DE TIJDEN Typeringen voor de tijdgeest
Op Amerikaanse roadtrips zet ik in het weekend de autoradio aan voor Prairiehome Companion. Het programma is enigszins te vergelijken met Spijkers met Koppen, het Varavariété op zaterdagmiddag, maar daar ontbreekt één element aan: de woordkunst van Garrison Keillor, de bedenker en gastheer van de geliefde Amerikaanse radioshow. Ik moest aan hem denken toen ik deze week een observatie van Arnon Grunberg las op de voorpagina van de Volkskrant. Arnon schreef dat er op het vaandel van de VVD nog maar drie woorden staan: ‘Leve de patjepeeër’ – een kreet waar de nette, hardwerkende, goedvaderlandse liberaal zich uiteraard niet in zal herkennen. Keillor formuleert zulke dingen anders, schrijvend over Amerikaanse republikeinen.
Homegrown Democrat, zo heet het boek van Keillor dat in 2006 verscheen. Zeg maar Democraat van Huis Uit. In een lange, adembenemende zin gaat hij te keer tegen de teloorgang van Partij van Lincoln en Vrijheid ‘into the party of hairy-backed swamp developers and corporate shills, fundamentalist bullies, Christians of convenience’- een lastig te vertalen tirade is het tegen grijsharige graslandontwikkelaars, verzamelde oplichters, laagbijdegrondse bullebakken, gemakschristenen, – zeg maar een opsomming die je niet snel langs zult horen komen in Spijkers met Koppen en het is nog niet afgelopen want Keillor fulmineert een hele pagina verder over hobby cops, vrijetijdssmerissen, misanthropic frat boys, misantropische ballen, cigar monkeys, luxe sigarenrokers, ninja dittoheads, hersenloze napraters, shrieking midgets, cheese merchants, goldbrickers , krijsende dwergen, kaaskoppen en verzakers, gun fetishists, pill pushers, chronic nappers, nihilists in golf pants, wapenadepten, pillenschuivers, chronische dutters, nihilisten in golfbroeken en door gaat hij over bozos on horseback, dommeriken te paard, oversexed hedgehogs, opgefokte nurksen, randy preachers, wulpse prekers, chirpy news anchors, gevatte nieuwslezers, little honkers out to diminish the rest of us, kleine toeteraars erop uit iedereen te kleineren, braying, smirking, scratching on the national blackboard, sputterend, scheldend en krassend op het nationale schoolbord, disciples of their Etch A Sketch president with a voice like a dialtone, leerlingen van hun Tekenles-president met een stem als een kiestoon, George Bush: the No. 1 reason why the rest of the World thinks we’re deaf, dumb and dangerous, reden nummer 1 waarom de rest van de wereld denkt dat we doof, dom en gevaarlijk zijn.
Zoveel boosheid heb ik nog niet gelezen van Arnon Grunberg, maar het ís natuurlijk ook een typische uitbarsting van een kwade Amerikaanse democraat. Het blijft typerend voor een tijdsgeest. In Nederland zou hij er nog aan toevoegen: ‘benzineslurpers, snelheidsmaniakken, zelfingenomen kaalkoppen en natuurbarbaren’.
Keillor steunde Barack Obama in 2008 en viel hem daarna niet af, als andere partijgenoten. Hij krijgt nog genoeg te sneren over de kandidaten die Obama uit het Witte Huis willen verdrijven. Het worden mooie verkiezingen volgend jaar, met scherpe Amerikaanse teksten.
Zoveel gekke ballorigheid krijg ik in mijn enen reactie niet opgeschreven, maar het zal zonder zonder twijfel velen .. veel hilariteit opleveren Euhh wel is het zo dat deze headbangers vaker bij hun moeder iets meer hairspray nodig zullen hebben als ze nog netjes begrijpelijk willen overkomen , of zoals ik inschattend het graag benader, dit onduidelijke protestgeroep geeft ons nog geen kans voor een deken dat gemaakt werd van warme wol .. blijkt toch te veel en zo vaak een dik krijsend schaap dat bij de herder niet teveel wil opvallen ..
Inderdaad, hierbij vergeleken zijn de woordenwisselingen in Nederland nog gematigd en zeker minder bloemrijk. In het wat verdere verleden ook regelmatig nog wat steviger geweest. De recente vergelijking door een PVV’er van een parlementariër van GroenLinks met een aanhanger van Pol Pot kwam misschien nog het meest in de buurt bij bovenstaande opsomming. Overigens vind ik de kwalificatie van Grunberg ook nu nog veel geschikter voor de PVV.
De boosheid van die Amerikanen kan ik wel begrijpen. Het moet hen toch ook steeds meer verbijsteren welk niveau b.v. de meeste republikeinse presidentskandidaten ten toon spreiden. Indertijd vond ik Nixon en later Reagan al vrij erg. George Bush deed er echter nog een stevige schep aan domheid qua beslissingen bovenop. Maar ook hij was een groot staatsman vergeleken bij wat we nu aan mogelijke republikeinse opvolgers mogen zien. Het heeft toch iets van een almaar voortgaande neergang van een ooit vrij voorbeeldig land.
Het nieuwe accoord in de EU lijkt ook al deels een resultaat van verdergaand verval van ooit met hoofdletters geschreven idealen en principes. Gezien de plotseling zeer strenge eisen m.b.t. begrotingsdiscipline, zelfs in crisistijd geen ruimte meer voor tijdelijk iets hogere tekorten als 3%, zal ook in de EU vast een nieuwe impuls geven aan het (klein)zielige navelstaren met bijbehorend stevig taalgebruik. Ik kijk er niet echt naar uit maar ben stiekum toch een beetje benieuwd welke ‘taalvondsten’ er nog gedaan worden.
Inderdaad prettig, Ricardo, dat de huidige republikeinse kandidaten zo dom zijn dat ze niet eens een half uur kunnen spreken zonder blunders te begaan
Goed voor de wereldvrede
Eerst dacht ik, Arnon Grunberg doet iets met een engelstalig woord “patjepeeer”.Iets met patch en pay, maar het woord komt echt voor in de enceclopedie on line.
Met zo een klein en misschien niet zo een bekend woordje kun je bijna zeggen wat Garrison Keillor in 1 lange zin opsommeert aan al diegenen die hem lezen en zich aangesproken vs. niet aangesproken voelen.
Het verslag heb ik niet gelezen in de volkskrant, maar wat ik uit je stuk begrijp Jeroen is dat Grunberg er zich niet van verschoond heeft deze heerlijke gelegenheid aan te grijpen en Keillors woordenvloed heeft geprobeerd te vertalen . Ook jij zei ws tegen jezelf “give it a go”, en zelf heb ik je tekst hardop zitten lezen. Wat kan dat opluchten. Peter waar ben je nu, ook jouw schrijven op de blog vond ik altijd een verademing.
Er is dus volgens Grunberg niet veel veranderd betreffende de VVD, mijn vader had het al op zo een zelfde manier over deze politieke partij in de jaren ’80, alleen nodigde mijn vader zich het woord “kakkerig” of “bekakt” te gebruiken. Als men dan ook bekakt weer opzoekt is de betekenis van patjepeeer geloof ik wat bekakter.
Geef je het meer gedachten dan is er in deze wereld heel wat aan de hand vanwege de verwarring bij het gebruik en/of misbruik van talen. Er zijn zoveel mensen die op zoveel verschillende wijze woorden interpreteren.
Ergens kan ik me voorstellen dat velen moe zijn van het gesproken dan wel geschreven woord, menigeen is door de geschiedenis van de mens en/of heeft zich laten misleiden door het woord van de ander en/of ziczelf. Natuurlijk is er ook het gros die er van overtuigd is juist het woord te ervaren als een levensgeleider en de sensatie ervan ervaart als een balsem op door het leven opgelopen klappen.
Soms is het net of er zoiets als een babylonische spraakverwarring heerst, men probeert via de media weer dichter tot elkaar te komen, alleen heerst er als vanouds het wantrouwen en niet onterecht.
Men grijpt het liefst naar gereedschappen die duidelijke taal spreken, zoals muziekinstrumenten, wapens, verfkwasten zeg het maar.
Mijn moeder zong altijd “als je het niet kunt zeggen, dan moet je het maar zingen” , sinds zij het spraakvermogen onder de knie heeft zingt zij al.
Dat is ook het leuke aan de film ” Prairihome Companion” , een kijkje achter, gesproken, gezongen, persoonlijke situaties, het einde van iets, het begin van wie weet wat, maar wat zegt dat nu weer, het is maar geschreven, maar toch… een Engel is nooit weg.
Wie geven wij hier steun in Nederland, hebben wij hier in Nederland het gevoel iemand te willen steunen in de politiek, ik weet het niet. Naar mijn gevoel heerst er veel verwarring en wantrouwen richting de politici, wereldwijd heerst er een enorm wantrouwen, vaak weten we niet waar de oorsprong ligt van veel dat ons overkomt, vooral in extreme situaties.
Van leer trekken kan opluchten, het zal misschien ook helpen menig Amerikaan of daarbuiten one way or the other de ogen nog verder te openen. Een groot deel van de wereldbevolking zal echter het gedweee bonk klei blijven waarmee men mee kan kneden naar believen, waar men op in kan bonken zo hard en zoveel men maar wil. Waar men ontelbare putjes indrukt en water in giet om nog langer door te kunnen gaan.Tot er voor ons allen nog een boomstronk over is om aan vast te klampen en die blijkt dan een enorm grote hongerige krokodil te zijn.
Ik zou zeggen Jeroen, neem volgend jaar vooral geen blad voor de mond wanneer je vertaalwerk levert en of eigen verslag doet, we willen klinklare taal in de vorm van het verstaanbare, wat dat ook moge betekenen.
Ben benieuwd hoe je de “mood of the Nation” gaat verslaan en of het Amerikaanse volk van leer gaat trekken in de trend van Keillor.
Hey Anouk, Tot je dienst! Ja, dat lucht op, met dank aan Garrison Keillor. Men is niet alleen…
Uiteraard zal ik weer op de Mood of The Nation afgaan. Toch net even anders dan bij ons!