Sterke beelden van oprukkende republikeinen bij een dorp nabij Córdoba. Ze komen van achter een muur vandaan, rennen de weg op en stormen met hun geweren de dorpsstraten in. Ze hadden geluk. Ze waren niet gesneuveld bij hun actie en daarom deden ze het graag over voor de fotografen die het gemist hadden, of het nog móóier wilden hebben. Het zijn oorlogsfoto’s uit de dubbele werkelijkheid van Robert Capa en Gerda Taro, allemaal te zien in This is War! Een expositie die méér laat zien dan het overbekende werk van Capa alleen.  Vooral een eyeopener voor het werk van zijn jong gesneuvelde vriendin.

Het is een mooi verhaal vol liefde en spanning: the War of Robert en Gerda. Opwindend was het zeker, zij aan zij boven op de gruwel van een burgeroorlog. Ze waren aan het pionieren in Spanje, de jaren dertig van de vorige eeuw. Ze hadden de modernste camera’s en de goede mentaliteit: ze hadden de wil en de moed om de fronten van dichtbij te fotograferen. In die tijd had de fotografie nog een grote voorsprong op film. Taro en Capa konden hun gezamenlijk werk in veel bladen kwijt. Het verscheen onder de naam van Capa, de man die deel uitmaakte van het internationale gezelschap schrijvers, kunstenaars en filmers voor wie die vuile Spaanse oorlog als een magneet werkte. Ernest Hemingway, George Orwell, Joris Ivens, John Fernhout, Eva Besnyö deden er ervaring op waarmee ze een loopbaan lang verder konden. Met Taro ging het anders.

Ze was een dapper mens, de eerste vrouwelijke frontfotografe. Ze had duidelijk het goede oog en dat is te zien in de tentoonstelling. Een oog voor mensen vooral. Niet alleen de vermoeide, door de strijd gesloopte soldaten, of de gesneuvelden, maar ook de talloze burgerslachtoffers, de ontredderde mannen, vrouwen en kinderen. Ze kreeg een verhouding met Capa. Op 26 juli 1937 werd ze dood gereden door een republikeinse tank.

Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.

De foto’s komen langs in filmische series. Oók het befaamde beeld van de Vallende Soldaat – omstreden foto van Capa. Nog steeds gaat de discussie voort of hij geënsceneerd was. In Rotterdam is de hele reeks rond deze man te zien, zeg maar het hele rolletje. Er is geen twijfel mogelijk of Capa de oorlog manipuleerde, wel of niet samen met Taro. Het was een praktijk die erbij hoorde. En meestal was de waarheid gruwelijk en waar genoeg. Het was ook werk. En na het werk hadden ze elkaar. Zo ging het.

In Rotterdam zijn geen nieuwe Capa-foto’s te zien van Omaha Beach, de ochtend van 6 juni 1944. Voor de kenners is het verhaal wel bekend, hoe de rolletjes in Londen grotendeels verknald werden bij de afwerking. Het is goed om de hele serie te zien en niet die ene  bewogen opname van die Amerikaan, worstelend in de branding. Voor wie de door Steven Spielberg geënsceneerd landing van Saving Private Ryan in het geheugen heeft is het opnieuw een hard besef: die Capa heeft daar middenin liggen fotografen, net zo drijfnat als de levenden en de lijken om hem heen.  Het was bijna zeven jaar nadat Gerda Taro onder die tank kwam. Ik keek ernaar met Geert van Kesteren, Hollandse veteraan uit Irak. Het was harde werkelijkheid in waterige beelden.