Een onbekend agrarisch woord zorgt op Terschelling voor veel tumult. Nee, niet Oerol, de boeren eilander term voor  ‘overal’ die het eiland ook internationaal grote bekendheid heeft gebracht door het theaterfestival dat zo is genoemd. Het ophefmakende woord is speulsk. Het is uit het Midslander dialekt ontleend voor een nieuwe promotiecampagne voor Terschelling.  Een leuk speels woord met een typisch eilandkarakter, dachten de reclamejongens. Uit de veehouderij kwam veel bezwaar. Daar kennen ze het woord vooral in de betekenis tochtig. Het eiland zou er te géil mee in de markt worden gezet, vinden ze.  Meteen hadden ze in de campagne wel de link met Oerol te pakken.

Oerol is het Cannes van het lokatietheater. Tot dat niveau is het in ruim 30 jaar uitgegroeid, met groepen uit de hele wereld die er dolgraag hun kunsten willen vertonen en er vooral nieuwe producties willen maken. Er is een belangrijk verschil met het beroemde Franse cinemafeest. Op Oerol kennen ze niet de opwinding rond Gouden Palmen, het eilandfestival doet niet aan competitie en ook niet aan rode lopers. De meeste overeenkomsten schuilen misschien in het speulske.

Een bepaald speels deel van de Oerolbezoekers komt niet voor de voorstellingen, maar voor elkaar, om in locaties als tenten, huisjes, of hotelkamers bijeen te komen in bijzonder intieme optredens. Ik heb meer dan eens gezien en gehoord hoe Terschelling tijdens Oerol bijzonder speulsk uitgroeide tot een eiland van liefde. Daarom is het rumoer over dat woord tamelijk vreemd. Juist omdat het zo pássend is.

Communicatieadviseur Helger Bakker had de term uit zijn verborgenheid gehaald. Lekker!, moet hij gedacht hebben, een prachtig woord, heel eigenzinnig, met onderscheidend vermogen en toch ook die wufte ondertoon. Voor sommige eilander veeboeren ging het te ver, die kenden het van de periode dat hun koeien het tussen de heupen hebben.  Daarom heeft de Terschellinger Promotiestichting besloten om niet verder te gaan met het woord. Beter kan het niet gepromoot worden.

Veehouder Egbert Zorgdrager had al een ludieke limerick bedacht.
Een hitsige stier in een weiland bij Kaard
Die loeide ‘het wordt hier een hemel op aard.’
Want al mijn natte dromen
Die zullen uitkomen
Nu het hele eiland tot speulsk is verklaard.

Bij Oerol houden ze de komende tien dagen vast aan het thema van 2012: De Wind Voert Het Woord. Ook een heel speelse variant op de dynamiek van de natuur en het eiland. Het moet heel artistiek alle kanten op waaien. Op de poster staan twee jonge vrouwen aan de voet van een duin schuin naar het strand en de branding geleund, zoals dat kan bij hevige wind. Ze dragen decente jurkjes. Het doet niet direct aan willigheid denken. Ik zie er eerder de hang naar stijlvolle omgevingskunst in.

Oranjekoorts is een soort opwinding die op Oerol doorgaans niet overdreven aanwezig is. Gelet op de treurige vertoningen op de verre locatie Charkov zullen de bezoekers rond Nederland-Portugal des te verlangender uitkijken naar Horizone van Groupe ZUR, Rechafaudages van het Alibicollectief, Groots en meeslepend wil ik leven van Rienks Swarte, Padvinders! van Beumer & Drost, Aap-Nood-Boem van De Jongens, Het Lied van Muziek Theater Makerij Compagnie KAiET! en My Dinner with André van Karina Kroft. Het is maar een greep – Oerol biedt meer dan genoeg om al het voetbalverdriet te vergeten.

Voor hen die andere verlangens koesteren is er die ene opwindende vraag: ‘Ben jij speulsk?’