Een konijn op een skateboard
Elke Amerikaanse staat is opgedeeld in kiesdistricten, en allemaal mogen ze een Afgevaardigde naar Washington sturen. Links het zeventiende district van Illinois. Je moet er op een bepaalde manier naar kijken, maar dan is het duidelijk: een flink konijn, met de rug in de wind, op een skateboard. Vanwaar deze wonderlijke vorm? En waarom zijn de verkiezingen op 2 november zo belangrijk?
Het konijn-op-een-skateboard-district is het bekendste voorbeeld van “gerrymandering”, een controversiele praktijk waarbij politici – en niet onafhankelijke commissies – elke tien jaar de lijnen van een kiesdistrict mogen bijstellen. In 1812 tekende gouverneur Gerry uit Massachusetts een kiesdistrict dat nog het meest aan een salamander deed denken: ‘Gerry’ + ‘salamander’ werd “gerrymander”. Sindsdien is het verschijnsel alom aanwezig op de Amerikaanse verkiezingkaart.
Het doel van gerrymandering is om de tegenpartij op te zadelen met zoveel mogelijk onbruikbare stemmen, en de schade voor de eigen partij zo klein mogelijk te houden. Waarom ‘onbruikbare stemmen’? Omdat bij verkiezingen hier het winner-takes-all-principe geldt. Als in kiesdistrict x de Republikeinse kandidaat 8.000 stemmen krijgt en de Democraat 2.000, dan mogen de Republikeinen een Afgevaardigde naar Washington sturen. Die 2.000 Democratische stemmen zijn dus ‘onbruikbaar’, ‘weggegooid’. Fijn voor de democratie, maar de Democraten hebben er niets aan.
Tegelijkertijd geldt: die 8.000 stemmen hadden de Republikeinen helemaal niet nodig. Met 2.001 stemmen waren ze er immers ook wel geweest. Die 5.999 ‘overbodige’ stemmen zijn al net zo symbolisch als die 2.000 stemmen van de Democraten, en een Republikein in het buurdistrict, waar wel een spannende strijd wordt uitgevochten, had ze veel beter kunnen gebruiken.
En dus wordt er “gecrackt” (een gebied waar de tegenpartij een meerderheid lijkt te hebben wordt opgedeeld in kleinere stukken; die worden vervolgens toegevoegd aan een ‘eigen’ district waar ze het gat weliswaar wat kleiner maken, maar waar ze niet echt schade kunnen aanrichten) en “gestackt” (waarbij juist het tegenovergestelde gebeurt; kiezers van de tegenpartij worden toegevoegd aan een district dat die partij toch wel zou winnen.)
Verward? Wikipedia legt het uitvoerig uit, en ook de New York Times komt met aardige voorbeelden.
Tegenstanders noemen gerrymandering ondemocratisch en soms zelfs racistisch: Republikeinen zouden minderheden (die merendeels Democratisch stemmen) bewust van deelname aan het democratisch proces willen uitsluiten. (Maar ook Democraten doen aan gerrymandering.
Waarom is 2 november zo belangrijk?
Dat is omdat er behalve Congreszetels ook 37 gouverneurszetels op het spel staan. De gouverneur van een staat neemt de leiding bij het indelen van kiesdistricten, in samenwerking met de partij die de meerderheid heeft in het parlement van die staat. Razend belangrijk dus. Niet voor niets deed Obama de afgelopen weken Californie en Ohio aan, staten waar beide partijen verwikkeld zijn in een spannende gouverneursrace. (Hier een goed overzicht van de vijf belangrijkste races.)
Bovendien: dit jaar vond in Amerika de tienjaarlijkse volkstelling plaats. Op basis van die telling (hoeveel mensen wonen waar) worden de districtsgrenzen in beginsel vastgesteld – alvorens het geruzie kan beginnen.
Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.
Er staat dus nogal wat op het spel. In een betoog tegen gerrymandering schreef The Economist:
“If the Republicans do seize control of Congress at this year’s mid-terms, an importan part of the reason will be the ways in which their state-level legislators redrew the lines in big states like Texas, Ohio and Florida after the census of 2000.”
Zeg nou zelf: ziet het 23e district van Californie eruit als een normaal kiesdistrict?
In een nieuwe documentaire, “Gerrymandering, The Movie”, spreken Democraten en Republikeinen schande van het verschijnsel. Trailer:
Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.
Nog veel meer over de verkiezingen op www.AmerikaKiest.nl
Gerrymandering is slechts 1 van de praktijken die het functioneren van de Amerikaanse demokratie ondermijnen. Het onbeperkt en zonder enige openbaarheid mogen gebruiken van donaties uit het bedrijfsleven om kandidaten te steunen of te bestrijden is nog veel ernstiger.
Eigenlijk zouden ze gewoon één keer een systeem van evenredige vertegenwoordiging zoals het onze moeten gebruiken. Dan kunnen wij buitenlanders even flink lachen om de kabinetsformatie die ze daar dan krijgen…
Het 23e kiesdistrict van Califonie mag er misschien wat vreemd uitzien, maar 80% van de bevolking woont nu eenmaal aan de kust. Het zou me verbazen als er in de geografisch veel grotere grensdistricten 22 en 24 meer mensen zouden wonen.
Ik snap eigenlijk niet dat de nos hier zoveel aandacht aan besteed
heb niks met de usa, en zal altijd zo blijven, ik vind het een volk van niks, Palin, tea party, allemaal loze, en leeghoofdige figuren.
trouwens het stelt volgens mij geen ene ruk voor allemaal, het enige wat voorstelt is zijn de $$$$$$, daar draait het allemaal om, om snel zelf beter van te worden
Met Rene heb ik ook niets met de USA. Ik moest ze al niet, en toen ging ik in december 2009 op vakantie met een groep Amerikanen – hetgeen mij vies is tegengevallen.
Het grote probleem is alleen, wat in de USA gebeurt, dat heeft een grote invloed op wat hier gebeurt. Gebruiken ze daar antibiotica alsof het deodorant is, dan zitten wij binnenkort ook zonder. Gaan daar de makelaars failliet, dan vallen onze banken om
Alleen, de invloed is eenzijdig: wij kunnen niets doen aan wat ze daar kiezen, en zo voorts. En daarmee heb ik inderdaad het gevoel dat een stukje over de idioterie van de grenzen tussen verschillende districten te diep gaat
Want alleen de uitkomst is voor ons relevant
Bedankt voor je interessante en verhelderende weblog Eelco! Raar systeem wel – denk je dat dit zal blijven voortbestaan op lange termijn?
Thanks for writing this, it was quite helpful and told a lot