Ze weegt 12 miljoen kilo en twee varende trekpaarden brengen haar naar haar beoogde rustplaats. Als nieuwe schakel in een tot nu toe halstarrige ketting die Noord-Zuid-lijn heet. Want met de nodige tegenslagen als vertraging en verzakkingen. Wendy is de eerste, de twee andere zusjes zullen later deze maand ook naar de bodem van het IJ achter Amsterdam CS zakken. Een historisch moment noemt de directeur van de metrolijn het, de nieuwe verbinding naast de IJ-tunnel. Al in de vroege ochtend gaat het vaarwater op slot voor doorgaand verkeer, de pont over het IJ tijdelijk omgeleid. Want het is millimeterwerk om het betonnen gevaarte  van 8 meter breed en 138 meter lang op de goede plek te krijgen. Daarna kan ‘ze’ dan gecontroleerd zinken. Als ze straks aansluiting heeft met haar zus en het landhoofd op Amsterdam Noord kan ze leeggepompt. Over een paar maanden kun je onder het IJ door van het noorden naar het centrum lopen. Pas in 2017 zal de eerste metro erdoor zoeven. Maar dan moet er niks meer tegen zitten…

Met Duco Vaillant onder Amsterdam CS

De bewoners van de Vijzelgracht kunnen terug, de gebouwen daar hebben zich een paar millimeter ‘verzet’ zei directeur Peter Dijk vanmorgen. Hij bedoelde daarmee verzakt, maar een paar milimeter is niks vergeleken met de centimeters die de gebouwen al eerder zakten vanwege de graafwerzaamheden voor de Noord-Zuid-Lijn. “Maar wat we hier doen is ook ongeloofelijk ingewikkeld waar ze in de hele bouwwereld naar kijken. We leggen een metrolijn aan in een moeras”. Feitelijk is het afzinken van de 6 jaar geleden al gebouwde tunneldelen niks aparts, dat is bekende techniek. Toch is het een bijzonder werkje waar je op het eerste oog weinig van ziet. De tunnelbak ligt meer dan 6 meter onder water. De vergelijking met een ijsberg doemt op. Als de sleepboten hun werk hebben gedaan lopen mannen met helmen over haar lichaam (alle tunneldelen kregen meisjesnamen van Strukton) alsof ze Jezus zijn. Wendy is feitelijk niet het eerste tunneldeel, Priscilla ging haar voor. Zij is nog zwaarder: 20 miljoen kilo en is eerder al onder Amsterdam CS gevaren. Deze ochtend nemen we een kijkje in het metrostation onder CS. Een betonnen kathedraal, meters hoog en verlicht in een spookachtig schijnsel van bouwlampen. Duco Vaillant, technisch voorlichter van de lijn vertelt dat het hele station met sporen en al een paar milimeter is opgetild. “We hebben een nieuwe fundering gemaakt en daarna de dik 3000 houten heipalen weggehaald. CS rust op een betonnen tafel. Toen dat klaar was  konden we de tunnelbak erin varen”. Wie ondergronds kijkt- en dat kan want er zijn gratis rondleidingen- ziet wat een enorm werk dit is geweest. Goed is te zien waar de metrorails straks komt te liggen en waar de roltrappen moeten komen. Elders in de stad boren de machines zich een weg naar volgende stations. De laatste tussenschotten ondergronds zullen worden weggehakt nadat ze met stikstof zijn bevroren.

Een blik op tunnelbuis Priscilla onder CS

Dat het ook enorm fout kan gaan bij het boren van de tunnels bleek enige jaren geleden in het Duitse Köln waar het stadsarchief plots ineen stortte tijdens de graafwerkzaamheden. Ook daar moet een mtrolijn komen dwars door het centrum en ook daar veel tegenslagen.  In Amsterdam is het werk zeker zo moeilijk vanwege veel historische gebouwen in een bijzonder onstabiele ondergrond. Want de tunnelbuizen liggen in moerasbodem, overal is grondwater. En dat maakt dat de Noord-Zuid lijn volgens de bouwers, aannemers en plannenmakers ook een leerzaam prestigeproject is waar ook in het buitenland bijzondere belangstelling voor is. Nieuwe technieken worden toegepast, zoals het verticaal boren en opdrukken van gebouwen. Toch zijn er ook genoeg mensen die zich afvragen of de Noord-Zuid-Lijn de enorme kosten waard is. Immers, je kunt ook gemakkelijk van Amsterdam Noord met de pont naar het centrum. Maar als stad blijft groeien zullen meer en meer mensen zich door de verkeersaderen moeten. Wellicht dat over enkele tientallen decennia pas blijkt met welke vooruitziende blik dit bijzondere ondergrondse kunststuk is aangelegd. Misschien ook dat dan niemand meer zal beginnen over de hoeveelheid bloed, zweet en centen de metrolijn heeft gekost. En wie op de roltrap af zal dalen naar de 18 meter diepe tunnelbuis om vervolgens via Wendy en Priscilla droog onder het IJ door te gaan zal dat dan de gewoonste zaak van de wereld vinden. Zouden we tegen die tijd nog een OV-chipkaart hebben?

Een man loopt over het water...

Audiofragment 1
Audiofragment 2
Audiofragment 3
Audiofragment 4
Audiofragment 5
Audiofragment 6
Audiofragment 7