WK 2010 Zuid-Afrika

Ergens 100 kilometer voor Polokwane, op een soort bergpas in het subtropische gebied van Limpopo, is er een politie-controle. Corné van Dongen, sinds 2004 woonachtig in de buurt van Hoedspruit en tijdens het WK parttime-vrijwilliger voor de NOS, parkeert de auto in de berm.

Een zwarte agente loopt op ons af. Corné doet zijn raampje van het portier naar beneden en de agente kijkt ons streng aan. Volgens haar hebben we tijdens een inhaalmanoeuvre een doorgetrokken streep genegeerd. “1.500 rand boete en omdat jullie hier niet wonen moeten jullie het meteen betalen!” De agente glimlacht minzaam bij het uitspreken van het bedrag, zo’n slordige 150 euro.

De enorme FIFA-accreditatie-badges op onze borst maken in dit niemandsland blijkbaar totaal geen indruk. Ik kijk op mijn horloge. Nog drie uur te gaan tot aan de wedstrijd Frankrijk-Mexico die ik moet verslaan voor de NOS. En 1.500 rand heb ik niet cash bij me. Ik schuif enigszins nerveus heen en weer op mijn stoel. Corné stapt rustig uit de auto en vraagt vriendelijk of de agente een officiële bon kan uitschrijven en laat en passant zijn papieren zien waaruit blijkt dat hij inwoner is van Zuid-Afrika, en dus géén toerist. Het humeur van de dame slaat als een blad aan de boom om. Opeens verschijnt er een brede glimlach op het gezicht van de agente: “Ik maakte maar een grapje over dat bedrag. Ik geef jullie alleen een waarschuwing, have a good trip…”

Corné stapt weer in de auto en ik zwaai enigszins verbaasd naar de agente als we de kleine terreinwagen de weg op draaien. Eenmaal uit het zicht van de agenten legt Corné uit dat de corrupte politie het in deze WK-tijd vooral heeft gemunt op toeristen. Inwoners van Zuid-Afrika kennen de procedure van het bekeuren, maar toeristen willen nog wel eens snel hun portemonnee trekken, geïmponeerd als ze zijn door een paar politieauto’s met blauwe zwaailichten aan. En dat geld verdwijnt dan rechtstreeks in de zakken van de politiemensen die betrokken zijn bij de controle.

Het wordt toch wat al te gortig als we vijftien kilometer voor Polokwane opnieuw worden aangehouden. Bij een stoplicht slaan we linksaf en daar staat een agent. Die werpt een blik in onze auto en springt dan bijna voor ons vehikel. Ook hij denkt twee toeristen aan de haak te hebben geslagen… Zelfde relaas: nu moeten we 1.000 rand betalen, want we zijn volgems hem door rood gereden. Alleen bij deze Zuid-Afrikaanse diender zorgen de FIFA-accreditaties voor enige twijfel.

Ook deze agent kiest uiteindelijk eieren voor zijn geld en begint al een snel een praatje over Bafana Bafana. Ik geef beleefd mijn analyse over de falende thuisploeg. De beste man knikt instemmend. Even later kunnen we doorrijden. Met een vertraging van een half uur rijden we uiteindelijk het parkeerterrein van het stadion op.

Op vaderdag rijden we vanuit mijn basiskamp in Kuname de andere kant op richting Nelspruit voor de wedstrijd Italië tegen Nieuw-Zeeland. Het is zondag en het is druk op de weg. Vaderdag is een feestdag die ook onder de zwarte bevolking in deze streek met de familie wordt gevierd. Veel gezinnen gaan, met de auto volgepakt, op zoek bij opa en oma of andersom. Na een half uurtje rijden wordt een eerste roadblock aangekondigd. Het is een blokkade van de Zuid-Afrikaanse voedsel- en waren autoriteit, die in deze streek van landbouw en veeteelt ziektes als bijvoorbeeld mond- en klauwzeer moet zien tegen te houden. Vervoer met geslacht vlees, een lam, een waterbok of andere dieren is ten strengste verboden. Corné draait geduldig zijn raampje weer naar beneden. De ‘vlees’-agent controleert de papieren en heeft al snel door dat wij geen impala achter in de kofferbak hebben liggen. De controle kost toch al snel weer een kwartier.

Een uurtje later is het alwéér raak. Zelfde ritueel. “No meat?” “No meat”, zegt Corne. En opnieuw draaien we de parkeerplaats van het Mbombela stadion op, met een half uur vertraging. Reizen in de provincie is een avontuur in Zuid-Afrika. De tijd nemen is iets natuurlijks voor de Zuid-Afrikanen, een goede les voor ons gejaagde Europeanen:  Welcome to South Africa!