DE TIJDEN Leren van de geschiedenis
Op de Dam in Amsterdam is de internationale drukte beslist voorbeeldig en bewonderenswaardig. Het beeld is heel exotisch. Op het centrale Hollandse plein zijn donkere huiden te zien en mensen in mooi uitwaaierende Oosterse gewaden met tulbanden op hun hoofd. De lokale bewoners, vissers en handelaars lopen daar doorheen met hun pijpen, alsof het de gewoonste zaak van de wereld is, omringd te zijn door al die veelkleurigheid van buiten.
Er reden nog geen trams toen die observaties werden genoteerd. Het gebeurde in de zeventiende, Gouden eeuw. Het was een omschrijving van reizigers die ook al uit den vreemde kwamen: Engelse reizigers die hun bonte bevindingen in brieven naar huis stuurden. Afgelopen weekend las ik het terug in de International Herald Tribune. Lijvig stuk, geschreven door een Amerikaan in Amsterdam: Russell Shorto. Hij geniet bij ons bekendheid als auteur van Nieuw Amsterdam, Eiland in het hart van de wereld, een veel gelezen boek over de kolonisatie van Manhattan door Nederland, die nu 401 jaar geleden begonnen is. Fascinerend verhaal over de export van tolerantie als Nederlandse waar.
Vorig jaar ben ik het van dichtbij wezen bekijken, bij de viering van Hudson 400. Veteraan verslaggever Sam Roberts van The New York Times had zijn eigen ideeën over die Famous Dutch Tolerance: hoe verschillend ze destijds ook waren van afkomst en religie, de mensen móesten in die pionierssamenleving wel samenwerken om succesvol handel te kunnen drijven, om niet te zeggen de boel bij elkaar te houden. Na de Hollandse feestelijkheden in New York vloog ik weer terug naar de polder en kreeg daar de indruk dat de tolerantie in New York was achter gebleven.
En nu stond er dus toch weer een stuk over Nederland in de Amerikaanse kwaliteitskrant, zo’n vier eeuwen na die brieven naar Engeland. Het was opmerkelijk, omdat Nederland over het algemeen niet bestaat in de wereldpers. Nu was er duidelijk urgentie, vooral door het aantreden van Job Cohen als kandidaat eerste man van Nederland. Shorto schreef dat dat niet alleen Nederlandse kiezers heeft aangetrokken, maar ook Franse en Duitsers die zich afvragen of hij de weg wijst naar een ‘fatsoenlijke samenleving.’
Zo hoor je het ook eens van een ander, een buitenlander in het binnenland. Vreemd toch. Zelf ben ik om uiteenlopende redenen een paar weken niet in het land geweest en bij terugkeer viel het me op dat de kwestie integratie als heet hangijzer niet meer centraal stond in de campagnes. Dat gaf Shorto ook aan de Amerikaanse lezers door: de Liberal Party heeft de leiding genomen, vooral door de slechte economie. Het is weer ouderwets Hollands: de zaken gaan boven de kerk.
Opmerkelijk citaat toch aan het eind van Shorto’s stuk: ‘De Nederlanders moeten leren van hun geschiedenis. Dat is de manier om Wilders te elimineren.’ De tekst was van Ahmed Marcouch, één van de kandidaten in het kielzog van Cohen. Misschien is het een idee om aan het eind van de campagne nog wat extra mensen met een donkere huid de Dam op te sturen en lieden met uitwaaierende Oosterse gewaden en tulbanden. Goed voor een verdraagzame toekomst.
Allereerst hoop ik dat die Shorto in zijn stuk heeft aangegeven dat ‘liberal’ in Europa heel iets anders is als in de USA. In de USA is liberal synoniem voor links, terwijl liberaal in Europa het tegendeel is van groepsgericht, en het kan links (het Groen Links dat Femke Halsema uitstraalt) en rechts (VVD) zijn
Maar, terug naar de tolerantie
Wat hierboven niet is vermeld, en in al de artikelen over de traditionele tolerantie van Nederland mijns inziens ontbreekt, is dat die tolerantie niet universeel was
Allereerst waren de nieuw gekomenen rijk. Maar ook werd er tolerantie van de nieuwgekomenen geëist. Anders waren ze NIET welkom, denk bijvoorbeeld aan de pilgrim fathers. Dezen weren in Engeland vervolgd, zijn naar leiden gekomen en bleken hier NIET tolerant. Ze zijn niet vervolgd, maar ware nhier zo onwelkom dat ze naar de later USA vertrokken, waar ze mede aangezet hebben tot de onafhankelijkheidsverklaring (en waarschijnlijk zijn zij de reden dat die geïnspireerd is op de Unie van Utrecht)
Nederland was tolerant voor de toleranten, en niet meer
Daarom vind ik het niet een goed voorbeeld om naar toen te kijken als argument om de problemen die in Nederland met de Islam leven in de hoek te zetten
Want de Islam is niet direct een tolerante godsdienst. Daarnaast zijn de naar Nederland gekomen Moslims ook niet rijk te noemen
In mijn ogen is dit een gebeurtenis zonder precedent, waar de geschiedenis dus geen richtlijnen kan geven
Zo nu en dan lees ik de columns van Jeroen. Wat me daarbij vaak opvalt is zijn handig verhulde, maar niettemin aanwezige politieke statements. En altijd gericht tegen Geert Wilders. Jeroen draagt van harte bij aan het vooroordeel over de Nos. Nu ja, vooroordeel? Het wordt gewoon keer op keer aangetoond!
Tsjonge tsjonge, wat een enorm ziekelijk gekleurd stukje krijgen we nu weer voorgeschoteld, het wordt warempel echt tijd om de door belastinggeld betaalde socalistiese NOS op te heffen. Ik neem het je kwalijk Jeroen dat je door het publiceren van diverse citaatjes, je eigen linkse mening keer op keer indirect verkondigd.
Van dat altijd en alleen maar PvdArmoe gel*l word ik kotsmisselijk.
Haha, laat me niet lachen, Cohen als richtinggever naar een fatsoenlijke samenleving. Hahaaa. Als burgemeester van de meest onveilige en onfatsoenlijke stad van Nederland heeft hij exact het omgekeerde gedaan. Deze man moeten we nu net NIET hebben.
Gezien de historie van de ideologie Islam zou je zeggen dat alleen dhr. Wilders zijn oogkleppen af heeft en begrijpt hoe het zit….
P.s. Eenzijdig stukje Jeroen! Wellicht een plan om uit naam van evenwichtigheid ook eens iets suggestiefs/negatiefs over b.v. Mevr. Halsema te schrijven? Van mij krijg je dan een krat goed Belgisch bier.
De realiteit van de immigratie in de 17e eeuw is echter geheel anders. De grootste groep immigranten was Duits. Verder betrof het voornamelijk mensen uit de Scandinavische landen en Polen. In de Gouden Eeuw regelden de steden zelf de immigratie. Wie zelf zijn broek kon ophouden kreeg het z.g. “poorterschap”. Om arme gelukszoekers buiten de poort te houden en te selecteren op economisch interessante immigranten was de prijs hiervan flink hoog. Bovendien was het poorterschap tijdelijk. De meeste mensen vertrokken na een aantal jaar naar het land van herkomst. Maar vorenstaande column is natuurlijk veel romatischer.
Beste allemaal,
Wat een rijkdom aan gevarieerde reacties toch weer, zoals het hoort, met leerzame toevoegingen op het stuk van Shorto.
Ik lees verschillende maten van tolerantie voor mijn column. Ze getuigen heel inzichtelijk van de bezieling van de reagenten. Dit komt me niet vreemd voor. Het geeft maar weer aan wat het thema los kan maken, terwijl het in de politieke campagne vrijwel uit beeld is verdwenen.
Het stuk van Shorto was een mooie inspiratie om op door te reflecteren, óók vanwege de internationale invalshoek, met het vergrootglas op de jongste ontwikkelingen in Nederland en de lange voorafgaande geschiedenis. De citaten komen niet uit mijn koker, maar uit Shorto’s stuk. Hij vermeldde overigens ook nog dat Wilders niet heeft willen reageren op vragen voor het artikel. Wie goed leest begrijpt dat ik voor ouderwetse Hollandse verdraagzaamheid ben, ongeacht partijen.
Ja, dat kan er ook nog wel bij, reacties censureren en weghalen. We zijn uitgepraat, misselijke man.
Beste Emile,
Gapend zeg ik je: have a life.
Dat moeten samenwerken werd ook ingegeven door de strijd tegen het water om wonen en werken veiliger te maken. Als je oude kaarten bekijkt kun je goed zien hoezeer wat nu Nederland heet was overgeleverd aan de diep het land binnendringende zee en binnenmeren die ook land ‘wegvraten’. Ook hierdoor konden godsdiensttwisten redelijk beperkt blijven of ingedamd worden. Je kreeg immers weer snel natte voeten als je elkaar voortdurend met de Bijbel op het hoofd bleef slaan.
Over de mate van geworteldheid van tolerantie kun je vele bomen opzetten. Zelf denk ik dat toen en nu geldt dat bv. internationaal reizende, handelende en lezende mensen wat toleranter zijn voor andere culturen dan mensen die in een wat kleiner kringetje leven. Tolerantie was sinds de jaren 60 ook een geslaagd ‘geframed’ image. Inmiddels zijn we weer een veel gewoner land, inclusief vrij intolerante rariteiten.
Wilders probeert als een echte provinciaal weer een godsdienstoorlog van de grond te krijgen. In het belang van een herstel van een ideaal Nederland dat nooit heeft bestaan. Een deel van het volk ziet zich eindelijk weer vertegenwoordigd, juicht en ruikt bloed. Maar ook deze oorlog lijkt tenminste weer even naar de achtergrond te verdwijnen. Logisch en niet slecht als ook de handel weer bedreigd wordt, het water stijgt en er ook nog verkiezingen zijn.
Overigens hoorde ik toch echt dit weekend dat de meest “criminele” steden in Nederland niet onze hoofdstad zijn. Waar mensen dat toch weer vandaan halen…. Eindhoven, Rotterdam, Tilburg.
Read and weap, oh vijanden van Job. Dit is overigens geen reclame voor de PvdA, slechts een constatering dat nieuws ieder jaar anders wordt en dat vooroordelen teveel invloed hebben op stemgedrag. Het gaat om feiten lijkt mij. Feit is dat we straks in een land wonen dat “veilig” is omdat we niet meer tolerant willen zijn, maar waarbij we een derde van onze bevolking wel haast aanzetten tot diefstal omdat ze de kosten van die “veiligheid” niet op kunnen brengen.
Dus gaarne zou ik de heren en dames die bij voorkeur alles wat links is afschieten, eens willen verzoeken daar over na te denken en zichzelf af te vragen hoe we dat daarna op gaan lossen.
Hoe selectief je met geschiedenis kunt omgaan bewijst ook Wilders. Hij sprak eens over zijn Joods-Christelijke traditie. dat is echt iets van na de 2e wereldoorlog. Daarvoor had men het vaker over Christelijk-humanistische traditie. Dit is mi. geen toeval.
De meesten waren vrij onzichtbaar geintegreerd, vooral de orthodoxen of oosteuropeanen vielen op. Er was antisemitisme, mede ingegeven door een Christelijketheologie die benadrukte dat ‘de’ Joden Christus aan het kruis hadden geslagen en een lange traditie van uitsluiting waardoor men hen kon verwijten niet echt mee te doen. Het Jodendom zien als een van de fundamenten van onze beschaving ging velen iets te ver. En zie nu wat Wilders doet: hij omarmt het veel vervolgde Jodendom volledig en zet op zijn beurt Moslims in een zelfde hoek als waar de Joden steeds weer in geplaatste werden. Mede daarom verbaast het me niet dat van de Joodse kiezers maar 2% valt voor de radicale pro-Irael boodschap van Wilders. Voor mensen die denken is het iets te doorzichtig.