De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

ITCZ

ITCZHet Air France vliegtuig dat enkele dagen geleden verongelukt is, is mogelijk terecht gekomen in zwaar onweer. Bij een vlucht van Brazilië naar Parijs moet het vliegtuig de ITCZ passeren, de Inter Tropische Convergentie Zone. De Inter Tropische Convergentie Zone is een zone rond de aarde ter hoogte van de evenaar waar grote onweerscomplexen ontstaan. Voor de meeste Nederlanders is de ITCZ onbekend, maar het is onderdeel van een grootschalige atmosferische circulatie.

De ITCZ is een gebied ter hoogte van de evenaar waar de lucht gemakkelijk opstijgt. Dit komt doordat de zon het aardoppervlak in dat gebied sterk opwarmt. De warme lucht aan het aardoppervlak stijgt gemakkelijk op en bij dat opstijgingsproces ontstaan wolken en onweersbuien.  De opstijgende lucht moet aangevuld worden waardoor er aan het aardoppervlak de passaatwinden ontstaan. Op het noordelijk halfrond ontstaat hierdoor de noordoostpassaat, op het zuidelijk halfrond de zuidoostpassaat. Uit de onweerscomplexen die in de ITCZ voorkomen, ontstaan ook tropische cyclonen.

De ITCZ zit niet altijd op dezelfde plaats. Door het jaar heen verschuift de ITCZ van noord naar zuid over de evenaar heen en weer. In onze zomer ligt de ITCZ ten noorden van de evenaar, in onze winter ligt’ie ten zuiden van de evenaar. Het verschuiven van de ITCZ veroorzaakt de regentijden in de streken rond de evenaar. Omdat de ITCZ de evenaar twee keer per jaar passeert, zijn er ook twee regentijden.

Elk vliegtuig dat de evenaar passeert moet ook de ITCZ passeren. Voor piloten op deze vluchten is dat een normaal onderdeel van de vlucht en er zijn ook standaardprocedures voor. De onweerscomplexen probeert men zoveel mogelijk te omzeilen. Dat kan door tussen de onweerscomplexen heen te vliegen. Daarvoor hebben de vliegtuigen weerradar aan boord. Of het Air France toestel gecrasht is door de gevolgen van zo’n onweerscomplex is nog altijd onduidelijk.

Zware onweersbuien zijn potentieel gevaarlijk voor vliegtuigen. In onweersbuien komen verticale windsnelheden voor van 150 km/h of meer, zowel naar boven gericht als naar beneden gericht. Lucht die vanaf het aardoppervlak begint op te stijgen is in 10 à 15 minuten boven in de atmosfeer op zo’n 15 kilometer hoogte. In sterke onweersbuien komen nog sterkere windstoten voor. De meeste vliegtuigen zijn goed bestand tegen blikseminslagen. De metalen buitenkant werkt als een Kooi van Faraday en beschermt zo de binnenkant tegen de bliksem. Zolang er geen directe schade ontstaat, kan een vliegtuig gewoon doorvliegen. Een ander potentieel gevaar van zware onweersbuien is hagel. Zware hagel kan grote schade aan een vliegtuig veroorzaken.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


3 reacties op “ITCZ”

  1. Thomas zegt: 03-06-09 om 19:55

    Het kan toch niet zo zijn dat – zelfs met behulp van weerradar – zo’n vliegtuig altijd tussen de onweersbuien door vliegt? Het gaat natuurlijk een keer mis. En dit risico, daar zouden de luchtvaartmaatschappijen zich zeker bewust van moeten zijn. Met andere woorden, ze zouden er nooit doorheen vliegen als het echt een groot risico met zich mee brengt. Misschien is – als de ITCZ de bewezen dader blijkt te zijn – de vlucht tussen Europa en Zuid-Amerika in de toekomst wel een paar uurtjes langer.

  2. bas zegt: 03-06-09 om 21:28

    Effecten door wind – dat snap ik. Hagel, sneeuw en regen, kan ik mij van alles bij voorstellen.

    Maar hoe bliksem – nog even los van die kooi van Faraday schade ka ntoebrengen, daar kan ik niet bij.

    Hoe zit dat dan met isolatie ten opzichte van de grond als ik buiten in een onweer zit? ik bedoel, dat vliegtuig zat op 10 km hoogte perfect geïsoleerd.

    Het zou leuk zijn als dat eens uitgelegd zou worden. Zeg maar, een naar aanleiding van – stukje

  3. Selma zegt: 04-06-09 om 10:38

    @bas Misschien dat de bliksem wel kortsluiting in alle electrische schakelingen veroorzaakt? Dat dan alle meters doorslaan en het vliegtuig onbestuurbaar wordt?

    @Thomas. De ITCZ zit over de hele evenaar. Als je van het zuidelijk halfrond naar het noordelijk halfrond gaat (of andersom), MOET je er dus doorheen…

Geef een reactie

 

    • Reageren?

      Reacties op dit weblog zijn uiteraard van harte welkom.
      Wel is er een aantal spelregels:

      1) Alle reacties worden gemodereerd. Wij doen dat zelf. Het kan soms even duren voordat een reactie geplaatst wordt.

      2) Let op: Eenmaal geplaatst blijft geplaatst. Bijdragen aan een discussie worden door ons niet achteraf verwijderd, ook niet op verzoek. Schrijf dus geen dingen waar u later spijt van kunt krijgen.

      3) De blogs zijn een platform voor reacties en discussie, geen uitlaatklep voor scheldkanonnades. Houd het aub beschaafd. Reacties die beledigingen of scheldwoorden bevatten worden niet geplaatst.

      4) Houd het ook zakelijk, dat wil zeggen: niet nodeloos op de man spelen.

      5) Alleen inhoudelijke reacties op het onderwerp van een blogpost worden geplaatst. Met andere woorden: blijf on-topic.

      6) Het is de bedoeling dat reacties de discussie bevorderen. Steeds weer hameren op hetzelfde punt heeft geen zin, tenzij met nieuwe argumenten.

      Reacties die niet aan de spelregels voldoen worden niet geplaatst.