Wekenlang hebben we achter hem aan gezeten voor een interview. Eerst zou dat in Nederland plaatsvinden. Vlak voor een literatuurfestival waar Roberto Saviano in november zou optreden. Maar de beveiliging kwam niet op tijd rond en hij moest verstek laten gaan. Want de 30-jarige schrijver van bestseller Gomorra staat al meer dan drie jaar onder permanente politiebewaking. Toen probeerden we het in Rome, de stad waar Roberto vaak verblijft, en na lang aandringen kwam het groene licht. Na uitgebreid gescreend te zijn moesten we naar een kantoor komen waar hij ons te woord zou staan.

Flink te vroeg dienen we ons daar aan. Na een paspoortcontrole door de beveiliging van het gebouw begint het grote wachten in een lelijke anonieme zaal. Camera neergezet, microfoons opgesteld, duimen draaien en hopen dat hij niet op het laatste moment afzegt. Ruim een uur later dan afgesproken rijden twee geblindeerde auto’s met blauw zwaailicht tot vlak voor de ingang van het gebouw. Saviano loopt naar binnen, omringd door vier carabinieri in burger. Zolang als we met hem praten, blijft steeds een reus van een carabiniere bij ons. Op een afstandje en met de armen over elkaar geslagen. Een zendertje in het oor.

Het is apart om Saviano van dichtbij te zien. Hij is de laatste tijd zo vaak in het nieuws en op televisie te zien dat hij bijna een bekende geworden is. Een vriendelijke, licht nerveuze jongen van 30. Kale kop met kortgeschoren franje, goed verzorgd drie dagen-baardje, simpel maar elegant bruin jasje. Om drie vingers draagt hij een zilverkleurige ring. “Een oude traditie uit mijn streek”, vertelt hij. “Mijn vader en grootvader droegen ze ook. Voor hen betekenen ze Vader,  Zoon en Heilige Geest. Ik geloof niet in God, maar ik draag ze uit een gevoel van verbondenheid met mijn dorp.”

Dat dorp heet Casal di Principe. Het ligt niet ver van Napels en wordt gecontroleerd door de Camorra, de Napolitaanse maffia. Over die maffia en vooral over de tot dan toe relatief onbekende familieclans van Casal di Principe, de zogenaamde casalesi, schreef Saviano in 2006 het boek dat hem zijn doodvonnis zou opleveren. Er zijn vijf miljoen exemplaren van Gomorra verkocht. Het is in tientallen talen vertaald. Saviano heeft de donkere kant van zijn geboortestreek aan de hele wereld getoond. Toen hij op een dag zijn aanklacht tegen onrecht en misdaad publiekelijk kwam uitspreken tijdens een bijeenkomst op uitgerekend het dorpsplein van Casal di Principe, was voor de Camorra de maat vol. Hij moest dood.Vanaf dat moment wordt zijn leven bepaald door de agenten die 24 uur per dag bij hem zijn.

Hoe is het om geen gewoon leven meer te hebben? Om nooit meer even naar buiten te kunnen lopen voor een kopje koffie? Altijd te moeten oppassen en alles te moeten plannen? Geen vrienden meer te hebben?

Hieronder het televisie-interview door Andrea Vreede op de NOS-site, waarvan een kleiner gedeelte is uitgezonden in het Journaal.

En hier het radio-interview door Bas Mesters

Download

Dapper, geïnspireerd, een strijder tegen onrecht is hij, maar ook iemand die lijdt onder zijn geblindeerde bestaan: ,,Ik heb nu een heel ander idee van geluk dan toen ik jongen
was. Als jongen was geluk voor me, doen waar je zin in hebt, de wereld
rondreizen, en belangrijke dingen doen. Nu ik dat alles heb bereikt, voel ik me
niet gelukkig. Misschien heb ik er een te hoge prijs voor betaald.”

Als een jonge rebel gooide Roberto Saviano een steen in de vijver en moest zich tot zijn schrik staande houden tegen de tsunami die op hem afkwam. Van een beginnende schrijver is hij uitgegroeid tot het symbool van het vrije woord en van de strijd tegen misdaad en onrecht. Een enorme last die hij zegt te willen dragen. Maar hoelang nog?

Bij het afscheid zegt Saviano dat hij op den duur naar het buitenland wil verhuizen. Om weer een privéleven te kunnen krijgen. Alleen willen de meeste landen hem niet hebben. Hij blijft zoeken, totdat hij een veilige plek heeft gevonden waar hij wel nog zonder politiebewaking over straat kan.

De agenten gebaren dat het tijd is. Saviano vertrekt. De vriendelijke en open jongen verandert weer in een zakelijk kijkende man met een mobiele telefoon tegen zijn oor. Op weg naar de volgende afspraak.

Andrea Vreede en Bas Mesters