Code Rood op de weg: terwijl de dooi invalt bevriest de motregen op het koude wegdenk. Maar ook op de waterwegen zorgt de vorst voor overlast. Vastgevroren binnenvaartschepen en messcherpe ijsplaten die het plaatstaal plagen. We varen mee op de En Avant 32 vanaf de Maas richting Den Bosch. Pretoogjes bij Kapitein Hans Fruyt van Hertog (“Ja, van adel he…”) die al 40 jaar van ijs gehakt maakt. Collega Gijs Spek is de 2e kapitein. “Hans zit echt op het vriesweer te wachten, die doet niets liever”. Het schip schokt en schuurt tussen de ijsplaten door en ondertussen melden schippers zich via de marifoonom te vragen of ze er door kunnen. Deze week nog bij Veghel probeert een binnenschipper het zelf en promp een lek. “Nee, zelf stoer doen is niet zo handig, het is slecht voor je schip om het zelf door te ploegen”.

De En Avant 32 is een sleepboot van Rederij Muller uit Dordrecht. Maar speciaal voorzien van een ijsbrekende neus en speciale schroef. Hans: “Van een gietijzeren schroef slaan de stukken af met dat ijs. En als wij de havens langs de route openbreken moeten we op de jachten letten. Polyester, daar schiet dat ijs zo doorheen en daar is de eigenaar niet zo blij mee…” Terwijl we varen schieten de ijsplaten soms hoog de lucht in. Een Belg vraagtr via de marifoon of de haven richting de Heinekenbrouwerij ook open kan want hij wil lossen. Voor Gijs is het de eerste keer. Doet normaal het Grote Werk met zeeschepen maar vond het wel mooi om dit een keer mee te maken. Hans vertelt over 1964. Zeven weken lang ijs breken en soms nog zelf vast komen te zitten. Gijs zegt: “het is wel mooi werk, maar ik slaap er slecht van. Het zijn lange dagen…”

foto NOS

Eerder op de ochtend een man in een oranje hes bij een kast langs de kant van de weg. Van het Waterschap Aa en Maas die langs alle gemalen gaat om ze te controleren en desnoods in te schakelen. Door de dooi meer water. Schaatsen wordt gevaarlijk omdat het water onder het ijs weg gaat. En ook de natuur komt weer meer tot leven. Gerard Sluiter van de IVN vertelt over de fuut. Al aan het paren geslagen vanwege de zachte winter en ineens min 20. Moest uitwijken naar de rivier omdat al het ander water dicht lag. Over meeuwen, reigers en mollen die met het invallen van de dooi driftig op zoek gaan naar insecten. Echt problemen heeft de plotselinge vorst niet opgelever: de periode was niet zo lang en er blijkt toch nog voldoende voedsel te zijn. We lopen onder lekkende takken door, het voetpad is glad. Code rood op de weg, code wit in het landschap dat letterlijk langzaam ontwaakt….

audio fragment 1
audio fragment 2
audio fragment 3
audio fragment 4
audio fragment 5
audio fragment 6