Als we zondag het land binnenkomen sta ik toch even met mijn ogen te knipperen. Vanwege alle verhalen over de steenrijke sultan van Brunei, met zijn naar verluid 7000 extreem dure auto’s in zijn gigantische garage, verwacht ik bijna op het vliegveld al pracht en praal. Niets is minder waar, het is een wat vervallen gebouw met veel beton en het zal niet het enige blijken te zijn in het oliestaatje. Vrijwel geen mooie gebouwen, het contrast met de prachtige tropische natuur is groot.

Paleis

Het paleis van de sultan is niet vervallen, maar wel een voor onze begrippen merkwaardig paleis. Alsof het NOS-gebouw op het Mediapark in de tropen terecht is gekomen. En voor wie dat gebouw niet kent: da’s niet echt een hoogstandje op architectonisch gebied. Een eentonige, zandkleurige blokkendoos uit de jaren ’60.

Overigens biedt het paleis ‘s avonds een heel andere aanblik: kunstpalmen die knipperend licht geven en overal in de tuin snoeren met gekleurde lampen die je bij ons rond kersttijd in sommige wijken ziet. Binnen weet je al helemaal niet wat je meemaakt: leeg, beton, flikkerende lampjes. En in de gigantische zaal waar het staatsbanket is stoelen met bladgoud en zelfs in het tapijt flinters goud. Ik durf niet te bukken om een losliggend stukje goud mee te nemen.

Waterdorp

Wel mooi om te zien en daarom ook vaste prik bij alle buitenlandse bezoeken: Kampong Ayer, het Waterdorp. Ruim 30.000 mensen wonen er in huizen die op palen in de rivier de Brunei staan. In de ‘huiskamer’ van het dorpshoofd hangen de foto’s van de vele, vele hoogwaardigheidsbekleders die de koningin voorgingen, onder wie Helmut Kohl en Nelson Mandela. Als we het dorpshoofd interviewen geeft hij op vrijwel iedere vraag het antwoord dat de sultan voor hen zorgt, dat de sultan zo goed voor hen is, dat de inwoners van Kampong Ayer de sultan zo dankbaar zijn.

Het is tekenend voor het land: de mensen krijgen regelmatig geld, ze hoeven geen belasting te betalen en ze krijgen gratis onderwijs en gezondheidszorg. Maar dan hebben we het wel over de oorspronkelijke bewoners, want het land heeft ook veel inwoners die uit andere delen van Azië komen en zij zijn beduidend minder goed af. De afgetakelde betonnen flats waar grauwe was uit de ramen hangt worden door hen bewoond. Zij doen veelal het werk, waar de ‘echte’ inwoners van Brunei inmiddels hun neus voor ophalen.

Sultan

En dan is er natuurlijk altijd de vraag hoe vrij mensen zijn, want de sultan houdt de touwtjes stevig in handen door de belangrijkste kabinetsposten ook gewoon zelf te bemannen. Het is lastig om daar achter te komen, echte antwoorden krijg je niet. Een leraar die ik vraag of de sultan niet veel te veel macht heeft, moet lachen: “Ik weet wel hoe jullie westerlingen daarover denken, ik heb zelfs een jaar in Den Haag gewoond, dus ik ken jullie een beetje. Maar weet je, de sultan regelt het zo goed, dat we geen behoefte hebben aan democratie.” Op de vraag of je dan wel kritiek mag hebben, geeft hij niet echt antwoord. “Die kritiek is er niet”, zegt hij laconiek.

Maar alle ondernemers waren louter positief, beter gezegd jubelend. Lofzangen kregen we te horen: hoe goed ze zich hadden voorbereid, dat ondernemers nu ineens wel toegang kregen tot de top van een bedrijf of ministerie, hoe ze in de gesprekken precies op tijd het stokje aan de ondernemer overgaven.

Willem-Alexander en Máxima voelden zich blijkbaar als vissen in het water. En, zoals de prins tijdens het afsluitende persgesprek zei, het meenemen van de sector Onderwijs was een gouden greep, wat hem betreft voor herhaling vatbaar. Nederland zet zich zo op de kaart als kenniseconomie.

Wat ook opviel was het stempel dat Willem-Alexander zelf op de handelsmissie drukte. Door de charme van Máxima gaat de aandacht vaak naar haar uit, maar in Brazilië stond de prins er. En stevig. Een journalist grapte dat hij daarmee in de voetsporen van Willem I stapt, de koning-koopman.

In Sao Paolo zei Willem-Alexander tijdens een bijeenkomst ronduit waar het om gaat: dit is niet zomaar een koninklijk bezoek, we zijn hier om geld te verdienen. ‘s Avonds hield hij voor een publiek van Braziliaanse en Nederlandse ondernemers een bevlogen speech over de kracht van Nederland. Waarbij hij meteen de Antillen presenteerde, “want we zijn ook een Latino koninkrijk”.

Dat bij het dansen op Arubaanse muziek de aandacht vervolgens weer naar Máxima uitging is logisch, maar daar zal Willem-Alexander weinig moeite mee hebben.

Tegelijkertijd kun je bewondering hebben voor de doelgerichtheid van de stier en de moed van de man die klaar staat om op het laatste moment een zakje voor de koe te houden. Want dat sperma is handel. De kwaliteit van de Braziliaanse runderen verbeteren is het doel.

CEO Van Noort van het bedrijf heeft ons vlak voor de komst van het gezelschap verteld dat Braziliaanse stieren anders zijn dan Europese. Die Europese stieren duiken overal op, maar Braziliaanse stieren “doen het alleen op een echte koe”. “Echte macho’s”, zegt Van Noort met pretlichtjes in zijn ogen.

Het bezoek aan het bedrijf dat met succes aan de weg timmert in Brazilië is een succes, zeker voor ons tv-makers. Want hoe belangrijk bijeenkomsten in zaaltjes ook kunnen zijn, daar gaat Nederland echt niet naar kijken. Dan is het leuker om Máxima te zien die door een microscoop tuurt om vervolgens op te merken dat het er “lively” uitziet. Of prins en prinses die een stier decoreren omdat hij het zo goed doet.

Tegelijkertijd kun je hiermee het verhaal vertellen dat Nederland sterk is op het gebied van ‘agrarische business’. En dat is mooi, want zo makkelijk is die Braziliaanse markt nog niet. Nederlanders zijn niet de enigen die zien dat er wat te halen is, de concurrentie is hevig. Maar met die kruising tussen Braziliaanse en Europese runderen zit het wel snor. Daar komen sterke kinderen van!

• Willem-Alexander en Máxima in Brazilië, vrijdag 19.25 uur, Nederland 1

De meegereisde pers weet dan al wat voor soort dag het wordt: wachten op de aankomst, het koninklijk paar zien uitstappen, een paar van ons mogen even bij het begin van de ontvangst zijn en dan weer de bus in. Op naar het volgende gebouw waar de riedel zich herhaalt. We maken ons, kortom, op voor een niet al te enerverende dag.

Dan komt vanuit Nederland het bericht dat de Rijksvoorlichtingsdienst een communiqué heeft uitgegeven: prins Friso heeft blijk gegeven van zeer gering bewustzijn, ‘minimal consiousness’. Iedereen wordt door zijn redactie gebeld, er hangt ineens een zindering in de lucht. Nieuws!

Wat betekent het? Wat kunnen we ermee? De items en artikelen die al in de steigers stonden, gooien we die overboord? Wat zeggen neurologen? En vooral, gaat Willem-Alexander hier iets over zeggen? Hij deed dat tenslotte al twee keer eerder.

Al snel komt van de RVD het bericht dat dat niet zal gebeuren. De plaatsvervangend directeur zal ons kort te woord staan, maar niet de prins. En zo gebeurt het ook: de RVD’er herhaalt slechts wat in het communiqué staat en verder helemaal niets.

Ongeloof maakt zich van mij meester. Is dat nou handig? Zo’n bericht uitdoen op de eerste dag van het bezoek aan Brazilië en dan helemaal niks? Vijf dagen lang zullen Nederlandse journalisten prins en prinses volgen, met aan het eind een persgesprek met de twee. Een korte reactie van Willem-Alexander zou ervoor zorgen dat het na vandaag weer over Brazilië, Nederland en het bedrijfsleven gaat. Nu niks zeggen maakt dat het de hele week gaat spelen.

Dit jaar bleek hoeveel Nederlanders meeleven met de koninklijke familie. Willem-Alexander sprak al twee keer over de situatie van zijn broer en ook daar reageerden veel mensen op.

We verwachten echt niet dat Willem-Alexander tot in detail ingaat op de toestand van zijn broer, maar een kort statement, dat moet toch kunnen?

Cannes
De makke was dat precies op de INPUT-dag er ook een enorm festival aan de gang was in Cannes, Frankrijk. “En Denen, Scandinaviers in het algemeen, hebben de gewoonte om massaal naar dat soort conferenties te gaan. Die zitten daar echt met twintig mensen per omroep.”

Nieuwe dingen
Van den Broek geeft aan wat hij met INPUT wil. “Medewerkers van de Publieke Omroep inspireren – journalisten, documentairemakers, programmamakers en mensen die werken aan dramaprodukties. Om hen nieuwe dingen te laten zien waardoor ze hun werk kunnen verbeteren en andere dingen kunnen leren.”

Vragen
“Het INPUT festival is eigenlijk een gewoon festival zoals je een filmfestival kent. In verschillende zalen vertonen we nieuwe documentaires en vervolgens hebben we daar gasten bij. Makers die aan het eind van de film of clip vragen beantwoorden.”

Modereren
Ik had zelf het genoegen om voor de derde maal de workshops in de BenG-zaal te mogen modereren. En dat gaat verder dan alleen een beetje de tijd in de gaten houden. Van negen uur tot en met half zeven waren er vijf workshops geprogrammeerd en drie surprise-films van jong afgestudeerd talent.

Volle bak
Een volle bak bij NRC-columnist en filmer Floris Jan van Luyn, idem bij media-begrip Ireen van Ditshuyzen en geïnteresseerde deelnemers bij Corinne van Egeraat, die mooi de verbinding zoekt tussen social media en het genre documentaire.

On Topic
Ik spreek graag vantevoren de zaken telefonisch door met de sprekers – en steevast vinden ze het prettig als ik af en toe sturende vragen stel en de zaal on topic houd. Scherp blijven dus urenlang, zeker bij de sessies in het engels met een Waalse Belg en een Brit.

Cel
Sean McAllister (The Reluctant Revolutionary) vertelde over zijn outsider-insider-aanpak in onder meer Jemen, Israel, Irak, en ook wat hij hoorde van medegevangenen toen hij vorig jaar een tijd gevangen zat in een Syrische cel…

Fly
Yves Hinant (Les Arbitres, Le flic, la juge et l’assassin) weidde enthousiast uit over de criteria voor de ideale fly on the wall docu. Het geheim zit ‘m onder meer in een cameraman die doet of het hem niks kan schelen…

Timing
Hinant was op Van den Broek’s verzoek eerder vanuit Bruxelles naar Beeld en Geluid in Hilversum gereden, want workshopleider Sean McAllister had zijn vliegtuig gemist en was nog onderweg. Gerard draaide workshops om, en ik kon de zaal geruststellen: ja, u kunt zeker naar de vertoning van McAllisters’ The Reluctant Revolutionary in één van de andere zalen straks. En inderdaad, met wat timing kwamen we precies uit.

Professionele feedback
“Maar over het algemeen is het regelen van gasten vrij makkelijk. Regisseurs en producers van films vinden het vaak ontzettend leuk om iets over hun eigen film te vertellen, om er aandacht voor te krijgen. Omdat INPUT een festival is voor makers – dus het zijn makers onder elkaar. Zij krijgen op hun film niet de reacties van jan en alleman, ze krijgen reacties van mensen die net als zij in het vak zitten. Dus heel professionele feedback. Dat vinden ze spannend.”

Ideeen
Hoe hij aan de ideeen komt? “Ik krijg ideeën uit de hele wereld. We zijn inmiddels met de achtste editie van INPUT bezig, dus filmmakers weten ons ook te vinden, en distributiehuizen. Ik kijk bij festivals, en ik heb een heel team om me heen van mensen uit verschillende sectoren die ook tips doorgeven.”

Gelukt
Uiteindelijk heeft Van den Broek weken gebeld om een Deense maker naar Nederland te halen. “Ik heb inmiddels ongelofelijk veel Denen in mijn vriendenkring zitten en in mijn adressenboekje staan. Maar het is gelukt, echt op de laatste dag, en we hadden een aantal Deense producers met een prima verhaal.”

Follow @Jeroen_Overbeek

Ga nu ook naar mijn eerdere blogs in deze serie:

NOS Liveblogs: u snel informeren in een handige vorm (02-06-12)

NOS Paintbox: het beeld grafisch versterken (15-05-12)

4 mei 2012: Herdenkingsavond bij de NOS (01-05-12)

NOS Weer: hoe maak je een verwachting? (15-04-12)

NOS 24 Uur: Altijd en overal sneller op internet (14-02-12)

Correspondent Lucas Waagmeester: Met een frisse blik verhalen vertellen (30-01-12)

Interactief inzicht in uw pensioen (20-01-12)

Buitenlandse quotes: soms parafraseren en puzzelen (10-01-12)

NOS Journaal24: nóg meer live nieuws in 2012 (29-12-11)

Wat doet NOS Nieuws met social media? (21-12-11)

Hoe spreek je moeilijke namen uit in het NOS Journaal? (29-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (2) (21-11-11)

NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder… (13-11-11)

Blurren of niet blurren? (04-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (1) (26-10-11)

De Producer: regelen en op de kosten letten (19-10-11)

De opening van het Journaal: hoe kies je die? (13-10-11)

De Regisseur: vormgeven en uitzenden (05-10-11)

NOS Net: word nu nieuwspartner! (27-09-11)

De Ideeënfabriek: jongeren brainstormen bij de NOS (20-09-11)

Economisch nieuws: uitleggen en thuisbrengen (13-09-11)

Laatste Nieuws: afwegen en updaten (06-09-11)

Extra NOS Journaals: vooral improviseren geblazen (31-08-11)

Follow @Jeroen_Overbeek

Redacteur Marijn Dorrestijn is een ervaren liveblogger bij de NOS. “In het algemeen delen we alle informatie die we hebben meteen op nos.nl. We wachten dus niet tot het op tv of radio is uitgezonden. En zeker als er een groot lopend nieuwsverhaal speelt.”

Snel
De NOS wil dan snel iedereen adequaat informeren. “Vaak zie je aan de eerste berichten al: dit is heel groot, dit is geheid de komende dag of dagen in het nieuws. Dan besluiten we eigenlijk direct om een liveblog te starten.”

Er zijn veel voorbeelden te geven. Denk aan de Elfstedenkoorts, het ski-ongeluk van prins Friso, de Catshuisonderhandelingen, de val van het kabinet. En ook wat verder terug in de tijd sloegen NOS-redacteuren snel aan het bloggen.

“De tsunami en de nucleaire gevolgen in Japan bijvoorbeeld,” herinnert Dorrestijn zich. “Wij voelden toen onmiddellijk: dit is echt heel groot, dit gaat echt lang alles domineren. In dat geval hadden we meen ik zelfs binnen tien minuten een liveblog op nos.nl en zijn we dagenlang doorgegaan met updates.”

Relevant
Het hoeft niet altijd om calamiteiten te gaan, maar wel om nieuws dat zich over een groot deel van een dag uitstrekt of grote gevolgen heeft voor u en mij. Denk aan belangrijke kamerdebatten die vaak tot ‘s avonds laat of tot diep in de nacht doorgaan. Dan is zo’n liveblog als geheel relevant. De nieuwswaarde van sommige onderdelen an sich hoeven dan niet altijd heel hoog te zijn, maar ze kunnen u wel een indicatie geven welke kant het op kan gaan.

Hoe
“Technisch gesproken is het alsof we een artikel maken met het systeem dat we hebben,” zegt Dorrestijn. “Er is niet echt veel extra voor nodig. Eén redacteur wordt helemaal vrijgemaakt, zodat hij of zij alle aandacht volledig kan richten op een NOS Liveblog.”

Bronnen
Dat is echt vereist, zie ik zelf ook als ik wel eens langsloop om me te laten bijpraten over laatste nieuwsdetails. Want het is een arbeidsintensief proces, en als ik Marijn zie livebloggen zit hij voor allerlei schermen waarop hij meerdere bronnen heeft openstaan.

Het hangt natuurlijk van het soort nieuws af, maar denk aan social media, lokale media, sites van bedrijven en overheden, en hij heeft contact met hoofdrolspelers in het nieuws en korte lijnen met experts bij de NOS deelredacties op de nieuwsvloer.

Delen
“En we sturen ook aan alle NOS’ers een mail met: jongens, we hebben nu een liveblog online dus mail alles wat je weet aan ons door. Een verzoek om alle informatie die op dat moment over een nieuwsverhaal in de organisatie is met ons te delen zodat we echt heel veel op dat liveblog kwijt kunnen, en het is erg effectief,” vindt Dorrestijn.

Het zijn dus niet alleen berichten van de persbureau’s. “Als een burgemeester iets gezegd heeft dan zetten wij die quote snel in het liveblog. En,” vult hij aan, “het kunnen ook korte statements zijn van onze eigen verslaggevers, twitterberichten of facebookposts. Of als er iets speelt in een ziekenhuis dan volgen we ook lokale media want die hebben vaak kortere lijnen en zijn beter bekend ter plekke. En als onze eigen mensen aangekomen zijn, dan voeden we de blog met hun interviews, sfeer impressies en plaatjes.”

Overzicht
Ik zie ook geregeld mooie animaties voorbij komen als ik door een liveblog scroll. Of een handige video waarin alles tot dat moment bondig wordt samengevat. Dorrestijn beaamt dat: “Een overzichtsvideo of audiobijdrage van een minuut of twee die voor het televisie- of radiojournaal is gemaakt is inderdaad heel handig op bepaalde tijdstippen in een liveblog. Je kunt die gemakkelijk even aanklikken om te kijken hoe het er voor staat.”

Reacties
Eén van de interessantste kenmerken van een liveblog is de enorme hoeveelheid reacties. “Tig betrokken mensen reageren, er komen politieke, maatschappelijke reacties. Dat zijn allemaal ingredienten die je via sociale media kunt monitoren en eventueel kunt selecteren.”

Checken
We checken alle beweringen en feiten. Dat moet altijd. “En dat is in een liveblog niet anders”, onderstreept Dorrestijn. Soms melden we een al feit dat we zelf nog moeten dubbelchecken, maar waarvan we vinden dat de urgentie hoog is. Maar dan schijven we dat feit keurig en volledig toe aan de bron: een krant, een buitenlands persbureau, een organisatie die we kennen, of een overheidsfunctionaris.

“En we zetten er wel bij: we hebben het nog niet bevestigd gekregen, we zoeken het nu voor u uit, maar die-en-die heeft dat-en-dat zojuist gezegd,” verduidelijkt Dorrestijn. Want we willen u meenemen in onze afweging, open zijn over waar we wat vandaan hebben, waarom het belangrijk is dat u het nu moet weten, en hoe we op die feiten gaan doorrechercheren.

“Als iemand een mening – niet een feit – met de wereld deelt, dan heb je daar geen check voor nodig,” stelt Marijn. “Die kun je gewoon met bronvermelding op het liveblog zetten als we die mening illustratief genoeg vinden. Maar uiteraard passen we waar noodzakelijk wederhoor toe.”

Best gelezen
Waarom maken we NOS Liveblogs? We doen het omdat het werkt – het voorziet in een behoefte – en omdat het kan. “We merken dat een liveblog steevast meteen het best gelezen verhaal van de dag is op nos.nl.”

Er is nog een reden: het is niet te doen voor een lezer om bij groot nieuws steeds maar zelf te moeten uitzoeken waar een lap tekst precies is geüpdatet. Ik weet nog dat we bij de radio ruim twintig jaar geleden van die ratelende telexen hadden staan. En bij updates zat er vaak niets anders op dan de afgescheurde vellen over elkaar te leggen en tegen het lamplicht te houden om te kijken waar de updates nou precies stonden…

Marijn vult lachend aan: “Bij echt groot nieuws zie je dat mensen vaak terugkomen, om even te zien of er nog iets is veranderd of gebeurd is in de tussentijd. Zo’n liveblog is de perfecte vorm om iemand te bedienen. Want je kunt even terugscrollen naar het tijdstip waar je was gebleven en weer lezen tot de laatste update.”

Drempel
“Uitgangspunt is dat op een liveblog eigenlijk alles kan en mag.” Hoewel Marijn er onmiddellijk een ‘maar’ aan toevoegt: “We zijn nog steeds wel heel selectief. Het is dus zeker niet zo dat alles zonder na te denken er opgeplempt wordt. Integendeel, je moet nog steeds goed nadenken en voortdurend afwegen of het nog iets toevoegt aan wat we al hebben.”

Onze journalistieke, ordenende taak naar behoren uitvoeren dus.

Follow @Jeroen_Overbeek

Ga nu ook naar mijn eerdere blogs in deze serie:

NOS Paintbox: het beeld grafisch versterken (15-05-12)

4 mei 2012: Herdenkingsavond bij de NOS (01-05-12)

NOS Weer: hoe maak je een verwachting? (15-04-12)

NOS 24 Uur: Altijd en overal sneller op internet (14-02-12)

Correspondent Lucas Waagmeester: Met een frisse blik verhalen vertellen (30-01-12)

Interactief inzicht in uw pensioen (20-01-12)

Buitenlandse quotes: soms parafraseren en puzzelen (10-01-12)

NOS Journaal24: nóg meer live nieuws in 2012 (29-12-11)

Wat doet NOS Nieuws met social media? (21-12-11)

Hoe spreek je moeilijke namen uit in het NOS Journaal? (29-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (2) (21-11-11)

NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder… (13-11-11)

Blurren of niet blurren? (04-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (1) (26-10-11)

De Producer: regelen en op de kosten letten (19-10-11)

De opening van het Journaal: hoe kies je die? (13-10-11)

De Regisseur: vormgeven en uitzenden (05-10-11)

NOS Net: word nu nieuwspartner! (27-09-11)

De Ideeënfabriek: jongeren brainstormen bij de NOS (20-09-11)

Economisch nieuws: uitleggen en thuisbrengen (13-09-11)

Laatste Nieuws: afwegen en updaten (06-09-11)

Extra NOS Journaals: vooral improviseren geblazen (31-08-11)

Follow @Jeroen_Overbeek

Creatief
Het NOS Jeugdjournaal heeft vind ik één van de creatiefste redacties op de Nieuwsvloer. Ik kijk regelmatig met plezier naar montagevondsten, grappige teksten of een glasheldere uitleg van ingewikkeld droog euronieuws. In het voorbeeld dat Helen Kret aanhaalt, blijkt dat de redacteur heeft bedacht om een deskundige over plastic soep te interviewen in Artis naast een groot aquarium. “Daarna worden er de elementen waar die deskundige het over heeft er grafisch aan toegevoegd.” En inderdaad, één van de grafici van de Paintbox is al een eind met zijn ontwerp. Ik zie petflessen, patatbakjes, plastic zakken noem maar op, dobberend in een azuurblauwe zee. “Dit vind ik een heel goed idee”, glimlacht Helen naar de grafisch ontwerper.

Plaatjes
Bij de Paintbox worden ook kaarten, googlemaps animaties en grafieken met bewegende lijnen gemaakt, en natuurlijk het weerbericht – de bekende kaarten met zonnetjes en cijfers op basis van de gegevens die de weerpresentatoren aandragen. En de, wat wij noemen, ‘plaatjes’ achter de nieuwspresentatoren als die een nieuwsverhaal introduceren. De Paintbox werkt niet alleen voor de televisie-uitzendingen van het NOS Journaal of Jeugdjournaal, ook voor Studio Sport en Nieuwsuur en NOS Evenementen wordt op maat geleverd, passend bij het format en de NOS huisstijl. De hele dag door.

Overleg
In het algemeen geldt dat er veel inhoudelijk en journalistiek wordt overlegd tussen de regisseur en redacteuren die een ‘plaatje’ of kaart willen. Ik weet uit eigen ervaring dat wij als journalist allemaal mooi in ons hoofd hebben wat we willen, en dan is het alleen maar goed als een regisseur ons visueel in de goede richting stuurt. “Om het beeldverhaal duidelijker en soms ook grafisch mooier te maken.” zegt Helen. “Want grafische toevoegingen zorgen er ook voor dat je prettiger door een onderwerp wordt geleid.”

Ga ook naar mijn eerdere blogs in deze serie:

4 mei 2012: Herdenkingsavond bij de NOS (01-05-12)

NOS Weer: hoe maak je een verwachting? (15-04-12)

NOS 24 Uur: Altijd en overal sneller op internet (14-02-12)

Correspondent Lucas Waagmeester: Met een frisse blik verhalen vertellen (30-01-12)

Interactief inzicht in uw pensioen (20-01-12)

Buitenlandse quotes: soms parafraseren en puzzelen (10-01-12)

NOS Journaal24: nóg meer live nieuws in 2012 (29-12-11)

Wat doet NOS Nieuws met social media? (21-12-11)

Hoe spreek je moeilijke namen uit in het NOS Journaal? (29-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (2) (21-11-11)

NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder… (13-11-11)

Blurren of niet blurren? (04-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (1) (26-10-11)

De Producer: regelen en op de kosten letten (19-10-11)

De opening van het Journaal: hoe kies je die? (13-10-11)

De Regisseur: vormgeven en uitzenden (05-10-11)

NOS Net: word nu nieuwspartner! (27-09-11)

De Ideeënfabriek: jongeren brainstormen bij de NOS (20-09-11)

Economisch nieuws: uitleggen en thuisbrengen (13-09-11)

Laatste Nieuws: afwegen en updaten (06-09-11)

Extra NOS Journaals: vooral improviseren geblazen (31-08-11)

Follow @Jeroen_Overbeek

Nieuwe Kerk en Dam
De NOS zendt de herdenkingsbijeenkomst in de Nieuwe Kerk en de kransleggingen op de Dam zoals ieder jaar live uit. We beginnen vrijdag om 18.45 uur op Nederland 2, nos.nl en het themakanaal Journaal24. Nederland 1 en 3 koppelen rond 10 voor acht aan, evenals BVN tv. Als de Koningin het defilié heeft geopend langs het Nationaal Monument, haken zij weer af. De NOS vervolgt rond 10 voor half negen op Nederland 2.

De Vergeten Holocaust
Dat doen we onder andere met de documentaire De Vergeten Holocaust (20.25 uur, Nederland 2). Die film gaat over het lot van de Sinti en de Roma tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zoni Weisz en Roger Moreno Rathgeb vertellen hun persoonlijke verhaal – ze willen de stilte over het leed van de Sinti en de Roma doorbreken.

Het onbekende concentratiekamp Warschau
In het achtuurjournaal een reportage over het vrijwel onbekende concentratiekamp Warschau. Tot nu toe slechts een voetnoot in de geschiedenis van de Holocaust. Het werd in 1943, na de vernietiging van het Joodse getto, ingericht door 300 (vooral politieke) gevangenen uit kamp Buchenwald. Onder hen waren 15 Nederlanders, van wie de identiteit nu pas is achterhaald. Uit onderzoek blijkt dat daar tijdens de Tweede Wereldoorlog honderden Nederlanders te werk zijn gesteld. Verslaggever Pauline Broekema stuitte bij toeval op dit verhaal en onderzocht de zaak verder met redacteur Helma Coolman. Ze kregen hulp van deskundigen uit binnen- en buitenland, die hun van documenten en namen voorzagen. Pauline en Helma verzamelden foto’s en spraken nabestaanden. In Frankrijk wisten ze één van de zeer weinige overlevenden van het kamp op te sporen, Maxi Librati.

Requiem voor Auschwitz
Later op de avond om 23.00 uur zendt de NOS het Requiem voor Auschwitz uit van componist Roger Moreno Rathgeb. Hij componeerde het ter herdenking van alle slachtoffers van de nazi’s. Komende donderdag 3 mei is de premiére in De Nieuwe Kerk in Amsterdam. Een dag later is de registratie dus te zien op Nederland 2. Een 60 minuten durend ‘monument’ in muziek, film, beeld en woord, uitgevoerd door het enige professionele Sinti en Roma-orkest ter wereld, de Philharmonischer Verein der Sinti und Roma uit Frankfurt, het Studentenkoor Amsterdam en solisten. Het werk wordt in het najaar uitgevoerd in Krakau, Boekarest, Frankfurt, Praag en Boedapest.

De avond in het kort:

NOS Nationale Herdenking 2012
18.45 – 20.25 uur (Nederland 2, nos.nl, en themakanaal Journaal24)
19.50 – ca.20.20 uur) (Nederland 1, Nederland 3 en BVN
(de publieke zender voor Nederlandstaligen in het buitenland).

Reportage Concentratiekamp Warschau
NOS Journaal, 20.00 uur, Nederland 1
Op NOS.nl staat vanaf 4 mei een uitgebreid dossier met interviews, foto’s en historisch materiaal over dit onderwerp.

De Vergeten Holocaust
20.25 -20.55 uur (Nederland 2)

Het Requiem voor Auschwitz
23.00 – 00.00 uur (Nederland 2)

Uiteraard zal ik sommige feiten melden in de live uitzending aanstaande vrijdag. Niet alles. Want de beelden van de ceremonie zijn leidend voor mijn commentaar, als ik sta voor het Paleis, bij het Monument en in de reportagewagen zit.

Ga ook naar mijn eerdere blogs in deze serie:

NOS Weer: hoe maak je een verwachting? (15-04-12)

NOS On Tour: brengen en halen (1-03-12)

NOS 24 Uur: Altijd en overal sneller op internet (14-02-12)

Correspondent Lucas Waagmeester: Met een frisse blik verhalen vertellen (30-01-12)

Interactief inzicht in uw pensioen (20-01-12)

Buitenlandse quotes: soms parafraseren en puzzelen (10-01-12)

NOS Journaal24: nóg meer live nieuws in 2012 (29-12-11)

Wat doet NOS Nieuws met social media? (21-12-11)

Hoe spreek je moeilijke namen uit in het NOS Journaal? (29-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (2) (21-11-11)

NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder… (13-11-11)

Blurren of niet blurren? (04-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (1) (26-10-11)

De Producer: regelen en op de kosten letten (19-10-11)

De opening van het Journaal: hoe kies je die? (13-10-11)

De Regisseur: vormgeven en uitzenden (05-10-11)

NOS Net: word nu nieuwspartner! (27-09-11)

De Ideeënfabriek: jongeren brainstormen bij de NOS (20-09-11)

Economisch nieuws: uitleggen en thuisbrengen (13-09-11)

Laatste Nieuws: afwegen en updaten (06-09-11)

Extra NOS Journaals: vooral improviseren geblazen (31-08-11)

Follow @Jeroen_Overbeek

Modelverwachting
“Als ik me helemaal heb ingewerkt in die actuele situatie dan ga ik naar de modelverwachtingen. Dan kijk ik vooruit naar wat er de komende 24 uur en nog verder gaat gebeuren. We gebruiken daarvoor meerdere modellen. Eén ervan is het GFS-model, een heel groot Amerikaans model met een redelijk hoge resolutie op het scherm. Maar ik vergelijk het ook altijd met de actuele situatie.” Stel dat er op dat moment net een regenband over het zuiden van Nederland ligt, dan checkt Willemijn zeker de regenradar om te kijken of het inderdaad klopt met de aangeleverde modellen. Of die de actuele weersituatie betrouwbaar weergeven.

Met de hand
“Ik maak voor mezelf een overzicht. Dat vind ik heel prettig werken. Ik print de kaart van Nederland uit en daar zet ik met de hand de temperatuur op voor de komende nacht, plus een weersymbool en de winsnelheid plus richting. Ik maak ook een kaart voor morgen overdag en een overzicht voor de dagen daarna. Uiteindelijk heb ik dan voor mezelf een kort maar krachtig overzicht van wat er de komende uren en dagen allemaal staat te gebeuren.”

Presentatiesysteem
Daarna zet Willemijn die data in het presentatiesysteem. Dat is een computerprogramma dat ze ook tijdens de televisieuitzendingen gebruikt, Weatherscape heet het. “Standaard staan er al data – temperaturen, wolken en zonnetjes – in dat model, aangeleverd door het GFS-model, maar ik ben het niet altijd eens met wat het model aangeeft.” Aan de hand van haar eigen analyse in klad past ze de symbolen en cijfers in het presentatiesysteem aan. “Ja, ik maak de kaarten die je ziet dus zelf”, beantwoordt ze een door veel kijkers gestelde vraag.

Weerpresentaties
Willemijn en haar collega’s maken iedere dag een serie weerpresentaties voor verschillende media. Een radiobericht van vijf minuten voor de Wereldomroep en drie keer drie minuten een tv-bericht voor BVN waarin ze het weer wereldwijd behandelt. Op Radio 1 in de middag drie keer een live weerpraatje, waarvan 1 keer een gesprek met de presentatoren van het NOS Radio 1 Journaal. En voor tv wordt live gepresenteerd in het zesuurjournaal en het achtuurjournaal en het weerbericht in het Late NOS Journaal wordt opgenomen. En de weerpresentatoren leveren ook kaartjes en een tekst aan voor het NOS Jeugdjournaal en het bericht voor op het eind van Nieuwsuur.

Eindpunt
“Die tekst voor Nieuwsuur is de laatste. Het eindpunt van mijn dienst.” Willemijn en haar collega’s komen altijd even langs als ik zelf presenteer. Dan matchen we de inhoud van de weertekst met de vorm, en hoe ik het graag wil zeggen, want het moet wel kloppen uiteraard. Vaak gaat het niet meer dan om een paar woorden.

Deze video werd gedraaid door twee talentvolle stagiaires:

Deze video maakte ik samen met Journaal24. Volg daar het laatste nieuws en belangrijke live gebeurtenissen – 24 uur per dag. Ook een vraag over hoe het er achter de schermen aan toe gaat? Mail naar Marilou Kersemaekers van NOS Net. Ik selecteer samen met haar, want ik kan ze natuurlijk niet allemaal alleen beantwoorden…

Ga ook naar mijn eerdere blogs in deze serie:

NOS On Tour: brengen en halen (1-03-12)

NOS 24 Uur: Altijd en overal sneller op internet (14-02-12)

Correspondent Lucas Waagmeester: Met een frisse blik verhalen vertellen (30-01-12)

Interactief inzicht in uw pensioen (20-01-12)

Buitenlandse quotes: soms parafraseren en puzzelen (10-01-12)

NOS Journaal24: nóg meer live nieuws in 2012 (29-12-11)

Wat doet NOS Nieuws met social media? (21-12-11)

Hoe spreek je moeilijke namen uit in het NOS Journaal? (29-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (2) (21-11-11)

NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder… (13-11-11)

Blurren of niet blurren? (04-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (1) (26-10-11)

De Producer: regelen en op de kosten letten (19-10-11)

De opening van het Journaal: hoe kies je die? (13-10-11)

De Regisseur: vormgeven en uitzenden (05-10-11)

NOS Net: word nu nieuwspartner! (27-09-11)

De Ideeënfabriek: jongeren brainstormen bij de NOS (20-09-11)

Economisch nieuws: uitleggen en thuisbrengen (13-09-11)

Laatste Nieuws: afwegen en updaten (06-09-11)

Extra NOS Journaals: vooral improviseren geblazen (31-08-11)

Follow @Jeroen_Overbeek

Brengen
“We hebben twee belangrijke redenen daarvoor. We brengen iets op die scholen, maar we halen er ook iets.” Eichhorn verduidelijkt: “We hopen dat leerlingen aan het eind van zo’n dag anders naar het journaal kijken. Dat we ze wat nieuwswijzer hebben gemaakt. En dat worden ze doordat ze tegen dezelfde keuzes aanlopen waar wij tegen aanlopen, journalistieke dilemma’s voorgelegd krijgen. Maar we leren ze ook technische dingen als het bedienen van een camera.” Zodat ze zelf hun eigen onderwerp kunnen draaien.

Belevingswereld
Ik heb zelf al vijf jaar het genoegen om eens in de paar weken mee te mogen on tour. Met Willeke, andere collega’s en stagieres zijn we in alle uithoeken geweest. Het is erg leuk om met vijf of zes jonge collega’s-in-de-dop in één schooldag een basic nieuwsvideo in elkaar te zetten. Eerst een heuse redactievergadering, waarin ik de rollen verdeel en we samen een onderwerp bedenken. Wie wil eindredacteur zijn? Wie producer, cameraman/vrouw, verslaggever? Ze worden altijd bloedserieus als ze in hun rol kruipen. Ik stuur de eindredacteur het liefst zo bij dat hij of zij de club uiteindelijk een onderwerp laat kiezen dat dicht bij hen zelf ligt – aansluit bij hun belevingswereld. Bij voorkeur een issue dat zich op of rond de school afspeelt. Dat is niet alleen buitengewoon praktisch, maar het geeft ook een mooi inzicht in hoe zij tegen nieuwsgaring en verwerking aankijken, wat ze denken als ze nieuws dat hen raakt lezen, horen, zien en dus zelf maken.

Sharen
Tussendoor geef ik tips, leg enkele journalistieke wetmatigheden uit, en plaats ze in situaties waarin ze zelf keuzes moeten maken. Ik leer daar veel van. Hoe jongeren tegen het nieuws aankijken, hoe ze tegen ons aankijken, wat wij anders zouden moeten doen. Jongeren komen heel vaak met ongeveer dezelfde opmerkingen die andere mensen soms ook over de NOS maken als ik op straat loop of ergens uiteten ben. “Veel kort nieuws graag, maar af en toe wel echte verdieping waar je wat van opsteekt en over kan nadenken.” “Minder talking heads.” “We halen alle nieuws van internet, en sharen en liken nieuwsvideo’s.”

Succesvol
Meestal hebben we aan het eind van de middag het onderwerp af, gaat de video klassikaal in premiere en worden enthousiast en verhit de eerste ervaringen in de journalistiek uitgewisseld. Af en toe loopt een journalist van een krant mee en steevast zijn die positief over het succesvolle concept.

Halen
“We halen op scholen feedback op onze uitzendingen. Hoe vinden ze dat we het doen? Begrijpen ze wel alles wat we doen? Wat missen ze, aan onderwerpen bijvoorbeeld, in de vorm? En we leren daar wat er leeft onder jongeren. Maar het is ook de plek waar we bijvoorbeeld ontdekken dat ze veel minder op Hyves zitten, maar naar Facebook gaan. Dat ze veel jonger gaan twitteren. En dat is belangrijk,” vindt Eichhorn, “want bij de NOS krijgen we ook steeds meer nieuws via de social media en we verspreiden het nieuws ook via sociale media en dan is het goed om te weten hoe jongeren die gebruiken.”

Deze video werd gedraaid door twee talentvolle stagiaires:

Deze video maakte ik samen met Journaal24. Volg daar het laatste nieuws en belangrijke live gebeurtenissen – 24 uur per dag. Ook een vraag over hoe het er achter de schermen aan toe gaat? Mail naar Marilou Kersemaekers van NOS Net. Ik selecteer samen met haar, want ik kan ze natuurlijk niet allemaal alleen beantwoorden…

Ga ook naar mijn eerdere blogs in deze serie:

NOS 24 Uur: Altijd en overal sneller op internet (14-02-12)

Correspondent Lucas Waagmeester: Met een frisse blik verhalen vertellen (30-01-12)

Interactief inzicht in uw pensioen (20-01-12)

Buitenlandse quotes: soms parafraseren en puzzelen (10-01-12)

NOS Journaal24: nóg meer live nieuws in 2012 (29-12-11)

Wat doet NOS Nieuws met social media? (21-12-11)

Hoe spreek je moeilijke namen uit in het NOS Journaal? (29-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (2) (21-11-11)

NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder… (13-11-11)

Blurren of niet blurren? (04-11-11)

De Nieuwsacademie: even een tussenstand (1) (26-10-11)

De Producer: regelen en op de kosten letten (19-10-11)

De opening van het Journaal: hoe kies je die? (13-10-11)

De Regisseur: vormgeven en uitzenden (05-10-11)

NOS Net: word nu nieuwspartner! (27-09-11)

De Ideeënfabriek: jongeren brainstormen bij de NOS (20-09-11)

Economisch nieuws: uitleggen en thuisbrengen (13-09-11)

Laatste Nieuws: afwegen en updaten (06-09-11)

Extra NOS Journaals: vooral improviseren geblazen (31-08-11)

Follow @Jeroen_Overbeek