Het dode handje
Het overkomt veel vrouwen in Italië. In een stampvolle stadsbus, middenin een mensenmassa of in de rij voor de film. Zoals afgelopen zondagmiddag gebeurde in een grote bioscoop bij Treviso. Je staat als een harinkje in een ton op je beurt te wachten en je voelt van achteren iets tegen je aan schurken.
Je eerste reactie is: zal wel een tas van iemand zijn. Of iemand die zelf naar voren geduwd wordt en ongewild tegen mij opbotst. Kan gebeuren. Maar dan herhaalt de handeling zich en dringt de onvermijdelijke conclusie zich op: het is la mano morta, het “dode handje.”
Die hand die bij niets en niemand lijkt te horen en die snel weer wordt ingetrokken als de dader zich betrapt weet. Ik het het altijd een geweldige uitdrukking gevonden en krijg er meteen visioenen bij van die loslopende hand uit The Addams Family.
In Italië is het betastende handje een eeuwenoud verschijnsel dat in alle seizoenen floreert. Het meest in de zomer wanneer er meer te zien en te grijpen valt. Maar dat ook een hoog gesloten jurk aanlokkelijk kan zijn, blijkt uit dit fragment uit een film (La Poliziotta uit 1974), waarin de dame in kwestie nota bene zelf de schuld krijgt van alle ophef:
Dat het handje ook in de winter toeslaat, ondervond, volgens de berichten, een 35-jarige Braziliaanse vrouw die met haar kinderen in die bewuste rij in Treviso stond. Na fel van zich te hebben afgebeten, bleef ze de man van het handje in de gaten houden. Die bleek van rij naar rij te zwerven, steeds weer op zoek naar een nieuw slachtoffer. Totdat de Braziliaanse, samen enkele andere woedende ex-slachtoffers, hem uiteindelijk in een hoek dreef en de politie belde.
Ook dat zie ik weer helemaal voor me. Een Trevigiano van rond de 50 die daar benepen op een bankje in de hoek bij de kassa’s wacht totdat hij door de agenten ontzet wordt. Met zijn schuldige hand diep weggestopt in zijn zak en zich wanhopig afvragend wat hij bij thuiskomst tegen zijn vrouw zal moeten zeggen. “Sorry dat ik zo laat ben, schat. Ik heb even m’n hand uitgelaten?”

I feel offended by your article, which is just using stereotypes and building up racists sentiments. I witnessed the same thing in Leiden central station and many times in Amsterdam.
Shall we then say that “la mano morta” is a common phenomenon in the Netherlands too?
Antonio,
“Racist”? Check your definitions!
As a Dutch, heavily using public transport, I have NEVER witnessed that here. We even don’t have an expression for it.
@ Antonio,
You should not feel so easily offended.
No without joking, every occurence is one to many. I cannot judge wether it is a common phenomenon in Italy myself. However, it feels like it is more accepted there for (certain) men to approach women as if they are free for everyone (whether or not you’re wearing short skirts).
Honestly I don’t think la mano morta is a common phenomenon in the Netherlands. Although I’m sure it occurs; there are after all a lot of Italians in the Netherlands.
Het lijkt me een verschijnsel dat je eerder in Amsterdam aantreft dan in Italië. Het is hier zo uitzonderlijk dat als het gebeurt, het in de krant staat. Waar mevrouw Vreede het dan weer uit overschrijft.
De tenenkrommende stereotypen van Vreede zijn alleen verklaren door de gedachte dat haar schoorsteen moet roken en dat Nederlanders nu eenmaal dit soort nonsens willen lezen over Italië.
Voortaan wel bronvermelding graag.
Zucht, wat is la mano morta in- en intriest. Het filmfragment (uit 1974!!) is alleszeggend met die lachende mannen die erbij staan: bah!
We have a saying in Italy, that more or less goes…”Go out and touch the women” (esci e tocca ‘e ffemmene).
It is generally said to someone who is a little depressed, or who spends too much time at home or studying.
I love this saying.
I am proud of being Italian. I don’t go around touching women, but still after two years that I live in Holland I must restrain myself not to whistle after a nice miniskirt.
It’s our way of expressing admiration.
But if someone really goes around doing “la mano morta” in an Italian, then he’s considered sick, or really “sfigato”, an idiot.
A real latin lover would never do that!
Cris the fact that you never witnessed doesn’t mean the phenemon does’t exist. I have seen this in Leiden centraal, in Amsterdam as well. Corine as italian I can tell you that this is not a common and socially accepted phenomenon. In my opinion this article is too superficial, looks like bar chats, not something tonwrite on a national TV blogs…
But if someone really goes around doing “la mano morta” in an Italian bus…
Well, I live in Italy, and it never happened to me… It’s not to be considered a common phenomenon I think.
I understand Antonio.. Maybe “building up racists sentiments” is exaggarated, but “using stereotypes” yes… But don’t feel offended! We all know that “old men with mani morte” are everywhere, even in Holland!!!!
klinkt hier niet veel nijd door? Italiaanse vrouwen worden wel expliciet begeerd, Nederlandse , althans de verslaggeefster, niet?
Mensen
als jullie je niet in het Nederlands kunnen uiten, dan denk ik niet dat jullie tot de doelgroep behoren
en terzijde, Holland is een provincie, een deel van Nederland. Dus gebruik het woord Nederland als je het gehele land bedoelt.
I live in Italy and hear often about this from women colleagues of friends. It is definitely NOT socially accepted (the clip was satiric, is my guess), and those that do it are in fact “sfigati”, men who cannot get any otherwise. perverts.
The fact that a specific term exists though is telling… stereotypes or not…
@Bas Wist niet dat er restricties waren tegen engels taalgebruik op deze site en geloof dat u de enige bent die er bezwaar tegen heeft. En aangezien u het nodig vindt om uit te leggen dat Nederland Nederland heet (al is ook Holland algemeen geaccepteerd, en weet een ieder dat ik het over het kleine kikkerlandje heb) zou ik u erop willen wijzen dat Holland geen provincie is… U bedoelt vast Noor-Holland en Zuid-Holland…….
Heeft u misschien iets nuttigs toe te voegen met betrekking tot het artikel?
@allemaal: Nooit vermoed dat dit blog zoveel emotionele reacties zou oproepen
Wat mij betreft, mag er ook in het Engels geschreven worden, indien de schrijver de Nederlandse taal wel lezen, maar niet schrijven kan. Reacties worden altijd zeer gewaardeerd en gerespecteerd. Wel stel ik voor om het een beetje beschaafd te houden en elkaar niet onheus te bejegenen.
@Pieter,Roma: Bron van het verhaal was een locale krant uit Treviso en de Romeinse Messaggero die het stuk overgenomen had.
Overigens vind ik het ook bijzonder om te merken hoe moeilijk humor en ironie zich laten vertalen. Maar daar was ik vorig jaar ook al eens tegenaan gelopen…
A propos van dit soort onderwerpen: waar ik me hier in Italie nog heel vaak erg over verbaas is de normaalheid en vrijheid waamee mannen in gezelschap van vrouwen (collega’s, vrienden van elkaar) over andere vrouwen opmerkingen maken over het uiterlijk en de schoonheid of het ontbreken daarvan praten, in al dan niet beleefde woorden, ook over specifieke details, zoals boezem of achterste.
En dat dan ook nog de vrouwen daarin meegaan en ook hun mening geven!!
Misschien woon ik al te lang niet meer in NL, maar ik heb dat nog nooit daar meegemaakt, dat mannen vrouwen beoordelen (eufemisme) in gezelschap van andere vrouwen…
Maar misschien dus dat ik te lang uit de NL roulatie ben….
Ach dat handje, geen toepasselijke naam, zo levendig en creatief, vol verlangen en bij voorbaat al veroordeelt. Ik herinner mij zo”n soort film gezien te hebben, een Griekse film, op het filmfestival R’dam 1997, met een hoopgevende, verrassende afloop.
Niet iedereen ziet het als een ongewenstheid, zie beschrijving film
http://www.filmfestivalrotterd.....mou-aptou/
Mi mou aptou betekent “raak me niet aan”.
Wanneer ultra orthodoxe joden het voor het zeggen hadden, dan wisten zij wel een oplossing voor het “la mano morta”, nl. apartheit op straat, openbaar vervoer, kortom mannen en vrouwen niet al te dicht bij/tot elkaar in het openbaar. Allemaal ter bescherming v/h vrouwelijk geslacht, geen stiekeme ongewenste intimiteiten meer in het openbare leven. In Israel wil een kleine groep ultra orthodoxe joden mannen en vrouwen apart van elkaar in het openbaar. In die kleine groep is het een werkelijkheid, zij hebben de wens deze gewoonte te verspreiden.
Hopelijk gaat dit niet doorzetten, genoeg tegenstand is er iig welhttp://mijn-kijk-op.infonu.nl/mens-en-samenleving/88883-opinie-israel-20-ultra-orthodoxe-joden-anti-vrouw.html
Het is walgelijk maar handtastelijkheden komen helaas overal voor, “zelfs in de RK kerk”. Er worden volop matige grappen en grollen over gemaakt in dure, uitverkochte theater voorstellingen. Persoonlijk geef ik de voorkeur aan de humor van mevrouw Vreede.
Ik zie geen reden om je door dit blog persoonlijk beledigd te voelen. En al helemaal geen reden om de schrijfster en/of mede bloggers te beledigen. Het verzoek om bronvermelding mag wat mij betreft ook fatsoenlijker. Er zijn andere manieren om persoonlijke frustraties kwijt te raken!
Dit soort reacties nodigt nog slechts zelden uit deel te nemen, maar nu wil ik toch mijn waardering weer eens schrijven voor een wederom leuk blog uit Rome.
@Gerhard,
Hier in Nederland moet je uitkijken dat je geen positieve opmerking maakt over de schoonheid van een vrouwelijke collega, grote kans dat je je mag verantwoorden voor ongewenste intimiteiten of seksuele agressie. Handjes zeker thuishouden is hier het devies!
Dat verklaart mogelijk waarom het vaker de vrouwen zijn die het initiatief moeten nemen tot het aangaan van een intergender contact.
@ Bas
als ik in slechte Nederlands schrijf behoor ik dan tot de doelgroep? Of moet ik eerst misschien beter Nederlands gaan leren?
@ Massimo
Voor mijn gevoel schgrijft Andrea voor de mensen in Nederland, die Italië niet kennen. Om op verschillende manieren het land begrijpelijker te maken
Voor mij als Nederlander is het interessant, en vaak vermakelijk wat in andere landen over ons geschreven wordt, maar hoe onjuist ook, ik denk niet dat het zinvol is om te protesteren.
Want waarom lees ik wat anderen over ons schrijven – net als jij leest wat wij over jullie schrijven ? Omdat ik wil weten hoe er tegen ons aangekeken wordt.
Opdat ik die kennis kan gebruiken bij contacten met mensen uit Duitsland of Spanje of waar dan ook.
DAT bedoel met doelgroep. Inmiddels heb ik de indruk dat voor Andrea dit anders ligt, en het is niet aan mij om haar doelgroep te definiëren
Maar welllicht heb je toch iets aan mijn kijk. Vandaar dat ik hem uitschreef
@Dan: ik begrijp het als je direct tegen een collega zegt “lekker ding”, bv. Maar gebeurt het in NL dat als je in gezelschap van vrouwen bent (collega’s, of vrienden of wat dan ook), dat vrouwen het accepteren dat je dat soort opmerkingen (ook in meer diplomatieke bewoordingen) over andere passerende vrouwen maakt?
Volgens mij typisch een geval van een storm in een glas water …
@-@ndrea
Het gebeurt niet vaak dat ik zo uitvoerig hardop lach in mń eentje….
Maar ja……
“Sorry schat dat ik zo laat ben, ik heb even mijn hand uitgelaten”
Nee zeg…….Dat vezin je niet !
Geweldig
johnvanprooijen7@gmail.com
Heb het zelf in de bus mogen ervaren, en dat was alles behalve prettig. Daarnaast ben ik vaak met leerlingen in Rome, en elk jaar is er wel weer een blonde Hollandse meid die betast wordt in de bus door zo’n ‘dood handje’. De laatste keer heeft de jongedame in kwestie zo’n stampij gemaakt dat de man algauw met een rode kop de bus verliet. Een Romeinse mevrouw gaf onze leerling een compliment omdat ze zo goed van zich af had gebeten: “Brava!”