De worstvertroosting van Atte Jongstra

Ben u gescheiden? Neem worst!
Het is de verwerkingsmethode van schrijver Atte Jongstra. Worst is de korte, maar krachtige titel van de roman die hij schreef over wat hij omschrijft als zijn ‘heenzending’ ,de talloze gedaanten van zijn favoriete lekkernij en hoe die hem geholpen heeft over zijn pijn heen te komen. De geschiedenis van een heroprichting, opgehangen aan worst.


‘Heren, och Dames! Stelt u zich eens voor: worst. Frankfurter,
Plokworst, Turkse Sucuk, Weense, boerenmet, kruidnagelworst
uit Friesland, knakker aller landen. Ingebracht in een…
Wat? En of zij worst lust! Het is maar beter niet te weten wat
Erin is. De smaak, daar gaat het om. En om het eten zelf, zeker
niet om het klaar met eten geraken. De ware conversatie, heren
Houwers & Kruissoldaten! Het gesprek. Mondgemeenschap.’
Dergelijk licht scabreus dichtwerk is Jongstra wel toevertrouwd, met de archaïsche, haast negentiende-eeuwse verteltrant die hem eigen is. Op een onbewaakt moment was het oog van zijn vrouw op deze regels gevallen. Ze had het opgevat als overduidelijk bewijs van vreemdgaan. Genoeg om haar echtgenoot in juni 2012 de deur te wijzen met de woorden: ‘Je krijgt een uur om op te rotten.’
Ik ken haar als een collega uit de vaderlandse literaire kritiek. In het boek heet ze Rosa. Jongstra had ruime ervaring met haar uitbarstingen. Nu was het over. Hij ging. En hij kwam niet meer terug. Hij geraakte zoals hij schrijft in ‘arren moede. Ik werd manisch, raakte vervuild, dronk te veel wijn en rookte als een waanzinnige.’

En er was worst. Al veel langer was het er. ‘Worst was al vóór dit huwelijk mijn hobby, zoals anderen het in modelspoorbaan zoeken, postzegels, of vissen aan de waterkant.’ Jongstra was lid geworden van Worstclub Mondiaal, een genootschap dat niet alleen worsten proeft, maar ook worsttheorie, -filosofie en- fysica beoefent, om te geraken tot een sluitend worstbeeld van de samenleving.
Met de voorzitter, kunstenaar Fredie Beckmans en Jongstra ben ik toen alles nog goed was eens ter worstreportage gegaan voor de radio. Beckmans sprak over ‘seks in de mond,’ bij het proeven van de specialiteit van een Amsterdamse worstmaker. Jongstra’s vrouw begreep er nooit iets van. Ze vond het grillen van een jongensclub.
Toch was worst bijvoorbeeld voor een kerkhervormer als Luther de inzet van serieus religieus debat. In de kern gaat het over ambachtelijkheid en de liefde die steekt in het maken van de ware worst. Worst is veel meer dan worst alleen, wordt bij lezing van Jongstra’s roman eens te meer duidelijk.

Zuinig is hij niet in de beschrijving van de rotperiode na de heenzending. In de vertelling bedient hij zich van dezelfde encylopedische aanpak als in Groente, zijn debuutroman uit 1991. Ook die was van vóór het huwelijk en behandelde tal van smaken.

Een belangrijk onderdeel van Worst is de Tuinidylle, met de dagboekaantekeningen die Jongstra bijhield tijdens de verblijven in het vakantiehuis in de Franse Morvan. Het bevat nauwgezette beschrijvingen van het gevecht tegen de natuur dat het onderhoud van een aanzienlijke hoeveelheid land is. Langzaam voltrekt zich het onheil. Bij het snoeien van de bloemperken breit mevrouw een trui van doornen voor haar man.

Na de scheiding brengt Facebook het geluk van een nieuwe leven, maar die blijkt ook niet direct houdbaar. Dan komt de brief van Beckmans met de belofte van een worstfietstocht en voordracht van ‘wilde worstverhalen.’
Worst is bovenal een boek van troost.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


2 reacties op “De worstvertroosting van Atte Jongstra”

  1. Ik raad de lezers eerder speciaalbier aan dan worst. Het is beide wellicht niet het meest gezonde qua voeding. Allereerst drink je een goed biertje als wijn, kun je er lekker aangeschoten van worden en tot slot wordt volgens het laatste nieuws worsten qua gezondheid vergeleken met asbest.

    Wordt deze blog uberhaupt nog wel bijgehouden? zie dat al het nieuws zo een beetje van 2014 is.

  2. Jeroen Wielaert zegt: 31-10-15 om 14:53

    Leuk, zo’n bijdrage! Nee, dit wordt nauwelijks meer bijgehouden, omdat de faciliteit in Hilversum is gestaakt. Jammer!

Geef een reactie