De overeenkomst tussen Carmiggelt, putdeksel in Gilze-Rijen en een transformator op 10.ooo volt? Inderdaad: koperdieven. Of liever: de steeds brutalere koperdief. Die haalt levensgevaarlijke toeren uit om dat koper te ontvreemden en is tegelijk totaal respectloos. Zeker als de dief ook de metalen ornamenten van grafstenen haalt. Dat het de spuigaten uit loopt blijkt uit de cijfers van netbeheerder Stedin in Utrecht en Zuid Holland. In 2008 werd 5 keer koper gestolen uit bijvoorbeeld transformatorhuisjes. In 2011 60 keer. “Het is elke week wel ergens raak” zegt een medewerker van het bedrijf die om tactische reden anoniem wil blijven. Hij is de veiligheidsmedewerker die ook intern personeel screent, vandaar. We staan bij een “Hoge Spanning Levensgevaarlijk” -deur aan Rotterdamse Mijestraat. De deur van het transformatorstation werd opengebroken en vervolgens hebben de dieven de complete installatie gestript. Ook werd de loodzware trafo opengesloopt en de koperen kern eruit gehesen. Dat dit professionals met verstand van zaken zijn geweest mag blijken uit het feit dat ze precies wisten hoe je dat levensgevaarlijke klusje moet klaren. Omdat het bedrijf waar het verdeelstation staat leeg staat viel het niemand op dat de spanning weg viel. Stedin zit met de schade maar wijst op een nog veel linker risico. “Stel dat kinderen hier gaan spelen en zien dat de deuren open staan en in het station klimmen…  Je moet er niet aan denken dat die kinderen kan overkomen als ze per ongeluk aan de kabels zitten” zegt Marko Kruithof van Stedin. Inmiddels zit er een nieuw slot op de blauwe deuren. Stoom komt er niet meer uit aangezien het bedrijf erachter leeg staat. “Maar ook gewoon hele wijken zitten soms zonder stroom omdat koperdieven aan de slag zijn geweest”.

Het blijkt een lastige zaak om die transformatorhuisjes allemaal te beveiligen, er staan er meer dan 20.000 in de provincie. Wel plaatst men af en toe een verdekt opgestelde camera in een huisje dat “makkelijk ligt” voor de dieven. Zo is er kans op een heterdaadje, alhoewel het al is voorgekomen dat de camera vooraf werd uitgeschakeld. Dat er ook personeelsleden van Stedin zelf betrokken zijn is haast niet uit te sluiten. “Maar er zijn ook veel aannemers, onderaannemers en leveranciers waar mensen werken die precies weten hoe je dit klusje moet klaren”. Ook krijgen monteurs te maken met agressie. Dan is de stroom uitgevallen in een woonwijk en gaan monteurs erop af om de storing te verhelpen en stuiten dan op agressieve en soms gewapende koperdieven. Aan de Mijestraat hebben ze met grof geweld het slot geforceerd, kaarsjes en zaklantaarn mee naar binnen en de deur achter zich dicht getrokken. “Die zijn zeker een paar uurtjes bebzig geweest. En waarom? Het levert hooguit een paar honderd euro op”zegt Harald Hanemaaijer van Stedin.

Daar moeten ze bij recyclebedrijf AC Jansen hartelijk om lachen. “Met de huidige kiloprijs van koper is het bij zo’n transformator van Stedin al gauw enkele duizenden euro’s”zegt Harm Jansen. En daarmee stuiten we ook wel op een beetje tactiek. Want ook Jansen wil liever niet vertellen hoe veel sommige metalen waard zijn. “Je brengt de dieven alleen maar op nog meer ideeën”. Misschhien dat Stedin liever niet zegt voor hoeveel geld er aan koper is gestolen. Ook Jansen is voorzichtig. “We hebben voor tonnen aan euro’s aan camera’s en schrikdraad aan moeten leggen. Want ook bij ons komen koperdieven langs om te stelen. Voor je het weet koop je je eigen spullen een dag later terug!”. Volgens het metaal recyclebedrijf is de oplossing simpel: niks meer contant betalen, alleen nog via de bank en met legitimatie. “Net als in Frankrijk bijvoorbeeld. En ook in Duitsland en België is een limiet. Boven een bepaald tonnage wordt alles geregistreerd.. Dat doen wij ook, nummerborden, leverancier, alles. En: alleen uitbetalen via de bank. Maar helaas zijn er nog genoeg andere kleinere opkopers die het niet zo nauw nemen”. En zo komt ook het buitenlands gestolen koper in ons land terecht. Jansen laat een metalen hoofd van Koningin Juliana zien. Zat tussen het schroot. Is het gestolen of toch weggegooid? “Je weet nooit via welke kanalen het uiteindelijk bij een opkoper of sloopbedrijf komt. Dat valt niet te traceren”. Jansen vertelt enthousiast over zijn bedrijf (wij zijn niet zomaar een ijzerboertje hoor). En blijft benadrukken dat het stikt van de regeltjes in ons land. “Maar er moeten blijkbaar eerst doden vallen bij zo’n transformatorstation voordat de zaak eens wordt dichtgetimmerd en je dure metalen alleen nog maar officieel kunt verhandelen. Via de bank. dan is het zo afgelopen en laten ze het standbeeld van Simon Carmiggelt ook staan!”

Audiofragment 1
Audiofragment 2
Audiofragment 3
Audiofragment 4
Audiofragment 5
Audiofragment 6