Na een paar keer prikken blijkt dat het gemiddelde. “Mooi vloertje hier op de polder”, zegt Jan Oostenbrug uit Gytsjerk, vlak bij Leeuwarden. De zon komt net boven de horizon als technicus René Visser maakt de bijbehorende foto tijdens de uitzending. Oostenbrug heeft het ondergelopen weiland voor de deur. Het geoefende oog van de voorzitter van de Friesche IJsbond ontwaart windwakken en weet genoeg. Over elfsteden hoeven we het niet te hebben, ondanks dat na deze week van vorst de koorts vooral bij de media uiteraard los komt. Zijn telefoon staat niet stil…

Oostenbrug loopt met de prikstok, wijst naar de honderden ganzen die geschrokken van de eerste schaatsers weg vliegen. “Hebben we er veels te veel van, ze vreten alles kaal”. Jan bedoelt de ganzen, niet de schaatsers. De allervroegsten blijken al weer vertrokken. Op klompen over de ijsvloer. De boer heeft in november met de pomp het weiland al onder water gezet. Maar de vaarten liggen nog lang niet dicht. De wind houdt het water teveel in beweging. Jan is nuchter, zoals te verwachten van een Fries. Maar ergens goed weggestopt wakkert de waakvlam van De Tocht.

 
Een uur eerder bezoeken we de schaatsfabriek van Zandstra in Joure. Amper floepen de TL-lampen in de fabriek aan, of enkele mannen met ijsmutsen kloppen op de ramen van de loods. Blijkt dat op het parkeerterrein al enkele busjes en aanhangers staan. Detailhandelaren uit Noord-Holland die pallets schaatsen komen halen. Marco Vlap van de schaatsfabriek toont de vooraadhallen zo groot als een voetbalveld. Tot de nok toe gevuld met alle maten. Zodra de vorst de grond raakte werd het kantoorgedeelte verplaatst naar de voorraadhal. “Wij zijn praktisch ingesteld” zegt Marco. In de hal heerst al snel de sfeer van een vuurwerkverkooppunt op 31 december. De middenstand moet een nummertje trekken en dan wordt de bestelling schaatsen klaar gezet.

Schoenen en ijzers komen van elders. Naast de voorraadhallen blijkt de fabrieksruimte eerder een atelier waar met 5 niet- en boormachines al ver voor de zomer deze enorme voorraad winterpret wordt geassembleerd. En als deze winter nou herfstachtig was gebleven, is de vraag. “Dan hadden we gewoon alles laten staan tot volgend jaar, dat maakt ons niks uit” zegt Marco nuchter. Zandstra heeft genoeg vet op de botten om een seizoentje over te slaan. “Uiteindelijk komen we er wel van af. Een paar dagen vorst en de ijskoorts in de rest van Nederland plus de media-aandacht en ze vliegen de deur uit”.

Audiofragment 1
Audiofragment 2
Audiofragment 3
Audiofragment 4
Audiofragment 5
Audiofragment 6