filiaal; de paling wordt duur betaald
Het hele jaar is er al veel te doen over de palingvisserij in Nederland. Op tafel ligt een plan om de vangst aan banden te leggen, want er is nauwelijks paling meer. De Palingvissers zouden komend jaar een maand verplicht aan de kant moeten blijven en het jaar daarop zelfs drie maanden. En dus wordt er maar weer eens actie gevoerd, vandaag in Den Haag. Maar de schaarse paling heeft ook gevolgen voor anderen. De palingrokers bijvoorbeeld, maar ook voor ons, de consument, want de paling wordt duur betaald… Filiaalhouder Menno Reemeijer is bij palingrokerij A. van Triest & Zn in Elburg.
Download blok 1
18 euro doet een pondje en dat terwijl vis en zeker paling vroeger het voedsel voor het volk was. Vader van Triest is inmiddels 67. Z’n grootvader begon de rokerij in 1890, maar of zoon Jan Aart de rokerij kan voortzetten is ongewis. Zelf blijft hij optimistisch: ‘Ik denk dat ze straks zover zijn dat paling gekweekt kan worden en dan kunnen wij ook blijven bestaan’, maar de wens kon wel eens de vader van de gedachte zijn. Over paling is namelijk weinig bekend. Ze kunnen niet gekweekt worden omdat pas op latere leeftijd hun geslacht bepaald wordt. Dat gebeurd in de natuur, diep onder zee op weg naar Zuid-Amerika waar gepaard wordt. Er wordt in laboratoria wel geprobeerd omdat na te bootsen, maar tot dusver is dat nog niet gelukt. Het enig wat nu kan is kleine glasaaltjes voor de kust van Spanje en Portugal vangen en ze dan in bassins opkweken, zeg maar vetmesten.
Download blok 2
De schaarste komt niet door overbevissing denkt de vader van Triest. Er zijn bijna geen palingvissers meer dus daar kan het volgens hem niet aan liggegn. Hij ziet meer een verband met de aanleg van de Zuiderzeepolders en de komst van dijken, zoals die van Enkhuizen naar Lelystad. ‘Als us naar een restaurant wilt en u kunt er via een rechte weg naartoe of een weg met bruggen en stoplichten, welke kiest u dan’? vraagt hij mij. Het antwoord geeft hijzelf, de makkelijkste en dat geldt ook voor de paling die ondervindt teveel last van obstakels op weg naar de oude leefplekken in Nederland en dus blijven ze weg…
Download blok 3
Wim Hoeve is er ook. Hij is gemeenteraadslid, maar was eerder vishandelaar in Elburg. ‘Hij is verstandig geweest’, zegt vader van Triets, ‘hij is er op tijd mee gestopt’. Hoeve bevestigt het voorzichtig. Vroeger zaten er wel 10 palingrokers in Elburg, maar daar is dus maar één van over. Het tekent de teloorgang van de bedrijfstak en de paling..
Aan de haven wordt gebouwd aan een nieuwe werf. Daar worden straks botters gebouwd. Niet meer voor de visserij, maar voor de liefhebber. In de haven liggen al een aantal oude botters, maar dat is toeval zegt Henk Hulst die aan komt fietsen. Hij is voorzitter van de botterdagen die vanavond beginnen. Nostalgie. Maar met het toerisme ook een nieuwe bedrijfstak die in de plaats komt van de visserij zegt raadslid Wim Hoeve.
In de plannen voor stillegging zien ze weinig. ‘De paling is ten dode opgeschreven’, zegt Hoeve. Volgens Hulst zou Europa eerst Spanje, Frankrijk en Portugal moeten aanpakken die voor hun kusten alle glasaal opvissen. Misschien dat het voorstel van de visserij zelf wat zoden aan de dijk kunnen zetten. Die wil 150-duizend ton geslachtsrijpe aal uitzetten om de palingsstand weer op peil te brengen. Maar veel gellof hebben ze er ook niet in. De EB 40 ligt aan de kade, nu al. Als het aan minister Verburg ligt moet de enige palingvisser van Elburg ook de komende 2 maanden aan de kant blijven.
Download blok 4
Van vader van Triest moet ik een paling proeven en die is uitstekend. ‘Met de tanden langs de graat’, krijg ik ‘t advies. Ik weet ‘t want zo aten we ze vroeger thuis ook. Vroeger toen de paling nog volksvoedsel was vertelt ook dochter Herriët die in de winkel staat. ‘Toen stonden de kistjes hoog opgestapeld en vlogen ze de winkel uit, nu is het een delicatesse’…
En niet alleen de paling, men vist al voor de kust van Ethipië, enig idee over de oorzaak van de kapingen daar?
De visserman tast nooit in eigen boezem.
Voor het verdwijnen van de aal in Europa vindt hij steeds andere schuldigen, de dijken, de gemalen, de vervuiling van het water en last but not least de aalscholver.
De toename van de aalscholver-populatie is een direct gevolg van het verdwijnen, over bevissen dus, van grote roofvis, zoals snoekbaars etc. Dit is met name op het IJsselmeer voelbaar waar de beroepsvisser een enorme tol heft op systemen.
Hierdoor konden kleine vissen, zoals pos en blankvoorn, opbloeien, omdat beide zich voeden met muggenlarven. De aalscholver profiteert van de weelde aan kleine vissen, zoals pos en blankvoorn en pikt uiteraard paling mee.
Als grote vissen terugkeren doordat de visserij duurzamer wordt, zal het aantal aalscholvers in Nederland vanzelf afnemen.
Zolang het palingbestand onuitputtelijk leek, voor de palingman iedere ochtend met dollartekens in de ogen naar zijn fuiken en had volstrekt maling aan duurzaamheid, zo hij überhaupt de betekenis van dit woord kende.
Niet enkel het over bevissen is dus het grote probleem, de werkelijke oorzaak binnendijks is de grondige verstoring van het eco-systeem door het niet-selectief vissen.
Het zal niemand zijn ontgaan dat sinds 20 – 30 jaar alle verkochte paling ver onder de maat is. Toch vist men stug door, met het gevolg dat slechts weinige geslachtsrijpe paling de Saragossazee nog bereikt, met alle bekende gevolgen van dien.
Als exemplarisch zal het domme en arrogante gedrag van de vissers op onze oceanen gelden.
Er wordt geschat dat jaarlijks ongeveer 35% van de visvangst, dat is zo’n 27 miljoen ton, weer overboord gaat. 90% overleeft het overboord gooien na een bijvangst niet.
Dolfijnen, bruinvissen, zeeschildpadden, albatrossen en haaien, ongewervelden zoals zeesterren, slangsterren, zeeklitten en krabben zijn massaal het slachtoffer van dit gedrag, plus alle ondermaatse vis, welke niet mag worden aangeland.
Onze Urkers schreeuwden moord en brand toen er ingegrepen MOEST worden, om de platvis en met name de schol, voor uitsterven te behoeden.
Nu eindelijk erkennen ook zij dat deze maatregel zeer effectvol was, gezien het feit dat de platvis zich weer boven het biologisch veilige niveau bevindt.
Had men hen echter hun gang laten gaan, was er heden ten dage in de gehele Noordzee geen schol meer te bespeuren geweest.
Ergo ; nog stringenter ingrijpen, de visserman is tot zelfregulatie niet in staat, uiteraard de weinige positieve uitzonderingen niet te na gekomen.
Ik vind het toch heel moeilijk mij voor te stellen hoe mensen een bedreigde diersoort kunnen eten, zonder dat er hier sprake is van honger.
Dat moet van een ethisch niveau zijn dat mijn bevattingsvermogen diep te nonder gaat