De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Weblog Presentatoren

  • Buitenlandse quotes: soms parafraseren en puzzelen

    Jeroen OverbeekEr zijn hier op de NOS-nieuwsvloer journalisten die niet alleen Engels, Duits en Frans kunnen vertalen, maar ook Spaans, Italiaans, Russisch, Arabisch, Chinees, Turks, Hongaars of bijvoorbeeld Noors. Dus gaat er vaak eerst een mailtje over de vloer: is er iemand die die-en-die taal spreekt? Want dan hoeven we geen tolk in te huren en dat scheelt geld. Maar geregeld stappen buitenlandredacteuren naar de afdeling productie om een tolk te regelen. “We hebben een lange lijst met tolken voor bijna elke gewenste taal. Het moet raar lopen als we er geen kunnen vinden.”, zegt Jan Talens, redacteur en coördinator bij de buitenlandredactie.

    Verhaal
    Bij grote klussen – een zitting van het Joegoslaviëtribunaal of een langdurend protest in het Midden-Oosten – laten we soms wel een zeer ervaren journalistiek denkende tolk naar de redactie komen. Da’s handig om goede inhoudelijke quotes – citaten – te spotten – opzoeken – en te checken in beeldmateriaal. Quotes die verder gaan dan voxpops – korte meningen op straat – of soundbites – eenregelige uitspraken. Want we willen graag uitspraken die het verhaal goed vertellen, die dimensie geven aan een onderwerp. En dat betekent zoeken en afwegen.

    Simultaan
    En ik heb het meegemaakt dat er tijdens een lange extra uitzending een tolk die er toch al was om vertalingen te maken voor de grote NOS Journaals naast me kwam zitten in de studio om simultaan een belangrijk live statement van een Arabische leider te vertalen.

    Parafraseren
    Ondertitels – dat wil zeggen twee zinnen – staan doorgaans maar een seconde of vijf in beeld.
    Je kunt een heleboel woorden uitspreken in vijf seconden. “Ze zeggen vaak meer dan wat jij kwijt kunt in tekst. En het moet nog wel te lezen zijn. Je kunt er wel heel veel inzetten, en heel snel de volgende titels doordrukken, maar dan schieten die letters voorbij en dan denk je: ik heb niet alles meegekregen… En dat willen we niet. Dus je moet het zo kort mogelijk opschrijven”, verduidelijkt Talens. Parafraseren waar nodig. Journalistiek vertalen dus, de portee eruit halen. Zinnen moeten lopen en vaak geldt: hoe minder, hoe beter; des te duidelijker en leesbaarder. En zitten we er naast, dan herstellen we dat natuurlijk in een eerstvolgende uitzending als dat kan.

    Gepuzzel
    In negen van de tien onderwerpen worden alle ondertitels er live ‘bijgedrukt’. Daardoor zijn we flexibel en kunnen tot het allerlaatste moment buitenlandse quotes meenemen in de NOS Journaals. Liever niet natuurlijk, want het vergt soms enig gepuzzel om de woorden in twee goed lopende zinnen te tikken.

    Meelezen
    Als dat onverhoopt niet lukt dan moet de presentator meelezen. Laatst nog gaf president Obama een verklaring over het schuldenplafond, vlak voor het Late NOS Journaal. De quote was gemonteerd en de vertaling half klaar. Maar het lukte een halve minuut voor aanvang niet om die nog door te geven aan de titelredacteur die ze live bijdrukt. Want die had meer te ‘titelen’ dan alleen de Amerikaanse president. Dus kreeg ik het commando ‘meelezen!’ in mijn oor, terwijl de leader al liep. Ik leidde het onderwerp kort in, en terwijl Obama sprak, las ik snel de onvoltooide vertaling op mijn computer in de presentatiedesk en luisterde tegelijkertijd naar wat de president te melden had. Luttele seconden later vatte ik in beeld kort samen wat hij had gezegd. Maar meestal zijn de vertalingen wel op tijd. Gecontroleerd door de eindredacteur en vervolgens klaargemaakt voor uitzending.

    Deze video maakte ik samen met Journaal24. Volg daar het laatste nieuws en belangrijke live gebeurtenissen – 24 uur per dag. Ook een vraag over hoe het er achter de schermen aan toe gaat? Mail naar Marilou Kersemaekers van NOS Net. Ik selecteer samen met haar, want ik kan ze natuurlijk niet allemaal alleen beantwoorden…

    Ga ook naar mijn eerdere blogs in deze serie:

    NOS Journaal24: nóg meer live nieuws in 2012 (29-12-11)

    Wat doet NOS Nieuws met social media? (21-12-11)

    Hoe spreek je moeilijke namen uit in het NOS Journaal? (29-11-11)

    De Nieuwsacademie: even een tussenstand (2) (21-11-11)

    NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder… (13-11-11)

    Blurren of niet blurren? (04-11-11)

    De Nieuwsacademie: even een tussenstand (1) (26-10-11)

    De Producer: regelen en op de kosten letten (19-10-11)

    De opening van het Journaal: hoe kies je die? (13-10-11)

    De Regisseur: vormgeven en uitzenden (05-10-11)

    NOS Net: word nu nieuwspartner! (27-09-11)

    De Ideeënfabriek: jongeren brainstormen bij de NOS (20-09-11)

    Economisch nieuws: uitleggen en thuisbrengen (13-09-11)

    Laatste Nieuws: afwegen en updaten (06-09-11)

    Extra NOS Journaals: vooral improviseren geblazen (31-08-11)

    3 reacties Lees verder →

  • Leven als een god in Dubai

    “Het is in Dubai zo heerlijk. Zoveel nationaliteiten, die met elkaar leven in dit land dat zo snel groeit.” Aan het woord is Cilly Dartell, presentator van Hart van Nederland, maar ook inwoner van Dubai.

    Reageren uitgeschakeld Lees verder →

  • Op weg naar het Nieuwjaarsconcert

    Inpakken. Wegwezen. Warme kleding inderdaad. Maar je bent niet zo maar weg naar Wenen. Rond kerst en nieuwjaar!

    Reageren uitgeschakeld Lees verder →

  • NOS Journaal24: nóg meer live nieuws in 2012

    Jeroen Overbeek“Nóg meer live uitzendingen, nog meer onderwerpen die nieuwsgerelateerd zijn, want de 24-uurs nieuws-voorziening heeft toch de toekomst bij de NOS”, vat Arturo Perin, coördinator van het themakanaal Journaal24 zijn toekomstplannen voor 2012 krachtig samen. “Mensen verwachten van de NOS ook dat steeds meer gebeurtenissen live zijn, dat ze rechtstreeks kunnen meekijken.” Hij leest die groeiende behoefte af van staatjes met stijgende kijkcijfers.

    Live
    “Op het moment dat er iets gebeurt willen mensen dat toch live meemaken.” Met een eenvoudig matrixscherm kan de redactie van Journaal24 de hele wereld voorschakelen. Doorzetten naar uw huiskamer, laptop, tablet of smartphone. Met een muisklik live naar de demonstranten op het Tahrirplein in Egypte, naar Brussel voor de arrivals en statements van regeringsleiders, of naar Tjechië, voor rechtstreekse beelden van het defilé langs de baar van Václav Havel.

    Lancering
    Nog een ander voorbeeld: veel Nederlanders volgden live de lancering van André Kuipers via Journaal24. Uit cijfers van de NOS blijkt dat de stream van Journaal24 op 21 december tussen 14.00 en 15.00 uur 150.000 bezoekers trok. Dat zijn er veel meer dan op een normale woensdagmiddag.

    Wilders
    En je schiet er als kijker zeker iets mee op – je steekt er vaak wat van op: “Bijvoorbeeld het proces Wilders. Voor veel mensen was het de eerste keer dat ze zagen hoe een rechtszaak in het echt verliep.” Van de start op 4 oktober 2010 tot de vrijspraak op 23 juni 2011 kon u urenlang, soms dagenlang meekijken in de Amsterdamse rechtszaal. “En daarmee haal je het filter van de journalist er af, mensen kunnen het zelf bekijken”, zegt Perin. En in de NOS Journaals daar omheen voorzagen we u dan natuurlijk van duiding en analyse.

    Flexibiliteit
    Op Journaal24 zie je niet alleen het laatste nieuws en live gebeurtenissen. Ook rangschikken we onderwerpen uit actualiteitenrubrieken en thematisch nieuws in vaste rubrieken. Denk aan het Wetenschapsjournaal of de rubriek over levensbeschouwelijke issues. Maar de absolute kracht van het themakanaal is de flexibiliteit. Perin: “We kunnen heel snel live gaan, heel snel schakelen. Meer dingen live uitzenden dan de gewone journaals. En ik kan het in mijn eentje doen!” Met dat handige matrixscherm dus.

    Tip
    Als ik thuis online ben dan heb ik standaard rechtsonder op mijn beeldscherm Journaal24 aanstaan via nos.nl in een klein venstertje. Doe dat ook, zo mis je niks!

    Deze video maakte ik samen met Journaal24. Volg daar het laatste nieuws en belangrijke live gebeurtenissen – 24 uur per dag. Ook een vraag over hoe het er achter de schermen aan toe gaat? Mail naar Marilou Kersemaekers van NOS Net. Ik selecteer samen met haar, want ik kan ze natuurlijk niet allemaal alleen beantwoorden…

    Ga ook naar mijn eerdere blogs in deze serie:

    Wat doet NOS Nieuws met social media? (21-12-11)

    Hoe spreek je moeilijke namen uit in het NOS Journaal? (29-11-11)

    De Nieuwsacademie: even een tussenstand (2) (21-11-11)

    NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder… (13-11-11)

    Blurren of niet blurren? (04-11-11)

    De Nieuwsacademie: even een tussenstand (1) (26-10-11)

    De Producer: regelen en op de kosten letten (19-10-11)

    De opening van het Journaal: hoe kies je die? (13-10-11)

    De Regisseur: vormgeven en uitzenden (05-10-11)

    NOS Net: word nu nieuwspartner! (27-09-11)

    De Ideeënfabriek: jongeren brainstormen bij de NOS (20-09-11)

    Economisch nieuws: uitleggen en thuisbrengen (13-09-11)

    Laatste Nieuws: afwegen en updaten (06-09-11)

    Extra NOS Journaals: vooral improviseren geblazen (31-08-11)

    2 reacties Lees verder →

  • Digitaal getover in het NOS Jaaroverzicht

    Als makers van het NOS-Journaal Jaaroverzicht staan we elk jaar voor een grote uitdaging: Hoe breng je al die grote gebeurtenissen in een jaar overzichtelijk en toegankelijk in beeld, zonder dat het saai is, een treurig tranendal of een gortdroge opsomming.

    17 reacties Lees verder →

  • Wat doet NOS Nieuws met social media?

    Jeroen Overbeek“We kijken mee”, antwoordt redacteur Bas de Vries, “met name op belangrijke nieuwsmomenten.” Hij noemt het voorbeeld van het ingestorte dakdeel van de Grolschveste in Enschede. Ik presenteerde op 7 juli het 13 uur Journaal en daarin konden we foto’s laten zien die Bas, Robert en Marilou van NOS Net binnen wisten te halen voor nos.nl. Ze hadden die foto’s op Twitter gespot, vervolgens razendsnel op onze site gezet en tegelijk doorgespeeld naar de tv-studio. Een relevante visualisering van de impact van deze nare gebeurtenis.

    Druk
    Bij het monitoren van social media passen we natuurlijk hoor- en wederhoor, checkdubbelcheck en andere journalistieke principes toe. Zoals de NOS al jaren doet. Door de berichtenstroom op Facebook, Twitter en Hyves is de druk wel veel groter geworden. “Op het moment dat jij wacht met het publiceren van bepaald materiaal, omdat je het nog niet hebt kunnen verifiëren, hebben anderen het al online staan. Maar we hebben hier een uitgangspunt bij de NOS: we publiceren echt pas als we het zeker weten”, stelt de Vries. “En dan moeten we die druk maar weerstaan.”

    Kunst
    Als een nieuwsgebeurtenis trending topic wordt op Twitter bijvoorbeeld is het juist de journalistieke kunst om mensen er uit te filteren die echt ter plekke zijn, en die interessante dingen kunnen vertellen. Feiten waar wij als nieuwsorganisatie op kunnen voortborduren. Checktelefoontjes naar instanties, vragen stellen aan andere ooggetuigen of het moment en de nasleep ervan in beeld en geluid vangen.

    Help
    “Mensen help ons”, luidt dan ook het credo van NOS Net. Want vooral geldt: bij elk verhaal zijn er mensen die er meer van weten dan wij. Daarom doet NOS Net ook zelf pro-actief oproepen op social media op zoek naar informatie en ervaringen. Bijvoorbeeld over de huizenmarkt, ziekenhuizen of laatst nog over het leerlingenvervoer. Wij willen op internet, radio en tv concrete voorbeelden laten horen en zien, of grote lijnen, patronen en trends voor u zichtbaar maken, complexe situaties voor u ontwarren. En destilleren wat bepaald nieuws voor u of uw portemonnee betekent. Werk daar zelf aan mee: meld u nu aan bij NOS Net!

    Deze video maakte ik samen met Journaal24. Volg daar het laatste nieuws en belangrijke live gebeurtenissen – 24 uur per dag. Ook een vraag over hoe het er achter de schermen aan toe gaat? Mail naar Marilou Kersemaekers van NOS Net. Ik selecteer samen met haar, want ik kan ze natuurlijk niet allemaal alleen beantwoorden…

    Ga ook naar mijn eerdere blogs in deze serie:

    Hoe spreek je moeilijke namen uit in het NOS Journaal? (29-11-11)

    De Nieuwsacademie: even een tussenstand (2) (21-11-11)

    NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder… (13-11-11)

    Blurren of niet blurren? (04-11-11)

    De Nieuwsacademie: even een tussenstand (1) (26-10-11)

    De Producer: regelen en op de kosten letten (19-10-11)

    De opening van het Journaal: hoe kies je die? (13-10-11)

    De Regisseur: vormgeven en uitzenden (05-10-11)

    NOS Net: word nu nieuwspartner! (27-09-11)

    De Ideeënfabriek: jongeren brainstormen bij de NOS (20-09-11)

    Economisch nieuws: uitleggen en thuisbrengen (13-09-11)

    Laatste Nieuws: afwegen en updaten (06-09-11)

    Extra NOS Journaals: vooral improviseren geblazen (31-08-11)

    1 reactie Lees verder →

  • Hoe spreek je moeilijke namen uit in het NOS Journaal?

    Jeroen OverbeekEE-ja FJAD-la JEU-kûdûl. Zo spreek je dat uit. Die IJslandse vulkaan. Altijd leuk als knipoog tijdens de masterclasses die ik af en toe geef. Hoe weet je dat – hoor ik dan – hoe je die onuitsprekelijke vulkaan uitspreekt? Een niet onbelangrijk zijsprongetje overigens in zulke interactieve sessies, want de hoofdmoot gaat over journalistieke keuzes in de dagelijkse praktijk op de NOS Nieuwsvloer en daar horen vind ik nadrukkelijk ook uitspraken van moeilijke namen bij.

    Taalcommissie
    Bij de NOS hebben we een taalcommissie die zich met enige regelmaat buigt over onder meer tongbrekers in onze uitzendingen. Redacteuren en eindredacteuren die naast hun gewone werk taal- en uitspraakkwesties uitspitten. Als ze hebben bedacht hoe je een naam, plaatsnaam of term uitspreekt of schrijft dan sturen ze een mailtje rond. Zodat we allemaal op internet, radio en televisie hetzelfde zeggen en schrijven.

    Radio
    Soms is er geen tijd voor diepgravend onderzoek. Vlak voor een uitzending of zelfs tijdens een uitzending, bijvoorbeeld als de naam van een Nobelprijswinnaar door persbureaus bekend wordt gemaakt. Maar als het even kan loop ik langs bij de radiocollega’s om te overleggen zodat we in elk geval allemaal het zelfde zeggen in de nieuwsuitzendingen op radio en tv.

    Exoniemen
    Om aan te geven hoe serieus de taalcommissie het aanpakt: de redacteuren maken allereerst onderscheid tussen exoniemen en endoniemen. Een Nederlandse variant van een buitenlandse naam heet een exoniem. Denk aan Berlijn-Berlin en Parijs-Paris.

    Endoniemen
    En endoniemen zijn plaatsnamen en eigen namen zoals die in een land zelf worden uitgesproken en geschreven. Die zijn natuurlijk voer voor onze ‘taalcommissarissen’. Redacteuren die meerdere talen beheersen (Chinees, arabisch, Turks, Farsi bijvoorbeeld) worden gebeld, onze correspondenten, tolken, ambassades, of zelfs de personen in kwestie. Maar ook YouTube-video’s met een journaal uit een bepaald land en sites van organisaties kunnen helpen met het maken van keuzes en het verantwoorden daarvan. Of u, internetters, luisteraars en kijkers doen suggesties per mail en wij proberen daar altijd inhoudelijk op te reageren; te verantwoorden waarom we iets op een bepaalde wijze uitspreken of juist niet. Want u begrijpt, het kan soms arbitrair zijn.

    24 reacties Lees verder →

  • De Nieuwsacademie: even een tussenstand (2)

    Jeroen Overbeek Drieëndertig kandidaten zijn op gesprek geweest, twaalf zijn door. Op 3 november werden ze op een prettige manier doorgezaagd door Nieuwsuurpresentator Joost Karhof over hun journalistieke ambities. Wat vind jij nieuws? Hoe kijk je tegen de media aan, en de publieke omroep, Nieuwsuur en het NOS Journaal in het bijzonder? Hoe gebruik je social media? Hoe kunnen Nieuwsuur en de NOS nieuwe media optimaal inzetten en benutten? Dat waren enkele vragen van Joost.

    Zoals ik al eerder in de eerste update over de Nieuwsacademie kon melden hebben de journalistieke zwaargewichten in de selectiecommissie speciaal gelet op jongeren met vernieuwende ideeën, creatieve invalshoeken en verfrissende blikken.

    Branson
    De eerste les die de Nieuwsacademici over enkele weken krijgen is interviewtechniek, met echte gasten die geregeld optreden aan de Nieuwsuurtafel in de studio. Twan Huys gaf alvast het goede voorbeeld in zijn fameuze NTR College Tour. Alle kandidaten waren uitgenodigd om de opname bij te wonen met Richard Branson, de Britse zwarte-schaap-ondernemer die het juist door vernieuwende ideeën, creatieve invalshoeken en verfrissende blikken tot multi-miljardair en Sir schopte.

    Tweewegverkeer
    In december krijgt het twaalftal eerst een Tour over de redactievloeren en in de studio’s.
    En daarna begint het College on the job – interviewen, researchen, filmen, monteren en teksten schrijven. En het is nadrukkelijk tweewegverkeer, want onbevangenheid en een beetje reuring in een redactievergadering is altijd welkom!

    2 reacties Lees verder →

  • NOS informatiespecialisten gaan net een stap verder…

    Jeroen OverbeekEen foto van een politiewoordvoerder omdat een verzorgingshuis in brand staat en die woordvoerder telefonisch in het NOS Journaal moet uitleggen wat er aan de hand is, waarom, wat de gevolgen zijn, hoe de politie het aanpakt en wat de prognoses zijn.
    Of historische beelden uit 1995 van de val van Srebrenica, of een check-dubbel-check bij officiële online bronnen van exacte verklaringen van een hulpverleningsorganisatie. Daarvoor moet je bij de documentalisten of liever informatiespecialisten van de NOS zijn. Die zoeken en vinden to the point beeldmateriaal en feiten die redacteuren nodig hebben om een verhaal te vertellen en in perspectief te zetten. Omdat we waar dat maar mogelijk is duiding en verdieping willen geven aan het dagelijks nieuws. Het van alle kanten proberen te benaderen. Zeker in beeld en achtergronden. Dus als u een bib ziet (zo noemen wij een boven-in-beeld tekstje) met het woord Archief of een datum, dan kunt u er heel vaak van uitgaan dat er een informatiespecialist achter zit.

    Zoeken
    Stel dat een Bekende Nederlander overlijdt, dan stap je onmiddellijk naar Documedia. Die snorren snel en efficient relevant materiaal op. Een foto en bewegend beeld van een laatste openbaar optreden of historisch tv of filmfragment waarin de overledene te zien is. Plus een tekstuele toelichting.

    6 reacties Lees verder →

  • Mission accomplished

    De uitzending over het koninklijke bezoek aan het Caribisch deel van het koninkrijk is naar Nederland gestraald en uitgezonden. Het is het sluitstuk van een operatie waaraan de hele club vele druppels zweet heeft geleverd. Camera- en geluidsmannen, verslaggevers, editor, producer en presentator. Het is een heel circus waarmee we bijna twee weken lang over de Caribische eilanden trokken. Tien vluchten heb ik erop zitten als we weer op Schiphol landen. En dat betekent dat het iedere keer spannend is of alles er is, want het grootste deel van de apparatuur kun je niet als handbagage meenemen, alleen de laptops zitten daar in. Ook de geluidsapparatuur en de camera’s worden als handbagage meegenomen en in de gaten gehouden alsof het kinderen zijn.

    Na aankomst op het vliegveld is het dus keer op keer afwachten of er iets is achtergebleven. Deze reis overkwam het ons gelukkig maar één keer: van Aruba naar Bonaire waren de statieven voor de camera’s op Aruba blijven staan. Geluk bij een ongeluk: de volgende dag was de enige rustdag in het programma, anders had u een ietwat wiebeliger verslag van Bonaire gekregen dan u van ons gewend bent.

    Het slotstuk van de tweede uitzending was de laatste dag van het bezoek, aan Saba; een kleine puist in de Caribische zee. Speciaal voor de gelegenheid cirkelen we er eerst een rondje eromheen en we krijgen zicht op de kortste landingsbaan die ik ooit heb gezien. Dat is ook de reden dat het koninklijk gezelschap niet met de KBX komt, alleen kleine toestellen kunnen er landen. De piloten die de toestellen mogen vliegen zijn zeer ervaren en tot in den treure getraind voor dit waagstuk.

     

    Als iedereen veilig aan de grond is ontvangt Saba de koningin met open armen. Nog niet zolang geleden demonstreerden de inwoners tijdens het bezoek van de fractieleiders in de Tweede Kamer, maar dat doen ze nu niet. De koningin willen ze daar niet mee lastig vallen, het is feest!

     

     

    De dag op Saba is gevuld met veel korte bezoekjes aan eigenlijk het bekende rijtje van dit bezoek: kinderen, ouderen, milieu, onderwijs.

     

     

     

     

    Tegen vieren neemt het eiland alweer afscheid. Alle bezoekers moeten namelijk voor het donker weg zijn, want de landings- en startbaan heeft geen verlichting. Als het vliegtuig met de koningin wegvliegt barst in de bar op het vliegveld pas echt het feest los. Op een gegeven moment is er zoveel bier verkocht, dat ze het gratis gaan weggeven: de omzet is gehaald, drinken maar!

    Even ziet het er naar uit dat het ons niet gaat lukken om nog weg te komen. De wind valt weg en ons wordt verteld dat die nodig is om te landen. We kijken naar de windvaan die werkeloos naar beneden hangt, maar kunnen niet anders dan vrolijk afwachten. Sowieso is er geen beambte meer te vinden, behalve een vrouwelijke marechaussee die zo goed en zo kwaad als het gaat de mensen van de landingsbaan probeert te houden.

    Maar dan klinkt er geronk en kort na elkaar landen twee toestellen die allebei nog net op tijd ook weer kunnen opstijgen met ons erin. We worden hartstochtelijk nagezwaaid door de mensen die de rest van het bier gaan opdrinken.

    Reageren uitgeschakeld Lees verder →

    • Achtuur Journaal
      Rob Trip Annechien Steenhuizen
      Overige bloggende presentatoren
      Astrid Kersseboom Rik van de Westelaken
      Jeroen Overbeek
    • Reageren?

      Reacties op dit weblog zijn uiteraard van harte welkom.
      Wel is er een aantal spelregels:

      1) Alle reacties worden gemodereerd. Wij doen dat zelf. Het kan soms even duren voordat een reactie geplaatst wordt.

      2) Let op: Eenmaal geplaatst blijft geplaatst. Bijdragen aan een discussie worden door ons niet achteraf verwijderd, ook niet op verzoek. Schrijf dus geen dingen waar u later spijt van kunt krijgen.

      3) De blogs zijn een platform voor reacties en discussie, geen uitlaatklep voor scheldkanonnades. Houd het aub beschaafd. Reacties die beledigingen of scheldwoorden bevatten worden niet geplaatst.

      4) Houd het ook zakelijk, dat wil zeggen: niet nodeloos op de man spelen.

      5) Alleen inhoudelijke reacties op het onderwerp van een blogpost worden geplaatst. Met andere woorden: blijf on-topic.

      6) Het is de bedoeling dat reacties de discussie bevorderen. Steeds weer hameren op hetzelfde punt heeft geen zin, tenzij met nieuwe argumenten.

      Reacties die niet aan de spelregels voldoen worden niet geplaatst.