Het roestende oor van Dwingeloo
Een instrument geboren uit de nieuwsgierigheid der mensheid. Waarmee we baanbrekend onderzoek deden dat ons bestaan enigszins relativeerde. Want wat bleek: de Aarde is niet het middelpunt van ons zonnestelsel. Dit grote oor dat luistert naar radiogolven uit het heelal is een bekende landmark van het natuurpark Dwingelderveld. De radiotelescoop van het Nederlands Instituut voor Radioastronomie staat omdat het er zo stil is en storingvrij. In de bossen staan overal bordjes die gemotoriseerd verkeer en mobiel bellen verbieden. In de jaren 70 kwam er een nieuwere en grotere telescoop in Westerbork, bestaande uit een hele rij paraboolantennes. In 1996 raakte die van Dwingeloo buiten gebruik en toen begonnen aardse elementen eraan te knagen…
Als we naar boven klauteren met de aannemer zien we dat dit prachtige instrument flink is aangetast. Balken en reling zijn verrot, alleen de spiegel die lijkt te bestaan uit dun kippengaas is RVS. “Als we nu niks doen stort ie bij één flinke storm in elkaar” zegt projectleider Peter Bennema. Het gevaarte weeegt 30.000 kilo en is 25 meter in doorsnee. Destijds gebouwd voor 1 miljoen gulden, de restauratie kost nu 1 miljoen euro. “Als het meevalt…” Sinds enige tijd maken radioamateurs van de stichting CAMRAS gebruik van het apparaat. André van Es vertelt dat studenten de radiotelescoop gebruiken voor experimenten maar is ook bedoeld voor educatieve doeleinden aan jongere scholieren. Inmiddels is de radiotelescoop een beschermd rijksmonument. Maar in zeer slechte staat: overal kun je zo stukken ijzer afbreken. De hele ‘spiegel’ wordt met een enorme kraan voorzichtig van de draaibare toren getakeld en op een bok gelegd. Althans dat leek de bedoeling. Maar rond het middaguur blijkt de schotel toch zwaarder dan gedacht en is een tweede hijspoging nodig.
Behalve de Spiegel- de feitelijke paraboolantenne waarboven de ontvangstantenne hangt- zal ook het draaibare gebouwtje eronder worden opgeknapt. Er zit asbest in en het is lek. Na de zomervakantie is het geheel gezandstraald en daar waar nodig zullen stalen balken van de constructie worden vervangen. En daarna komt de hijskraan weer terug om de antenne terug te hangen. Of dat allemaal goed zal gaan is ontzettend spannend. Want als het hele zaakje teveel buigt is de parabool waardeloos. Vandaar vele tientallen meetpunten die elke afwijking tot in de millimeter bijhouden. Ondertussen werken ze bij Astron in het laboratorium aan de nieuwste generatie telescopen. Dat blijkt geen groot gevaarte meer maar een flink aantal paaltjes in het vrije veld die veel verder kunnen luisteren. Pulsars- ronddraaiende hemellichamen- veroorzaken magnetische velden die op te meten zijn. Als we naar de zon kijken staat die al 8 minuten verder maar zo lang duurt het voordat het licht de Aarde heeft bereikt. Vandaar dat radiotelescopen eigenlijk signalen opvangen van 10.000 tot een miljoen jaar geleden. Zo lang duurt het voordat die signalen ons hebben bereikt. We kijken nu naar de oerknal en hebben ondertussen behalve veel geruis nog geen teken van leven opgevangen uit het heelal. Maar als Dwingeloo klaar is luistert het metalen oor weer verder. Want je weet maar nooit…
“Als we naar de zon kijken staat die al 8 minuten verder maar zo lang duurt het voordat het licht de Aarde heeft bereikt.”
Snap dat voor de beeldspraak dit voorbeeld gebruikt wordt, maar het klopt niet: de zon draait niet om de aarde maar doordat de aarde om zijn as draait lijkt het alsof de zon beweegt. Het licht van de zon wat in je ogen valt is wel 8 minuten oud.
ik dacht dat er bezuinigd moest worden .
tegenwoordig staat op elke hoek van elke straat wel een kunstwerk of monument.
en ik maar denken dat er te weinig geld is voor onderhoud wat voor vele werkjes al zwaar achterstallig is.
als we iets willen bewaren voor het nageslacht moeten we zelf in de grond gaan leggen, dat is gratis en het blijft langer houdbaar.
tegenwoordig struikel je over monumenten en gedenkperkjes, wat een onzin zeg.
weg ermee.
Jullie zijn altijd weer een heel leuk team, met gevoel voor humor, die van die vliegende schotel was ook wel een goeie.
Er heerst ook vaak een optimistische atmosfeer van welwillende wisselwerking tussen geïnterviewden, verslaggever en degenen in de studio.
Ga zo door, altijd leuk deze drie hoeks communicatie, lekker relaxed.
Respect voor de renovatie, ik hoop dat het allemaal gaat lukken. Groet.
History van de radiotelescoop Dwingeloo
http://www.astron.nl/about-ast.....ic-footage
De facebook pagina van de radiotelescoop met vele filmpjes en foto’s
http://www.facebook.com/pages/.....7184672879