De rode glimlach van de Solomons
,,Begin er niet aan!” Terwijl ik een lesje krijg in de gevaren van betelnoot zit om mij heen iedereen gezellig te peuzelen. Niemand op de Solomoneilanden die zich iets aantrekt van de risico’s.
Als ik op Mendana Avenue, de drukke hoofdstraat van Honiara, wacht om over te steken, gaat vlak voor mij opeens de deur open van een voorbij rijdende taxi. De passagier buigt zich iets naar buiten en spuugt een vuurrode kwak slijm naar buiten. Met een grote boog vliegt het speeksel door de lucht. Als het op de stoep landt, niet zo ver bij mij vandaan, is de taxi al weer doorgereden. Niemand die opkijkt.
Twee weken geleden was ik op de Solomoneilanden. Lopend door de straten van Honiara viel me al snel op dat veel inwoners van de hoofdstad rode tanden hebben. Rood van de betelnoot. Ook was de straat soms vuurrood van de vele spuugplekken.
De betelnoot heeft een opwekkende werking, die helpt tegen de honger en vermindert stress. Geen wonder dat de noot populair is bij jong en oud. Overal zijn kleine standjes opgezet waar de groene vruchten voor 1 Solomon dollar per stuk worden aangeboden, ongeveer 10 eurocent. Die standjes hebben zonder uitzondering voldoende klanten.
Als ik in de auto zit met journalisten van de lokale televisiezender One News, zit iedereen al snel te kauwen. De noot is een soort pruimtabak, die wordt aangelengd met lime, vermalen kalk, afkomstig van het koraal. Dat witte gruis zorgt voor een extra kick. Met grote precisie dopen verslaggeefster, cameraman en rest van de crew een stengel daka in het zakje met het witte poeder, nemen een hapje en verkauwen alles tevreden tot één mengsel. Het is niet de bedoeling om de boel door te slikken, vandaar alle spuugvlekken op straat. Een handleiding hoe het wel moet vind je hier.
Als ik opper om zelf ook wat te gebruiken veert verslaggeefster Dorothy Wickham onmiddelijk op. De betelnoot is namelijk verslavend en kauwen leidt ook nog eens tot mondkanker. Op mijn suggestie dat ze dan misschien beter kunnen stoppen met kauwen, lacht iedereen beleefd. Stoppen met betelnoot is net zo lastig als stoppen met roken, zegt ze. En niemand die er over peinst om het te proberen.
De overheid probeert het gebruik te verminderen. Zo werd dit jaar een verbod ingesteld op verkoop in de binnenstad. Veel heeft dat nog niet geholpen, want Honiara is klein en binnen vijf minuten is wel een standje te vinden. Ook hangen bij kerken en sommige overheidgebouwen borden die waarschuwen dat kauwen op de betelnoot er verboden is. Dat kan natuurlijk een gezondheidskwestie zijn, maar misschien wil men op die manier gewoon de vele vieze spuugvlekken vermijden.
