Reetveerdegem in Kinnum. Het is een nieuwe wending in de geschiedenis van de Helaasheid der Dingen, veroorzaakt door Afslag Eindhoven. Dimitri Verhulsts roman over de alcohel van een Vlaamse familie beleeft na de verfilming op Oerol een theatrale metamorfose tot modderbad. Bij het afkicken kwam ik in Midsland terecht bij Mieke Stemerdinks vertolking van Amy Winehouses Rehab.

Zo ver, zo diep gaat het in de rauwe drankwereld van Reetveerdegem dat ze er in één van de café’s een Tour de France op touw zetten waarin het niet gaat om kilometers afleggen en bergen beklimmen. De leiderstruien zijn te verdienen door het drinken van oplopende hoeveelheden glazen. Er zijn een paar zeer geoefende klasbakken in het peloton van drankorgels. Ze houden goede benen aan de toog, want zuipen is hun grote routine, daar hebben ze al ontelbare meters in gemaakt. Daar tussenin dwaalt scholier Dimitri rond die de barre drankgewoonten van zijn vader moet aanzien. Thuis fungeert oma als nuchter baken en beschermvrouw. Het gaat allemaal van kwaad tot erger, de drank doet zijn duivelse werk, plezant kan het niet aflopen, maar toch weet de jongen te ontkomen. Moraal!

De film die over het boek is gemaakt is in alle rauwheid teder en ontroerend. De onderlinge band blijft stevig, ondanks de ontbindende krachten van de alcohol. Ook op het doek blijft de toon van Dimitri goed bewaard. Opnieuw krijg je compassie met dat hopeloze stel, die vader en de nonkels.

Als je dat allemaal al gelezen en gezien hebt is het lastig om blank naar de theatervoorstelling te gaan, om niet te zeggen núchter. In de bewerking van Pietjan Dusee komen wel alle elementen terug. De zoon, de vader, een nonkel, de oma, de dame van de jeugdbescherming, de deurwaarder en de muziek van Roy Orbison. De grootste verandering is de locatie. Afslag Eindhoven heeft het binnenste van de loods in een modderpoel herschapen, om te benadrukken dat het gaat om een drekkig leven. In die smeerboel wordt de wanhoop en de worsteling vervolgens verteld in een helaasheid van geschreeuw. Jammer, hier vergaat de subtiliteit van Verhulst.

Het stuk komt op Oerol toch goed aan bij publiek zonder de balast van boek en film. Ik sprak een vrouw uit de hulpverlening die er met een jongen uit een pleeggezin naartoe wil. Een bekende uit de verslavingszorg zei veel te herkennen van de loyaliteit in zo´n alcoholisch familiekring. Na Oerol is het nog mogelijk om het stuk te zien op het Over het IJ Festival, begin juli.

Zelf was ik blij om even bij te komen bij de Nomads met Stemerdinks Winehousevertolking. Het kon geen toeval zijn.

Uit de dagkrant van donderdag: ‘Zussenbloed/gaat waar het stromen wil/op Oerol tot 1 grote rivier/Joos komt morgen/rode lokken brengen/weg dijkhuis aan de Rijn/ dag Oeroltent’ ‘ En: ‘Heeft iemand Huntelaar? Of ben ik al te laat?’