Als het peloton rond twee uur naar boven gaat op de Aspin zal het met passie ontvangen worden door de pelgrims van de Tour. Ze zullen weer op hun zomerbest gekleed zijn, dat wil zeggen half naakt, gehuld in berenvellen, of verkleed als engel, of duivel. Er zit geen kwaad bij, het is het leukste sportpubliek ter wereld. Het is wel eens anders geweest, zoals toen, in 1950. Dat jaar was Siant-Gaudens, de startplaats van deze zondag, voor het eerst de stad van aankomst. Gino Bártali, de grote Italiaan die in 1938 en 1948 de Tour gewonnen had, besloot er in grote woede de Franse ronde te verlaten.
Bartali was niet het idool van de Franse fans die tegen de Italiaan waren opgestookt door stemmingmakerij in de pers. Op de top van de Aspin, na de Aubisque en de Tourmalet de láátste klim van die rit was een hevig onweer uitgebarsten. De weg was glad en modderig, het publiek stond doorweekt samengepakt. Ze begonnen Bartali uit te jouwen toen ze hem aan zagen komen in gezelschap van Jean Robic en Louison Bobet. Het volk drong op, de doortocht werd smaller. In de opgefokte meute gingen vuisten en stokken omhoog in de richting van de Italiaan.
Toen botsten de renners tegen elkaar op en vielen. Bereidwillige handen trokken Robic en Bobet weer overeind, vijandige begonnen op Bartali in te slaan. Hij zag er een paar staan met messen voor het fruit dat ze bij zich hadden. Hij kon ontkomen op de fiets, toen andere toeschouwers er tussen sprongen en de belagers op hun beurt met de vuist bewerkten.
Bartali begon trillend aan de afdaling. Beneden won hij in Saint-Gaudens de sprint, ruim voor Bobet. Er was nog meer Italiaans succes: Fiorenzo Magni kreeg de gele trui om zijn schouders. Maar Bartali was niet meer geïnteresseerd in dat soort glorie. Hij voelde zich vernederd en bedreigd, ze hadden geen respect voor hem als groot kampioen. Woedend vertrok hij zijn hotel, een paar kilometer van Saint-Gaudens. Hij mompelde nog tegen ploegleider Alfredo Binda dat hij uit de Tour wilde vertrekken.
Tourdirecteur Jacques Goddet haastte zich naar het hotel om zijn spijt te betuigen en Bartali over te halen om te blijven. De trotse Toscaan hield vast aan zijn besluit, maar zei dat Magni vrij was om zijn trui te verdedigen. Goddet realiseerde zich dat Magni een oorlogsverleden had als lid van de Italiaanse zwarthemden en dat dat nieuwe Franse emoties kon opwekken.
‘Ik doe als Gino,’ zei Magni alleen maar. Het was het droeve slot van die rit naar Saint-Gaudens, de Etappe van de Lange Messen, zoals de rit werd getypeerd in een Pyreneeën-geschiedschrijving van Jean-Paul Ollivier.
Anno 2009 heeft Tourbaas Christian Prudhomme dát soort zorgen in ieder geval niet. Ook niet over Lance Armstrong. Wonderlijk, na alle vroegere verguizing. Als het aan het Franse publiek ligt mag Lance nog járen blijven.
Wat leuk om de verhalen te lezen rondom het fenemeen Tour de France. Soms lijkt de aandacht voor dit megaevenement overdreven, maar 1x per jaar mag deze jaarlijkse vakantiethiller wel ons aangeboden worden. Tenslotte krijgen de voetballiefhebbers 38 weken per jaar genoeg pagina’s en tv zendtijd! Complimenten Jeroen voor de kruidige saus over het toch al smakelijke tourmenu van de NOS.
Jammer dat er toen nog geen oortjes waren om hulptroepen in te schakelen
Verder twee opmerkingen.
A) Leuk weblog hier
B) Kan de naam Armstrong een beetje verbannen worden? Half Nederland wordt er inmiddels gek van. Ook hier is het totaal overbodig en geen toegevoegde bijdrage. Zo ook bij “onze” tv commentatoren. Ik stel voor op de dagen zonder oortjes. Bij wijze van experiment of moet ik het afkicken noemen?