Italiaanse musea voor moderne en hedendaagse kunst hebben het zwaar. Ze zijn altijd toch al een beetje een ondergeschoven kindje geweest in een land waar ontelbaar veel “oude” kunst is. Maar in deze tijden van crisis lijken ze de concurrentieslag met Michelangelo en Raphaël echt te gaan verliezen. Voor sommige musea dreigt zelfs sluiting. En dat kan echt niet, zegt museumdirecteur Antonio Manfredi. Als waarschuwing dat de kunst bezig is ten onder te gaan stak hij gisteren een schilderij uit zijn collectie in brand.

Uiteraard is het een stunt om aandacht te trekken. Maar ook een krachtig symbolisch gebaar om aan te geven dat als musea geen bestaansrecht meer hebben, je de kunst ook wel weg kan doen. De Franse maakster van het schilderij had overigens toestemming gegeven en keek live via internet toe. Ze vertelde er verdrietig om te zijn.

Antonio Manfredi is een beeldhouwer en fotograaf uit het plaatsje Casoria bij Napels. Middenin het land van de Camorra, de Napolitaanse maffia. In 2005 richtte hij met hulp van particuliere sponsors het CAM op. Het Contemporaray Art Museum van Casoria, gevestigd in een verbouwde school en bemand door een groepje vrijwilligers. De collectie bevat meer dan 1000 werken van ongeveer 60 kunstenaars uit vele landen. Geschatte waarde 10 miljoen euro, volgens Manfredi.

Subsidie van de overheid heeft het museum nooit gehad. Wel in het begin een beetje hulp van het gemeentebestuur (voordat dat ontbonden werd vanwege infiltratie door de Camorra) en geld van een aantal sponsors. Maar die houden vanwege de economische crisis steeds vaker de hand op de portemonnee, waardoor het museum zijn rekeningen niet meer kan betalen. Dat komt ook omdat het CAM erg weinig bezoekers trekt. Casoria ligt buiten alle toeristische routes, zodat het alleen studenten en kunstliefhebbers zijn die dit Camorra-gebied willen aandoen. De grote massa stoomt vol gas door naar Napels, Capri en Pompei.

Manfredi bedenkt nu de ene actie na de andere om zijn situatie onder de aandacht van de media te brengen. Afgelopen februari vroeg hij politiek-cultureel asiel aan Duitsland met een heftige oproep aan Angela Merkel. Maar dat leverde niets op. Nu zegt hij iedere week drie kunstwerken uit zijn collectie te gaan verbranden. Net zolang tot het museum leeg is.

Helaas zijn de vooruitzichten slecht. Want tot nu toe kreeg Manfredi alleen een schriftelijke steunbetuiging van president Napolitano. Maar geen geld. Want dat is er gewoon niet.