron er bij, het medium. En meteen gaan we zelf snel checken of het klopt. En als er nieuwe feiten zijn, zet de 24-uursredactie die meteen online.” De collega’s die ‘s nachts werken hebben ook een brandweerfunctie. Op het moment dat er echt groot nieuws is trekken zij aan de alarmbel, zodat de hele NOS op tv en radio in actie kan komen.

Altijd en overal
Want de NOS wil altijd en overal zijn. Hoofdredacteur Marcel Gelauff lichtte onlangs op Radio 1 nog eens helder toe wat dat voor onze journalistieke handel en wandel betekent. Wat wij anders aanpakken en hoe. En wat u daaraan heeft, thuis, in de auto, en op de smartphone.

Internet
Erik Wijnholds is ervan overtuigd dat het werkt. “Wij ontdekken dat het publiek steeds meer en vaker nieuws wil horen op het moment dat het gebeurt. Daar hebben we de redactie opnieuw op ingericht. Waardoor we nog sneller en beter achter nieuwsverhalen aan kunnen. En waarbij we ook zeggen: internet is daarin leidend. Daar kun je meer kwijt en er zijn meer verhalen die we daar kunnen brengen. Zeer zeker ook onderwerpen die al op de redactie bekend zijn, maar de nieuwsdrempel van de andere uitingen dan internet niet halen. En wij hopen daarmee ook een breder publiek aan te spreken.”

Deze video maakte ik samen met Journaal24. Volg daar het laatste nieuws en belangrijke live gebeurtenissen – 24 uur per dag. Ook een vraag over hoe het er achter de schermen aan toe gaat? Mail naar Marilou Kersemaekers van NOS Net. Ik selecteer samen met haar, want ik kan ze natuurlijk niet allemaal alleen beantwoorden…

Ga ook naar mijn eerdere blogs in deze serie:

Correspondent Lucas Waagmeester: Met een frisse blik verhalen vertellen (30-01-12)

Interactief inzicht in uw pensioen (20-01-12)

Buitenlandse quotes: soms parafraseren en puzzelen (10-01-12)

NOS Journaal24: nóg meer live nieuws in 2012 (29-12-11)

Wat doet NOS Nieuws met social media? (21-12-11)

Hoe spreek je moeilijke namen uit in het NOS Journaal? (29-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (2) (21-11-11)

NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder… (13-11-11)

Blurren of niet blurren? (04-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (1) (26-10-11)

De Producer: regelen en op de kosten letten (19-10-11)

De opening van het Journaal: hoe kies je die? (13-10-11)

De Regisseur: vormgeven en uitzenden (05-10-11)

NOS Net: word nu nieuwspartner! (27-09-11)

De Ideeënfabriek: jongeren brainstormen bij de NOS (20-09-11)

Economisch nieuws: uitleggen en thuisbrengen (13-09-11)

Laatste Nieuws: afwegen en updaten (06-09-11)

Extra NOS Journaals: vooral improviseren geblazen (31-08-11)

Follow @Jeroen_Overbeek

Aanklikken
In die animatie kunt u zelf uw eigen fonds aanklikken en bekijken hoe het ervoor staat. Doet mijn fonds het naar verhouding beter of slechter dan de andere? Valt de dekkingsgraad gevaarlijk terug naar het wettelijk minimum? Of: wat denkt mijn pensioenfonds dat de lijn moet zijn omhoog naar het vereiste niveau?

Vanaf 2007
De NOS economieredactie heeft alle gegevens vanaf 2007 verzameld. Toen ging het nog (economisch) goed met Nederland en de wereld – dus ook met de pensioenfondsen. En in de animatie kun je zelfs al aan sommige fondsen zien waar de crisis zich begint af te tekenen – ver voordat u het echt ging voelen in uw portemonnee.

Updates
Je kunt de ontwikkelingen volgen door de tijd heen. Blijven volgen, want de animatie wordt steeds gevoed met nieuwe gegevens en vormgevingstechnisch aangepast. Die updates hebben een journalistieke oogmerk: “Je kunt er interessante conclusies uit trekken, die je misschien niet eerder kon trekken. Bijvoorbeeld: doen de grotere fondsen het beter dan de kleinere of andersom?”, verduidelijkt Dennekamp.

Help
Een groot aantal collega’s verzamelde de data en als je op een bolletje klikt dan zie je die data.
Plus onder andere een onwikkelingslijn en een herstelpad dat het fonds bewandelde. Als u gegevens hebt die wij zouden kunnen gebruiken, ook over fondsen die we nog niet hebben opgenomen in de animatie, welkom! Want Gert-Jan Dennekamp en zijn collega’s werken de animatie van tijd tot tijd bij met de meest actuele gegevens en meer pensioenfondsen.

Vormgeving
Let wel: we moeten dus daarom ook soms het uiterlijk, de vormgeving van de animatie veranderen, omdat de vele bolletjes er anders niet inpassen. En: we blijven schaven aan het gebruikersgemak. Het kan dus zijn dat de versie die u in de video ziet inmiddels is doorontwikkeld en er anders uitziet. Maar: het principe met de bolletjes en de werking zijn dezelfde!

Deze video maakte ik samen met Journaal24. Volg daar het laatste nieuws en belangrijke live gebeurtenissen – 24 uur per dag. Ook een vraag over hoe het er achter de schermen aan toe gaat? Mail naar Marilou Kersemaekers van NOS Net. Ik selecteer samen met haar, want ik kan ze natuurlijk niet allemaal alleen beantwoorden…

Ga ook naar mijn eerdere blogs in deze serie:

Buitenlandse quotes: soms parafraseren en puzzelen (10-01-12)

NOS Journaal24: nóg meer live nieuws in 2012 (29-12-11)

Wat doet NOS Nieuws met social media? (21-12-11)

Hoe spreek je moeilijke namen uit in het NOS Journaal? (29-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (2) (21-11-11)

NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder… (13-11-11)

Blurren of niet blurren? (04-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (1) (26-10-11)

De Producer: regelen en op de kosten letten (19-10-11)

De opening van het Journaal: hoe kies je die? (13-10-11)

De Regisseur: vormgeven en uitzenden (05-10-11)

NOS Net: word nu nieuwspartner! (27-09-11)

De Ideeënfabriek: jongeren brainstormen bij de NOS (20-09-11)

Economisch nieuws: uitleggen en thuisbrengen (13-09-11)

Laatste Nieuws: afwegen en updaten (06-09-11)

Extra NOS Journaals: vooral improviseren geblazen (31-08-11)

Follow @Jeroen_Overbeek

Een treinliefhebber gaat via het spoor. Zo ook de vorige keer, eind december 2010. Maar: rampzalige weersverwachtigingen al weken daarvóór!  IJs, ijzel, bevoren wissels, gladde perrons, vertragingen. Ongemakken bij de vleet. En onrust. “Halen we Wenen wel, en op tijd?”

Kijk, het is natuurlijk niets vergeleken bij tv-collega’s die naar, pakweg, Afghanistan, Haiti of Libië moeten reizen. Maar toch…

Bewonderaars

Johann Strauss. De zoon. Hij is ons doel. Parmantig staat zijn beeldje in het Stadtpark. Dagelijks omstuwd door talloze bewonderaars uit alle windstreken. Met name Japanners, die op 1 januari dat befaamde nieuwjaarsconcert op televisie kunnen zien. Zoals trouwens miljoenen elders in de wereld.

In de nacht van de jaarwisseling is Wenen een bijzondere hoofdstad. Er is de Silvesterrondgang. In de hele binnenstad is er wat te doen op allerlei podia. Inderdaad: meestal popgroepen of wat er voor doorgaat.

Al kun je, naast de beroemde Weense Opera, op het Herbert von Karajanplein, hoogstpersoonlijk via een beeldscherm de Wiener Philharmoniker dirigeren. Iets ingewikkelds, met moderne technieken.

Die Wiener Philharmoniker (absoluut een van de beste symfonieorkesten ter wereld, met voor het Eurovisieconcert van de eerste januari ieder jaar een topdirigent als ‘man op de bok’) zitten dan al een paar dagen in de Gouden Zaal van de Musikverein aan de Bösendorferstrasse druk te repeteren, dit jaar onder leiding van Mariss Jansons. Als tv-commentator voel ik me bevoorrecht dat mee te maken.

Commentaar

Het was in de jaren tachtig, dat mijn collega Rien Huizing en ik bedachten, dat wij op de tv klassieke muziekconcerten ook wel eens van commentaar konden voorzien. Dan hoefden er ook geen al of niet duurbetaalde buitenstaanders te worden ingehuurd. Wij waren als eindredacteur/presentator van het NOS 8 uur Journaal toch al in betaalde vaste dienst. En we wisten het nodige van muziek.

Zo kwam Rien terecht bij de opera in de Arena van Verona; en ik bij het Eurovisieconcours voor jonge musici in 1984 in Geneve (violiste Isabelle van Keulen won!) en de Last Night Of The Proms van de BBC in de Royal Albert Hall en het Franz Liszt Pianoconcours. Met nog vele uitzendingen daarna….

Het is nu bijna voor de dertigste keer dat ik het concert op 1 januari uit Wenen presenteer. En nog vol dank aan de inmiddels betreurde Stefan Felsenthal, die  -destijds als NOS-cultuurchef- ons die muzikale richtingen op stuurde.

Kleiber

Ik voel me niet genoeg bevoegd om te oordelen over de kwaliteit van het gepresteerde door de vele topdirigenten. Het is trouwens maar net hoe je stemming is op het moment van luisteren.

Alom wordt beweerd, dat de optredens van Carlos Kleiber de meeste indruk maakten. Deze zoon van de historische dirigent Erich Kleiber, die bij de opkomst van het Derde Rijk Duitsland ontvluchtte, was opgegroeid in Zuid-Amerika en kreeg een technische opleiding.

Maar het familiebloed stroomde waar het blijkbaar gaan kon: Carlos werd een groot dirigent, vooral in de opera. Hij deed het concert in Wenen in 1989 en 1992. Een wat eenkennige gesloten man. Een interview zat er niet in: toen ik hem benaderde, keek hij me aan of ik een aanslag op hem wilde plegen.

Nieuwjaarswens

De allereerste dirigent die ik meemaakte was Lorin Maazel, die het nieuwjaarsconcert enkele jaren achtereen deed. Hij was chef-dirigent van de Wiener, of eigenlijk van de gehele Weense Staatsopera de muzikale leider. Vandaar.

Hij stond bekend als een arrogante man, die het liefst overal eigen composities uitvoerde. Nou, daarvan was natuurlijk geen sprake op 1 januari. Maar voor mij bleek hij meermalen een innemende persoon als hij geïnterviewd werd.

Hij vroeg mij in de dirigentenkamer eens, al voordragend, zijn nieuwjaarwens te beoordelen. Voor tijdens de start van de Schöne Blauwe Donau. Anderhalve minuut. Ik maakte de maestro duidelijk dat dat misschien ietwat aan de lange kant zou zijn. In plaats van mij direct de deur uit te bonjouren, bedankte hij me hartelijk en vroeg en passant of ik in mijn tv-commentaar niet onvermeld wilde laten dat hij met zijn Amerikaans orkest (Pittsburgh) twee maanden later in Rotterdam zou optreden!

Haitink

Uiteraard is bij de leiding van de Wiener Philharmoniker wel ter sprake gekomen of de huidige KCO-eredirigent Bernard Haitink zo langzamerhand niet eens kon worden uitgenodigd. Al decennia staat Haitink jaarlijks een of meer keren voor dit Weense orkest. Vroeger werd dit afgedaan met “Der Bernard, er ist noch so jung`. Maar dat gaat nu niet meer op.

Doch: Haitink op 1 januari, dat ziet de voorzitter niet zo zitten. En laat in het midden of dat een zakelijke kwestie is, of dat zo´n exuberant Johann Straussprogramma misschien niet zo´n kolfje naar Haitinks hand is…

Vlak voor zijn dood kwam Herbert von Karajan nog aan de beurt (1987). Buiten beeld werd hij met moeite op de dirigentenplaats gehesen, maar kwam wel met een indrukwekkende uitvoering.

Aan interviews had hij geen behoefte, zeker niet met een Nederlander. De pers in Amsterdam had hem destijds behoorlijk geschoffeerd met vragen over zijn oorlogsverleden. (Hij schijnt als straf nog naar het buitenland te zijn afgevoerd en een tijdje barpianist te zijn geweest in Italië)

Oostenrijkse snoepjes

Van Claudio Abbado heb ik nog meegemaakt hoe hij bij de repetities er het zwijgen toe deed. Toen bij de ‘Schützenpolka’ vanaf het balkon keihard schoten werden gelost en de klarinettist opmerkte dat de hele wereld toch al dacht dat Oostenrijk ook het land was van de Tweede Wereldoorlog, boog Abbado zich over de partituur alsof hij iets heel interessants had ontdekt.

De voorzitter van de orkestcommissie, de cellist Reser, riep op luide toon “Der Strauss hat das geschrieben, und das sollen wir spielen!”. Waarop de slagwerker tot de dirigent zei:  “Vielleicht können wir mit Mozartkugeln schiessen!”. Kunnen we niet gaan schieten met Mozartkogels…van die traditionele Oostenrijkse chocola/marsepein/bolvormige snoepjes.

Buiten de Musikverein mag het dan mogelijk onder nul zijn, binnen is er de warmte van de muziek en soms de humor.

Zo zal ik de dertigste keer wel halen, als commentator van het Eurovisie Nieuwjaarsconcert. Althans… ijs en weder dienende.

Joop van Zijl was van 1977 tot 1996 presentator van het NOS Journaal. Jaarlijks presenteert hij op 1 januari het Nieuwjaarsconcert in Wenen.

Druk
Bij het monitoren van social media passen we natuurlijk hoor- en wederhoor, checkdubbelcheck en andere journalistieke principes toe. Zoals de NOS al jaren doet. Door de berichtenstroom op Facebook, Twitter en Hyves is de druk wel veel groter geworden. “Op het moment dat jij wacht met het publiceren van bepaald materiaal, omdat je het nog niet hebt kunnen verifiëren, hebben anderen het al online staan. Maar we hebben hier een uitgangspunt bij de NOS: we publiceren echt pas als we het zeker weten”, stelt de Vries. “En dan moeten we die druk maar weerstaan.”

Kunst
Als een nieuwsgebeurtenis trending topic wordt op Twitter bijvoorbeeld is het juist de journalistieke kunst om mensen er uit te filteren die echt ter plekke zijn, en die interessante dingen kunnen vertellen. Feiten waar wij als nieuwsorganisatie op kunnen voortborduren. Checktelefoontjes naar instanties, vragen stellen aan andere ooggetuigen of het moment en de nasleep ervan in beeld en geluid vangen.

Help
“Mensen help ons”, luidt dan ook het credo van NOS Net. Want vooral geldt: bij elk verhaal zijn er mensen die er meer van weten dan wij. Daarom doet NOS Net ook zelf pro-actief oproepen op social media op zoek naar informatie en ervaringen. Bijvoorbeeld over de huizenmarkt, ziekenhuizen of laatst nog over het leerlingenvervoer. Wij willen op internet, radio en tv concrete voorbeelden laten horen en zien, of grote lijnen, patronen en trends voor u zichtbaar maken, complexe situaties voor u ontwarren. En destilleren wat bepaald nieuws voor u of uw portemonnee betekent. Werk daar zelf aan mee: meld u nu aan bij NOS Net!

Deze video maakte ik samen met Journaal24. Volg daar het laatste nieuws en belangrijke live gebeurtenissen – 24 uur per dag. Ook een vraag over hoe het er achter de schermen aan toe gaat? Mail naar Marilou Kersemaekers van NOS Net. Ik selecteer samen met haar, want ik kan ze natuurlijk niet allemaal alleen beantwoorden…

Ga ook naar mijn eerdere blogs in deze serie:

Hoe spreek je moeilijke namen uit in het NOS Journaal? (29-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (2) (21-11-11)

NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder… (13-11-11)

Blurren of niet blurren? (04-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (1) (26-10-11)

De Producer: regelen en op de kosten letten (19-10-11)

De opening van het Journaal: hoe kies je die? (13-10-11)

De Regisseur: vormgeven en uitzenden (05-10-11)

NOS Net: word nu nieuwspartner! (27-09-11)

De Ideeënfabriek: jongeren brainstormen bij de NOS (20-09-11)

Economisch nieuws: uitleggen en thuisbrengen (13-09-11)

Laatste Nieuws: afwegen en updaten (06-09-11)

Extra NOS Journaals: vooral improviseren geblazen (31-08-11)

Follow @Jeroen_Overbeek

Taalcommissie
Bij de NOS hebben we een taalcommissie die zich met enige regelmaat buigt over onder meer tongbrekers in onze uitzendingen. Redacteuren en eindredacteuren die naast hun gewone werk taal- en uitspraakkwesties uitspitten. Als ze hebben bedacht hoe je een naam, plaatsnaam of term uitspreekt of schrijft dan sturen ze een mailtje rond. Zodat we allemaal op internet, radio en televisie hetzelfde zeggen en schrijven.

Radio
Soms is er geen tijd voor diepgravend onderzoek. Vlak voor een uitzending of zelfs tijdens een uitzending, bijvoorbeeld als de naam van een Nobelprijswinnaar door persbureaus bekend wordt gemaakt. Maar als het even kan loop ik langs bij de radiocollega’s om te overleggen zodat we in elk geval allemaal het zelfde zeggen in de nieuwsuitzendingen op radio en tv.

Exoniemen
Om aan te geven hoe serieus de taalcommissie het aanpakt: de redacteuren maken allereerst onderscheid tussen exoniemen en endoniemen. Een Nederlandse variant van een buitenlandse naam heet een exoniem. Denk aan Berlijn-Berlin en Parijs-Paris.

Endoniemen
En endoniemen zijn plaatsnamen en eigen namen zoals die in een land zelf worden uitgesproken en geschreven. Die zijn natuurlijk voer voor onze ‘taalcommissarissen’. Redacteuren die meerdere talen beheersen (Chinees, arabisch, Turks, Farsi bijvoorbeeld) worden gebeld, onze correspondenten, tolken, ambassades, of zelfs de personen in kwestie. Maar ook YouTube-video’s met een journaal uit een bepaald land en sites van organisaties kunnen helpen met het maken van keuzes en het verantwoorden daarvan. Of u, internetters, luisteraars en kijkers doen suggesties per mail en wij proberen daar altijd inhoudelijk op te reageren; te verantwoorden waarom we iets op een bepaalde wijze uitspreken of juist niet. Want u begrijpt, het kan soms arbitrair zijn.

Database
Uiteindelijk leggen we die afspraken vast in een interne database. Als je daar Eyafjallajökull intikt zie je ongeveer dit advies:
Naam: Eyafjallajökull
Fonetisch: EE-ja FJAD-la JEU-kûdûl, waarbij de klemtonen liggen op de lettergrepen die in kapitalen zijn geschreven.
Toelichting: Vulkaan op IJsland.
Een dubbele ll is dl in het IJslands.
En de u in de laatste lettergreep is echt geen UU, maar een stomme e en op het eind hoor je dl uit te spreken.

Eilandbergengletsjervulkaan
Trouwens, ik heb het ook wel eens omzeild met het woord Eilandbergengletsjervulkaan… Want een mislukte poging om een IJslandse naam uit te spreken kan erg vermakelijk zijn in de huiskamer en dus afleiden van het nieuws dat we willen brengen.

Niet te gek
Algemeen uitgangspunt is: blijf zoveel mogelijk bij de uitspraak in zo’n land. “Maar het moet niet te gek worden” vindt ‘taalcommissaris’ Jeroen Tjepkema:

Deze video maakte ik samen met Journaal24. Volg daar het laatste nieuws en belangrijke live gebeurtenissen – 24 uur per dag. Ook een vraag over hoe het er achter de schermen aan toe gaat? Mail naar Marilou Kersemaekers van NOS Net. Ik selecteer samen met haar, want ik kan ze natuurlijk niet allemaal alleen beantwoorden…

Ga ook naar mijn eerdere blogs in deze serie:

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (2) (21-11-11)

NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder… (13-11-11)

Blurren of niet blurren? (04-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (1) (26-10-11)

De Producer: regelen en op de kosten letten (19-10-11)

De opening van het Journaal: hoe kies je die? (13-10-11)

De Regisseur: vormgeven en uitzenden (05-10-11)

NOS Net: word nu nieuwspartner! (27-09-11)

De Ideeënfabriek: jongeren brainstormen bij de NOS (20-09-11)

Economisch nieuws: uitleggen en thuisbrengen (13-09-11)

Laatste Nieuws: afwegen en updaten (06-09-11)

Extra NOS Journaals: vooral improviseren geblazen (31-08-11)

Follow @Jeroen_Overbeek

Zoals ik al eerder in de eerste update over de Nieuwsacademie kon melden hebben de journalistieke zwaargewichten in de selectiecommissie speciaal gelet op jongeren met vernieuwende ideeën, creatieve invalshoeken en verfrissende blikken.

Branson
De eerste les die de Nieuwsacademici over enkele weken krijgen is interviewtechniek, met echte gasten die geregeld optreden aan de Nieuwsuurtafel in de studio. Twan Huys gaf alvast het goede voorbeeld in zijn fameuze NTR College Tour. Alle kandidaten waren uitgenodigd om de opname bij te wonen met Richard Branson, de Britse zwarte-schaap-ondernemer die het juist door vernieuwende ideeën, creatieve invalshoeken en verfrissende blikken tot multi-miljardair en Sir schopte.

Tweewegverkeer
In december krijgt het twaalftal eerst een Tour over de redactievloeren en in de studio’s.
En daarna begint het College on the job – interviewen, researchen, filmen, monteren en teksten schrijven. En het is nadrukkelijk tweewegverkeer, want onbevangenheid en een beetje reuring in een redactievergadering is altijd welkom!

Onbevangen
De vraag “Waar haal je je nieuws vandaan?” aan de Nieuwsuuracademici in spé leverde in ieder geval eerlijke en onbevangen antwoorden op… Nieuwsuur-redacteur Silvia Pilger legt het zometeen uit. Soortgelijke antwoorden krijg ik ook altijd als ik les geef op middelbare scholen en journalistieke opleidingen. Sleutelwoord: sharing. Share dus deze blog! Trouwens, als je mijn Facebookvriend wordt, dan zie je iedere week automatisch mijn nieuwe blogposts…

Deze video maakte ik samen met Journaal24. Volg daar het laatste nieuws en belangrijke live gebeurtenissen – 24 uur per dag. Ook een vraag over hoe het er achter de schermen aan toe gaat? Mail naar Marilou Kersemaekers van NOS Net. Ik selecteer samen met haar, want ik kan ze natuurlijk niet allemaal alleen beantwoorden…

Ga ook naar mijn eerdere blogs in deze serie:

NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder… (13-11-11)

Blurren of niet blurren? (04-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (1) (26-10-11)

De Producer: regelen en op de kosten letten (19-10-11)

De opening van het Journaal: hoe kies je die? (13-10-11)

De Regisseur: vormgeven en uitzenden (05-10-11)

NOS Net: word nu nieuwspartner! (27-09-11)

De Ideeënfabriek: jongeren brainstormen bij de NOS (20-09-11)

Economisch nieuws: uitleggen en thuisbrengen (13-09-11)

Laatste Nieuws: afwegen en updaten (06-09-11)

Extra NOS Journaals: vooral improviseren geblazen (31-08-11)

Follow @Jeroen_Overbeek