De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Stemmen met potlood geen succes?

stembusHet stemmen met het rode potlood was geen succes, betoogt Bort Koelewijn, burgemeester van de gemeente Rijssen-Holten vanmorgen op de radio. Het tellen van de stemmen duurde zo lang, dat de verkiezingsbijeenkomst geheel in het water viel. De uitslag kwam pas om half twee ’s nachts, toen iedereen al weer thuis was. Dat moet anders, zal hij vandaag bepleiten op het congres van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten.

Voor het eerst mochten we bij de verkiezingen voor het Europese parlement weer in heel Nederland met het rode potlood stemmen. Waarom? Omdat de stemcomputers niet betrouwbaar bleken, zo toonde de actiegroep ‘Wij vertrouwen stemcomputers niet’ met succes aan. Paniek in de gemeentehuizen: stemmen met potlood, hoe gaat dat ook alweer? Hoe tel je die stemmen?

In allerijl doken gemeentesecretarissen de kelder in om te zien of de benodigde spullen daarvoor nog in een hoek lagen te verstoffen. In veel gevallen niet. Verkocht of weggegooid. En dus stond Nederland veelal in provisorische stemhokjes van MDF of spaanplaat. Gloednieuw, zonder allure. Geen fraaie houten stemhokken met duidelijk zichtbare tekenen des tijds. Geen gordijntjes. Geen afgekloven stempotloden met een gaatje waardoor een mooi koord geregen was. Waar zijn die fraaie exemplaren gebleven waarmee soms al tientallen keren gestemd was? Nee, in plaats daarvan waren fonkelnieuwe aangeschaft waaraan op provisorische wijze met plakband een touwtje bevestigd was. En waar is de tekst gebleven: “Gelieve het rode potlood niet te bevochtigen!”

stembus-oudHet plechtige gebaar waarmee je vroeger je stem door een opstaande sleuf in een metalen stembus liet zakken is haast verworden tot het dumpen van een gevouwen vodje in een omgebouwde vuilniston. Nee, betoogde burgemeester Koelewijn vanmorgen, geef mij de stemcomputer maar weer terug. Maar dat zei hij niet uit nostalgische overwegingen.

Het is Koelewijn te doen om het ‘feest van de democratie’, de verkiezingsbijeenkomsten. Die dreigen vruchteloos te worden, omdat de uitslag pas binnenkomt als iedereen al goed en wel in z’n bed ligt. Zeker met de gemeenteraadsverkiezingen volgend jaar, hoopt hij vurig een dergelijke matte bijeenkomst te voorkomen. “Het hoort bij de democratie de uitslag met z’n allen te vieren of erom te treuren, maar tenminste met elkaar te kunnen bespreken. Hij wil daarom de stembureau’s zeker een uur eerder sluiten, om acht uur of half negen in plaats van half tien. En hij wil meer mensen om de stemmen te tellen.

Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.  

’t Zal een tijdelijke oplossing blijken, volgens Koelewijn is in het digitale tijdperk stemmen met potlood en handmatig tellen echt achterhaald. Mogelijk biedt een nieuwe generatie stemcomputers uitkomst.

Hoe het nieuwe stemmen ook gaat worden: ik zal oude stemhokje gordijntje, de afgekloven potloden en de verweerde stembus altijd blijven missen. Wat u?

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


17 reacties op “Stemmen met potlood geen succes?”

  1. Ton zegt: 10-06-09 om 12:30

    Je verkiezingsbijeenkomst anders plannen!

    Het gaat om transparantie en controleerbaarheid van verkiezingen! Dat gaat boven ongemakken van politici die feestjes willen bouwen!
    Zo hoort het in een democratie!!!

  2. Rene zegt: 10-06-09 om 12:51

    Regeren is vooruitzien! Daar is de heer Koelewijn blijkbaar niet zo goed in.
    Vanaf het moment dat bekend was dat er met potlood zou worden gestemd was ook duidelijk dat de uitslag even op zich zou laten wachten.

  3. Ed Harms zegt: 10-06-09 om 13:10

    Al 12 jaar ben ik lid c.q. voorzitter van een stembureau en de afgelopen keer was voor mij de eerste met het rode potlood. Mijn ervaringen:
    1. Per definitie is stemmen en dus tellen per computer meer betrouwbaar dan handmatig tellen. Daar sluipen fouten in, en moet er geherteld worden.
    2. In het oude tijdperk waren de stembureau’s open van 8 tot 6, en waren er meer districten en dus kleinere bureau’s. Daarna kon – in relatief korte tijd – ge(her)teld worden.
    3. Dat openingstijden verruimd zijn, is goed en past in de huidige tijd. Maar van 07:00 uur tot 23:38 (in mijn geval) is erg lang. Ik heb daar niet zo’n problemen mee, maar stembureauleden zijn vaak op leeftijd en dan kan dit een probleem zijn. Optie is om – facultatief – ‘shifts’ in te voeren: 07:00 – 15:00 en van 15:00 tot 23:00 uur.
    4. Meer mensen om te tellen kan handig zijn, maar daarvoor moet een goede ruimte beschikbaar zijn (anders gaat men elkaar in de weg lopen).
    5. Als computers het stemgeheim dan niet kunnen waarborgen (overigens zijn er 2, die van de NEDAP en die van de SDU, en het “afluisteren” geldt/gold volgens mij alleen voor de eerste) dan zou het ook een optie kunnen zijn de formulieren te scannen. Da’s geen state-of-the-art technologie, bestond 20 jaar geleden ook al.
    6. In mijn gemeente was het “Stemmen in een willekeurig stembureau” (SWS) van toepassing. Iedere kiezer moet zich legitimeren. Dat kost een tijd…. Was blij dat er geen rij stond, anders wordt de wachttijd wel erg lang.
    7. Ik mis dat rode potlood (officieel staat in de wet “een rood schrijfwaar”, dus het mag ook een pen zijn) echt niet. Geef mij maar een computer. En dat die niet beveiligd kunnen worden wil er bij mij niet in. Vrijwel iedereen bankiert via Internet. Dan gaat het over geld, het wordt dan ook goed beveiligd (voor zover ik weet) en men ervaart dat kennelijk ook zo. En stemmen per computer niet?

  4. Erwin Teusink zegt: 10-06-09 om 13:46

    Ik vind het heerlijk om op de BBC tot diep in de nacht te kijken naar de verkiezingen van de Commons. Ze hebben een volstrekt helder en controleerbaar systeem , geen computers. Als het voor de NOS te laat wordt, jammer dan. Als staatsomroep is het de PLICHT van de NOS om het feest van de demokratie uit te zenden. Ook al duurt het tot vijf uur ‘s morgens.

  5. Ed Harms zegt: 10-06-09 om 14:02

    @Erwin: sinds wanneer is de NOS een staatsomroep?

  6. Algy zegt: 10-06-09 om 14:14

    Juist met potlood stemmen is toch onbetrouwbaar. In mijn gemeente doen dan 2 of drie mensen dat op een stembureau die makkelijk te beinvloeden zijn en zeer vaak ook politiek geinteresseerd zijn.

    Trouwens hadden we nu een lage opkomst van 36 procent, bij de gemeenteraad is dat vaak 80 procent. dan kan het tellen wel dagen duren!

    Mogelijke oplossing:

    Stemmen op de computer; direct uitprinten en de print door de stemmer laten controleren. Dan kan de concept-uitslag binnen enkele minuten bekend gemaakt worden en kan ter controle altijd nog een handtelling plaatsvinden.

  7. Erwin Teusink zegt: 10-06-09 om 14:42

    @ Ed, sinds de oprichting.

  8. bas zegt: 10-06-09 om 15:02

    Ik moet zeggen, die kliko waar de formulieren in moesten kwam op mij wel heel erg symbolisch over

  9. P@ul zegt: 10-06-09 om 16:00

    Wat dacht je van stemmen met je ID kaart
    Iedere nederlander is verplicht een ID kaart in zijn bezit te hebben.
    Scan geeft aan of de leeftijd in orde is.
    Kat in het bakje.

    THX

  10. M Kraak zegt: 10-06-09 om 16:37

    Hoezo ze hadden tot zondagavond om te tellen (niet minder) + er kan een hertelling plaatsvinden!

  11. Ed Harms zegt: 10-06-09 om 17:56

    @Erwin, ik weet niet of ze bij de NOS er blij mee zijn dat je denkt dat ze een staatsomroep zijn. Die hebben ze in China, Noord-Korea, Rusland en, toegegeven, de BBC is het ook geloof ik. Maar de NOS is geen staatsomroep, wel een -deels- uit publieke dus belastingmiddelen gefinancierde omroep.

  12. bas zegt: 10-06-09 om 20:07

    Ed

    Wie betaald, bepaald, vind ik

    inhoudelijk, mijn belastingcenten gaan deels naar de NOS. Dan zie ik liever dat er goed besproken wordt wat er mee gedaan wordt – richtlijnen, die dan door een directeur geconcretiseerd worden, en zo, als dat een televisiemaker ‘leuke dingetjes’ gaat doen waar nioemand interesse in heeft

    Een in 1980 gesmokkelde baby die nu de ouders in China gaat zoeken, of zo

  13. Maarten zegt: 10-06-09 om 21:18

    Je hoeft toch ook niet alle stemmen te tellen als de stemhokjes dichtgaan? Gewoon iedere twee uur ofzo. In een verzegelde enveloppe en wachten tot het hokje dichtgaat om alles op te tellen. Dan heb je de uitslag misschien al anderhalf uur nadat de stembus sluit. Of stem op zaterdag of zondag tussen 09h00 en 14h30. Dan heb je de hele dag om stemmen te tellen. Desnoods met opkomstplicht.

  14. Ed Harms zegt: 10-06-09 om 21:42

    @Bas: maar als een groot deel van de belastingbetalers nu wil kijken naar een programma met “een in 1980 gesmokkelde baby die nu de ouders in China gaat zoeken, of zo”, dan hebben ze daartoe toch het recht?

  15. bas zegt: 11-06-09 om 09:15

    Ed

    Het is denkbaar dat een bedrijf dit ook kan oppakken, maar in beginsel is het prima

    ik ben vaker een minderheid

  16. Wim van den Hout zegt: 11-06-09 om 09:50

    Ik ben al jaren werkzaam op een stembureau. Mij bevalt deze werkwijze prima. Ook het tellen was geen probleem (1700 kiezers). Stemmen met de computer geeft grote problemen, ik verwijs u naar de verkiezingen in Belgie. Een wat latere uitslag is van minder belang. De feestjes van B en W zijn echt niet van belang.

  17. Ed Harms zegt: 12-06-09 om 16:26

    @Wim van den Hout/collega: mag ik vragen hoe hoog bij u de opkomst was?

Geef een reactie