Miss Frost had kleine, mooie borsten, als van een pril meisje. Gelet op haar mannelijke lengte was het alsof ze nog moesten groeien. De vrouwen in First Sister zeiden tegen elkaar dat ze te oud was voor een meisjesbeha. Miss Frost was de imposante bibliothekaresse van het plaatsje in Vermont, het noordoosten van de VS. Ze had een bijzondere uitwerking op Billy. Toen zij hem voor de tweede keer bij zijn officiële voornaam William noemde kreeg hij spontaan een erectie.

In die dagen bloeide het verlangen bij hem op om schrijver te worden en naar bed te gaan met Miss Frost – niet noodzakelijk in die volgorde. Zo gaat het toe in een jong, verward individu, het is het begin van de levenslange geslachtsstrijd. Het basisgegeven van In Een Mens, de nieuwe pil van John Irving.

In dat dorp in Vermont is een toneelvereniging, de First Sister Players. Billy’s moeder was er souffleuse. Veel vrouwenrollen werden gespeeld door mannen, onder andere Billy’s opa. De regisseur was een Noor, Nils Borkman. Ze speelden veel stukken van Agatha Christie, ‘massavermaak’, volgens Borkman. Veel liever zou hij een stuk van zijn geliefde Ibsen brengen, Hedda Gabler, Een poppenhuis, of De wilde eend. Daar was Richard Abbott wel voor te porren, de kersverse docent op de Favorite River Academy. Billy zag dat zijn moeder en Abott als een blok voor elkaar vielen. Extra complicatie was dat Billy naast Miss Frost ook heel verliefd werd op Abbott.

Zo wordt pagina voor pagina een breed seksueel web gespannen – ouderwets Irvingiaans, een bonte wereld van homo’s, hetero’s en transseksuelen.

Bij het lezen doemt onweerstaanbaar Roberta Muldoon op, het legendarische personage uit The World According to Garp, vertaald als De Wereld volgens Garp. Vooral als Billy als gevierd schrijver met zijn transseksuele vriendin Donna tijdens een Europese tournee wordt uitgenodigd voor een bezoek aan een nachtclub op de Hamburgse Reeperbahn, een Transvestiten-Cabaret. De aanblik van de namaakvrouwen wordt Donna teveel, juist omdat ze in de zoektocht naar haar seksuele identiteit zo nadrukkelijk verlangt vrouw te zijn.

In een mens is het ik-verhaal van Billy Abott, maar ook een geschiedschrijving van de fasen van intolerantie tot acceptatie van verschillende vormen van seksualiteit. Daarin past ook de tragedie die AIDS teweeg brengt.

John Irving is dezer dagen hoogst persoonlijk in Amsterdam om te praten over zijn nieuwe boek. Hij is 70, maar oogt nog steeds niet echt oud, ondanks zijn grijze haren. Hij houdt die afgetrainde uitstraling van een geoefend worstelaar.

Hij ontleende de oorspronkelijke titel In One Person aan Shakespeare’s Richard II. Gretig vertelt hij dat het zijn vierde politieke, polemische roman is, na De Wereld volgens Garp (ook al over acceptatie seksuele verschillen, uit 1979), De Regels van het Ciderhuis (over abortus, 1985) en Bidden voor Owen Meany (over Vietnam, 1989). Irving: ‘Dit nieuwe boek zegt: ‘wordt het geen tijd om elkaars seksuele verschillen te accepteren, in plaats erover te strijden?’’

Hij beaamt dat de Seksuele Revolutie al meer dan veertig geleden is, maar weet dat er nog altijd vormen van afwijzing voor andermans geaardheid bestaan. Zelf kreeg hij kritiek uit homoseksuele kring over zijn passages over AIDS. Hij had niet het recht om erover te schrijven, omdat hij zelf geen homo is.

Irving: ‘Ik heb ze gezegd dat ik veel homoseksuele vrienden heb gehad die niet minder dood zijn, omdat ik hetero ben.’

De schrijver is opgetogen over de door president Obama in gang gezette acceptatie van het homohuwelijk in Amerika, al is dat knap langzaam gegaan. Volgens Irving is dat te wijten aan conservatieve ‘dynosaurussen’, maar ook aan homovijandigheid in de zwarte kerkgemeenschap. Hij denkt dat dit soort sociale thematiek nog erg belangrijk wordt in de komende verkiezingsstrijd. Er ligt ook een directe relatie met de crisis, want: ‘Het maakt de mensen behoudend, ook tegen anders geaarde mensen.’

Irving is op de hoogte van de onthullingen over wangedrag in de Europese katholieke kerk. ‘Een heel hiërarchisch instituut,’ weet hij, ‘met zijn eigen beperkende, morele wetten die niet conform het werkelijke leven zijn. Daar blijft veel verborgen en ontstaat hypocrisie. Enerzijds de moraal preken en tegelijkertijd allerlei dingen bedekken.’

Dat boek moet hij nog schrijven.

Beluister hier het volledige interview met John Irving: