De ziekmakende dilemma’s van Rabobank
In 1999 startte de Tour de France in le Puy du Fou, het attractiepark ten zuiden van Nantes. Het was een jaar na de beruchte Tour Dopage. Daarom voegden zich nogal wat extra verslaggevers bij het vaste korps van de wielerpers. Onderzoeksjournalisten, nieuwsjagers, allemaal hoogst alert voor mogelijke nieuwe dopinginvallen van de Franse politie. Ze dropen al snel af, er gebeurde niets op dat gebied. De wielerpers bleef over om te berichten over de eerste Tourzege van Lance Armstrong en de opvallend zwakke prestaties van Rabobank. Niemand die kon vermoeden wat de verborgen werkelijkheid van toen voor gevolgen zou hebben voor het beroepswielrennen van nu: hoe Lance Armstrong Rabobank met Robert Gesink en Bauke Mollema meesleept in zijn val.
Rabobank was die zomer van 1999 als de dood om onderwerp te worden van dopingpubliciteit. Het gebeurde toch. L’Équipe was in het voorjaar al heel kritisch geweest, omdat de Rabo’s in Parijs-Nice verdacht hard reden. In de Tour was het omgekeerd: ze waren onzichtbaar. Was dit geen indirect bewijs voor dopinggebruik, namelijk dat ze in de lente wél en in de zomer níet met de middelen reden? Verslaggever Pierre Ballester kon er niet achter komen. Hij schreef wel over de gelegenheidsdokter die Rabo voor de Tour had gevraagd: Peter Plag, een Nederlandse huisarts met een praktijk in Amiens. Dat had te maken met de Franse wetgeving in zake artsen in buitenlandse dienst.
Geert Leinders, de vaste arts, kwam als privépersoon toch regelmatig langs, die Tour. Ook als vertrouwensman van Michael Boogerd. De gesoigneerde Vlaamse medicus koesterde een mooi medisch eufemisme voor de toediening van Epo: revitalisatiekuur. Daar was deze Ronde geen sprake van. Het zou nog van pas komen in de jaren daarna. De directie van Rabobank eiste prestaties op podiumniveau en bracht daarmee ploegdirecteur Jan Raas en ploegleider Theo de Rooij in grote verlegenheid.
In de loop van 1999 moest Raas besluiten om voor de versterking van de équipe geen buitenlandse renners aan te trekken. Dat werd in de publiciteit uitgelegd als een bewijs van vertrouwen in de Nederlandse renners. In een commentaar in Fred van Slogterens boek over zijn leven schreef Raas: ‘Tegenvallende prestaties zijn er diverse jaren geweest, maar omdat andere ploegen hun renners professioneler (lees: met veel risico) begeleidden, maakte je als Rabobank toen geen kans om grote prestaties te leveren. Wij –ikzelf en de bank- wilden immers absoluut niet verder gaan dan de afgesproken grens van het medisch begeleiden. Vele toppers die ik benaderd heb in die jaren, haakten af toen ze begrepen dat er bij Rabobank een strikt antidopingbeleid gevoerd werd.’
De kern van Raas’ betoog zat in dat woord ‘risico’. In zake epo betekende dat werken tot de grens, en er overheen. Lance Armstrong was daar al mee bezig, buiten weten van de pers en de buitenwereld. Rabobank moest na 1999 mee in dit soort praktijken. Dit voorjaar gaf Theo de Rooij dat toe in de Volkskrant. Nog gingen ze niet zo ver dat het Rabobank zeven Tourzeges opleverde. Daarvoor was de dopingsystematiek van Armstrong te dominant.
Het is duidelijk welk effect het Usada-rapport over de praktijken van de Amerikaan heeft gehad op Rabobank. De Rabo-directie kon niet verder met de imagoschade voor de bank – belangrijke speler in de Nederlandse maatschappij.
Renners als Robert Gesink en Bauke Mollema zijn onmiskenbaar de dupe geworden van de vroegere praktijken van Armstrong. Ze zullen ongetwijfeld wel weer onderdak vinden. Het is afwachten of ze bij een andere ploeg beter zullen presteren. Hun rijden was een bewijs van schoonheid: ‘goed, maar niet super’ om het te zeggen met de oude held Steven Rooks, man die al vroeg verstand had van epo.
Het is goed om na te denken over de tweet van de voormalige dopingzondaar David Millar. Hij haalde uit naar Rabobank: ‘You were part of the problem. How dare you walk away from your young guys who are part of the solution. Sickening.’
Niet gezond, om de rug toe te keren naar renners die een oplossing waren voor het probleem waar de oude ploeg onderdeel van was.
Persoonlijk vind ik doping in de wielersport totaal oninteressant. Het interessseert mij minder dan niets of Armstron ooit Epo heeft gebruikt.
Het valt mij om te beginnen op dat de renners zeer zware prestaties moeten leveren, en dat vervolgens de doktoren niet al het mogelijke mogen doen om het herstel te bevorderen. Nee, het ideaal is de Tour op een heleboel boterhammen pindakaas rijden.
Ook verbaast het mij dat er middelen op de dopinglijst staan die de prestaties niet bevorderen, maar waarvan men vindt dat je die nu eenmaal niet mag gebruiken. Of een renner wiet gebruikt of niet – de prestatie wordt er niet beter van, en dus is het geen doping. In de meeste landen is het streng verboden, en dus is het niet toegestaan. Maar een doping die positief is omdat je wiet gebruikt? Waanzin.
Dan heb ik nog een probleem: de whereabouts. Probeer je dit eens voor te stellen – alles, nee ECHT alles moet je weken van te voren plannen en doorgeven. Voor mijn gevoel gaat dat in tegen de menselijke waardigheid, en is het dus onaanvaardbaar dat mensen aan dat regime blootgesteld worden, ongeacht de redenen daarvoor – en ik heb net aangegeven waarom ik dopingcontrole helemaal geen goede reden vind.
Voor mij is doping dus geen reden om de wielersport de rug toe te keren. De verklaring die ik heb gehoord van de Rabobank als motivering van hun beslissing overtuigt mij ook helemaal niet. Integendeel, ik hoor vooral redenen om geen klant te willen zijn van die bank. Alleen, dat was ik al – om hele andere redenen.
Eens met de strekking en teneur Jeroen, maar toch niet met jouw laatste alinea. Een bank is juist in deze tijd echt iets anders als een loterij, telecombedrijf of fietsenfabrikant. Heeft zoals je zegt een brede maatschappelijke taak en ligt in deze tijd tenminste even hevig onder vuur als het profwielrennen. Journalisten en mensen als Peter Winnen hebben een punt als zij vraagtekens zetten bij b.v. de timing van zowel de komst als het vertrek van de Rabobank in het professionele herenwielrennen. Je kunt zoals belen nu doen ook weer zeggen dat het huidige profwielrennen echt anders is als 10 jaar geleden. Maar dat verhaal horen we intussen ook alweer 20 jaar. En nu ligt er dus voor het eerst een deels justitieel onderzoek naar structuur, organisatie en strekking van het georganiseerde doping gebruik. Met dank aan notabene een ondanks de voormalige held Armstrong Amerikaanse doortastendheid die men in Europa tot op heden niet aandurfde of, waarschijnlijker, wilde.
Het USADA rapport zou nu voor alle wielerorganisaties inclusief de UCI aanleiding mogen zijn om niet alleen nader onderzoek te doen naar doping gebruik, maar ook naar wijd vertakte corruptie en het werkelijke zelfreinigend vermogen. Waarin de Rabobank dus ook niet meer gelooft. In navolging van Frankrijk, de VS en inmiddels ook Italie lijkt het logisch dat justitie er toch ook eens bij betrokken raakt. En men internationaal opnieuw nadenkt over lastige vragen zoals of men van de renners de enorme prestaties kan blijven vragen zonder enigerlei vorm van bijvoorbeeld toch gereguleerd gebruik van EPO.
Mooi dat de Rabobank toch niet alle wielrennen vaarwel zegt en o.a. Marianne Vos nog het voordeel van de twijfel geeft. Zuur voor de nieuwe garde die zich begrijpelijkerwijs gestraft ziet voor daden van velen van hun voorgangers. Maar enigerlei vorm van schoon schip maken lijkt in het belang van de hele wielersport onvermijdelijk. Daarbij past wellicht ook voorlopig een daling van de letterlijke marktwaarde van het profwielrennen. Op veel gebieden een tandje terug. Overigens ook niet verkeerd voor sporten als voetbal of tennis waarin nog veel meer geld omgaat. Want ook dat lijkt de sport juist voor wat verder weg staande gewone liefhebbers steeds minder toegankelijk te maken. De ‘ziekte’ in de topsport heeft m.i. vele gezichten. Als men kritischer en harder op zoek gaat naar betere ‘medicatie’, kan de ellende die het profwielrennen nu zozeer treft misschien toch tot redelijk aanvaardbare resultaten leiden.
Zelf ben ik een van die afhakende liefhebbers op afstand waarover men nu ineens graag spreekt. Zonder veel kennis van tactieken, meer een ‘romantisch toeschouwer’. Geen liefhebber van tennis of voetbal maar nog wel van het wielrennen. Natuurlijk gaat de sport altijd door, gelukkig maar. Maar zoals ik het nu bekijk ga ik de Tour de France van 2013 even minder volgen. En meer het helaas ook bij ‘grote’ media met hun grote belangen veel minder belichte veel ‘kleinere’ veldrijden en baanwielrennen. Juist vanwege die voor mijn part ouderwetse maar leukere romantiek.
PS Jeroen, naast veel meer is het vreemd dat alleen Marianne Vos door de Rabobank gesteund lijkt te blijven worden. Hoe kan zij zonder die andere goede vrouwen nog goed doorfietsen? Misschien met steun van de frisse nieuwe single van die oude ‘dopeheads’ van de Rolling Stones?
https://www.youtube.com/watch?v=rPFGWVKXxm0
Misschien dat de Hypotheekrente nu naar beneden gaat
David Millar is een huichelaar 1e klasse met zijn afkeur af te spreken over de beslissing van de Rabobank. Mijnheer Millar heeft jarenlang te boek gestaan als een grootverbruiker van epo en is nu bekeerd. Judas Millar heeft door zijn dopingverleden ook meegewerkt aan de teloorgang van de wielersport en het afhaken van de Rabobank. Maar hij doet zich roomser voor dan de paus. Misselijkmakende publiciteit zoeken van deze zielige egoisctische renner!!!!
@ Gerard, ik denk het niet, er is in Nederland te weinig concurrentie. De tendens is juist stijgend, zie http://nos.nl/artikel/431169-h.....urder.html
Beste meneer Jonkers,
Enige nuance zou uw reactie sieren. David Millar is gepakt voor EPO-gebruik waarbij hij is aangegeven/verlinkt door een ware grootverbruiker; Philippe Gaumont, bij zijn toenmalige ploeg Cofidis. Zijn profiel voldoet geenszins aan dat van een ‘grootverbruiker’, zoals u schrijft. Daarnaast is Millar een van de weinige coureurs die na gepakt te zijn daadwerkelijk berouw hebben getoond en zich hebben voor een schonere wielersport. Het feit dat hij momenteel de enige actieve coureur in het peloton is die zich kritisch durft op te stellen jegens de UCI (het internationale overkoepelende wielerorgaan welke onder andere verantwoordelijk is voor de dopingtests en momenteel veelvuldig van betrokkenheid wordt beschuldigd in het USADA-rapport van o.a. het verdoezelen van postieve tests van Armstrong), maakt dat hij niet afgedaan hoeft te worden met grote woorden als huichelaar en “roomser dan de paus”, aldus mijns inziens. Er zijn genoeg renners die gepakt zijn en terug zijn gekeerd in het peloton om te rijden, te zwijgen en vooral ook te gebruiken alsof er niets is gebeurd, David Millar behoort daar niet toe.
@Sjoerd Houweling, zeer mee eens, Millar revancheerde zich voldoende met openhartige bekentenissen en kritiek. Zijn kwalificatie van het vertrek van de Rabobank zou ik niet overnemen al kun je ook daar weer vragen bij stellen. Nu een voorlopig gepasseerd station.
Behalve de blijkbaar criminele organisatie van Armstrong en andere individuele gevallen, lijkt nu het probleem hoe het (zelf) reinigend vermogen binnen het wielrennen echt beter te garanderen is. Hoe kan men onafhankelijk, kritisch en betrouwbaar onderzoeken waar het mis ging? Wie moet dit doen nu zoveel (internationale) organisaties tenminste deels ook verdacht zijn? Kan dit nog wel zelfstandig met de huidige topmensen of zelfs met een ingehuurd bureau als de belangen zo ‘verrot’ groot en diffuus zijn?
Er zijn dus ook veel (juridische) vragen. Wat is de juridische status van het USADA-rapport in Europa of Nederland? Heeft het zin om afzonderlijke zaken in verschillende landen te bundelen? Wie moet dat gaan doen? Kan het nog wel zonder aanvullend justitieel onderzoek (onder ede) en hoe verhoudt zich dat dan tot elkaar? Ligt hier een taak voor het IOC en/of justitie in het land van het UCI hoofdkantoor? In Spanje was en is ook veel mis, hun anti dopingautoriteit schijnt zelfs bijna failliet te zijn. En misschien moet je op praktisch niveau ook verder gaan als vrijblijvende erecodes en contracten aanpassen met keiharde financieel-juridische clausules.
P.S. Het kan zijn dat er bij dit blog nu 2x een tekst van dezelfde strekking komt, met het plaatsten van de vorige ging iets mis.
@Sjoerd
@Ricardo
Dus het feit dat David M. is verlinkt pleit hem vrij.
Volledig eens dat hij nu als “de meest cleane renner” tekeer gaat tegen zijn latere collega’s. Maar dat wil nog niet zeggen dat hij zichzelf totaal vrij gaat pleiten onder het mom van “kijk eens hoe goed ik bezig ben”. Hij heeft die verboden middelen jarenlang ook gebruikt en heeft er nu spijt van. Bewonderswaardig waarop hij uit de kast is gekomen…..maar dat geeft hem nog niet het alleenrecht om te oordelen over andere renners, ploegen, sponsoren etc. HIJ IS OOK FOUT GEWEEST!!!!! Vergeet dat niet. En ik blijf hem een JUDAS en een hypociet persoon vinden. Dat de wielersport ten dode opgeschreven is na al deze affaires…????? Wij zijn toch allemaal liefhebber maar geef dan gewoon alle verboden middelen vrij. Kan iedereen met zijn gezondheid doen wat hij wil. Spaart een heleboel geld uit voor de controles. Echter daar wordt ook te veel aan verdiend dus die hoge heren willen hun duurbetaalde baantje behouden.
Die Millar moet zijn mond houden. Hij heeft gepakt, is onderdeel geweest van het systeem dat de sport kapot heeft gemaakt. Dan zou hij moeten begrijpen dat het niet de Rabobank is die dingen verkeerd doet door er uit te stappen, maar mensen zoals hij. Als iedereen zich altijd netjes had gedragen, was er voor de Rabobank geen reden om de sponsoring te stoppen.
Verder is het natuurlijk zo dat het echt een ongelooflijke bende is. Persoonlijk ben ik niet zo onder de indruk van het systeem dat Armstrong heeft opgezet. Waar ik wel onder de indruk van ben is de lange houdbaarheid die de ‘omerta’ blijkbaar heeft gehad. Natuurlijk was het duidelijk dat renners geen belang hadden om te praten, maar toch had ik wel verwacht dat er eerder mensen uit onbenulligheid of wat dan ook hun mond open hadden gedaan.
Daarnaast ben ik erg onder de indruk van de leugens die Armstrong en ook Bruyneel jarenlang in het oog van de camera hebben volgehouden. Ik herrinner me hoe kalm Bruyneel vragen kon beantwoorden, en de man kon acteren die het allemaal heeft uitgevonden, terwijl hij een enorme fraudeur was. Ik herrinner me Armstrong die een journalist verbaal verschrikkelijk te lijf ging tijdens een persconferentie nadat die journalist gestaafde vragen stelde t.a.v. dopinggebruik. Ik ben in ieder geval blij dat ze nu gepakt zijn, want ik heb ze nooit voor een cent vertrouwd. Daarnaast is Armstrong ook een ongelofelijke zak, erg Amerikaans dat kankerverhaal, dat dan als iets heroisch wordt gezien. De waarheid is een stuk simpeler: als je kanker hebt is dat heel erg, en sommige mensen overlijden hier aan, sommigen niet. Degenen die overlijden zijn niet minder heroisch dan die mensen die er niet aan overlijden. Er zijn geen helden, er zijn alleen slachtoffers, en sommigen hebben geluk, en sommigen niet. Uiteraard wens ik iedereen geluk toe, maar helaas is dat niet voor iedereen het geval. Armstrong heeft alleen op de fiets gevochten, en daar heeft hij ongelooflijk vals gespeeld, en door en door slecht mens wat mij betreft.
Het is goed om naar de inhoud van Millar’s boodschap te kijken, in plaats van hem aan zijn verleden te herinneren. Het is duidelijk dat hij het krachtig opneemt voor zijn jongere collega’s van Rabobank die nu zo zijn gedupeerd. Inderdaad, ze waren bezig met de oplossing: meedoen aan de zuivering. Hun rijden getuigt ervan: ze kunnen niet op tegen het machtsvertoon van SKY. Dat heeft ook te maken met het sterk ontbreken van het soort ploegsystematiek dat de Britten rond Wiggins hebben georganiseerd en dus NIET met doping.
Niet vergeten ook hoe sterk de vergevingsgezindheid in dit métier is. Richard Virenque en Johan Museeuw worden in hun eigen land na diepe boetedoening omarmd als helden. Lance Armstrong is in Austin alweer op applaus onthaald door een zaal vol blinde gelovigen. Nóg doet hij geen bekentenissen die hem zouden sieren.
En de toekomst van het wielrennen? In de Provinciale Zeeuwse Courant stond een aardig commentaar over het besluit van Rabobank: ‘De uitkomst is helder: geen verbetering, het blijft een vuile sport. Dit inzicht zal het profwielrennen niet lang pijn doen. Nieuwe sponsors staan klaar en voor de hondstrouwe fans is doping geen groot probleem. Binnenkort fietst het peloton gewoon gedrogeerd verder.’
Ricardo stelt terecht de vraag naar de status van het USADA rapport.
Om te beginnen, de USADA is, voor zover ik kan overzien, geen US rechter. Sterker nog, de rol van aanklager, rechter en beul zijn in een hand.
Persoonlijk heb ik nogal moeite met de US rechtscultuur, die er op neerkomt, dat als je bekent, en anderen erbij lapt, dat je dan een lagere straf krijgt.
Er is niets tegen bekennende daders (ik schrijf hier daders, niet verdachten, want niet elke verdachte is een dader) zeker niet als ze ook spijt hebben, maar op het moment dat een zondaar er een ander bijlapt in zijn eigen belang, is het de vraag of die ander wel ook een zondaar is.
In de USA is in de jaren 50 een heksenjacht geweest op vermeende communisten (gek genoeg is het daar nooit strafbaar geweest communistte zijn, maar ze werden wel wegens antipatriotisme vervolgd) waarbij het een kwestie was van verraad door hen die zelf verraden zijn.
Dat dreigt ook met de doping te gebeuren.
In Europa heb je als verdachte veel meer waarborgen dat je proces eerlijk is, en daarom denk ik dat het goed is dat het USADA rapport niet domweg overgenomen wordt, maar gezien wordt als een aangifte.
Waarna er een eerlijk proces zal kunnen volgen. Of niet, als er geen ggrond is voor vervolging.
ps, in Nederland, anders dan de USA en Frankrijk, is het niet strafbaar doping te gebruiken. Een dopingzondaar wordt dus wel ontslagen, maar komt niet voor de rechter.
Daarom kijk ik het liefst naar natuurdocumentaires en wetenschappelijke programma’s (zoals Order and Disorder van de BBC) want de natuur blaakt van de gezondheid (zolang er geen mensen in de buurt zijn).